ವಾರವನ್ನು ಏಕೆ ಹಂಚಿದ್ದಾರೆ
ಶುಕ್ರವಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ, ಶನಿವಾರ ಶನಿಗೆ ಏಕೆ ಎಂದು ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಬರುವ ಉತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವರದಲ್ಲ, ಗ್ರಹದ್ದು. ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ ಎಂಬುದೇ ಗ್ರಹಗಳ ಲೆಕ್ಕ — ಭಾನುವಾರ ಸೂರ್ಯನದು, ಸೋಮವಾರ ಚಂದ್ರನದು, ಮಂಗಳವಾರ ಮಂಗಳನದು, ಹೀಗೆ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೂತ ದೇವತೆಗಳು ನಂತರ ಬಂದವರು; ಕೆಲವು ಗ್ರಹದ ಅಧಿದೇವತೆಯ ಮೂಲಕ, ಕೆಲವು ಆ ದಿನ ಜನ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ. ಎರಡೂ ಪದರಗಳು ನಿಜ, ಮತ್ತು ಮನೆಗಳು ಎರಡನ್ನೂ ಯೋಚಿಸದೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ.
ಕೆಳಗೆ ಇರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ದಿನ ಏನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ವಾರ ನೋಡದೆ ದಿನವೂ ಒಂದೇ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಮನೆಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಈ ವಾರದ ಕ್ರಮ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ನೆನಪಿಡುವ ಸರದಿ ಬೇಕು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ.
ಸೋಮವಾರ
ಶಿವನ ದಿನ, ಮತ್ತು ವಾರದ ಏಳರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಸಂದಣಿಯ ದಿನ. ಮನೆಯ ಅಭಿಷೇಕದ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಶಿವ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ — ನೀರು, ಹಾಲು, ಮತ್ತೆ ನೀರು; ಪ್ರತಿ ನಾಮಕ್ಕೂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ನುಣುಪು ಕಡೆ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿ ಲಿಂಗದ ಮೇಲಿಡುವುದು. ಬಿಲ್ವ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅಕ್ಷತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಹಳೆಯ ನಿಷೇಧಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ — ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತುಳಸಿ ಇಲ್ಲ, ಕೇದಗೆ ಹೂವೂ ಇಲ್ಲ. ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಶಿವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಮೂರು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ; ಅದು ದೇಹದ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವನ್ನೂ ಶಿವನ ಒಂದೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಸರ್ವಾಂಗಾಣಿ ಸದಾಶಿವಃ ಎಂದು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸೋಮವಾರ ಚಂದ್ರನದೂ ಹೌದು, ಹಾಗಾಗಿ ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ದುರ್ಬಲವಿದ್ದವರು ಸಂಜೆ ಚಂದ್ರ ನಾಮಾವಳಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಸೋಮವಾರ ಯಾವುದೇ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸರತಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳವಾರ
ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಹಕ್ಕುದಾರರು, ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂರನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲು ಮಂಗಳನ ಅರ್ಚನೆ — ಕುಜ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ, ಕೆಂಪು ಹೂವು, ರಕ್ತಚಂದನ, ತೊಗರಿ ಬೇಳೆ. ಎರಡನೆಯದು ಆಂಜನೇಯ; ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಜೆ ಆಂಜನೇಯ ಗುಡಿಗಳು ಶನಿವಾರದಷ್ಟೇ ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಆಂಜನೇಯನ ನೂರೆಂಟು ನಾಮಕ್ಕೆ ತುಳಸಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ನಡೆಯದ ಕಡೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯದು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಷಷ್ಠಿ ಎರಡೂ ಅವನವು: ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ ಓಂ ಸ್ಕಂದಾಯ ನಮಃ, ಓಂ ಗುಹಾಯ ನಮಃ, ಓಂ ಷಣ್ಮುಖಾಯ ನಮಃ ಎಂದು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರವಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಮಂಗಳವಾರವೂ ದೇವಿ ಪೂಜೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಬುಧವಾರ
ವಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ದಿನ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ದಿನ. ಬುಧ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿರು — ಹಸಿರು ವಸ್ತ್ರ, ಹಸಿರಿನ ಛಾಯೆಯ ಹೂವು, ಹೆಸರು ಕಾಳು. ಬುಧ ಯಾವ ಗ್ರಹದ ಜೊತೆ ಕೂರುತ್ತಾನೋ ಆ ಸ್ವಭಾವ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅದಕ್ಕೇ ಅವನನ್ನು ಸಮ ಎನ್ನುವುದು, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೇ ಅವನ ದಿನಕ್ಕೆ ಭಾರವಾದ ವ್ರತವಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬುಧನ ಅಧಿದೇವತೆ ವಿಷ್ಣು ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಟ್ಟಿ, ಹಾಗಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಮೂರ್ತಿ ಇರುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಿಷ್ಣು ಅಷ್ಟೋತ್ತರ, ಒಂದು ನಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ತುಳಸಿ ಎಲೆ.
ಗುರುವಾರ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೈಪೋಟಿ ಇರುವ ದಿನ. ಮೊದಲು ಗ್ರಹ: ಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ, ಅರಿಶಿನ, ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು. ಆಮೇಲೆ ಗುರುಗಳು. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಭಜನಾ ಮಂದಿರಗಳು ಗುರುವಾರ ಸಂಜೆ ರಾಜ್ಯದ ತುಂಬ ತುಂಬುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಗುರು ಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವವರು ಒಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ; ಪಾದುಕೆ ಇರುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ರಾಯರ ನಾಮಾವಳಿ. ದತ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ, ಜೊತೆಗೆ ಗುರುಚರಿತ್ರೆಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ. ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಸುವಿಕೆಯೇ ಕೆಲಸವಾಗಿರುವವರಿಗೆ ಗುರುವಾರದ ಪಾಠ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರ; ಮೂರ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ಇರುವುದರಿಂದ ಪಠಿಸುವವರು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕೂರುತ್ತಾರೆ.
ಶುಕ್ರವಾರ
ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರದ ಮುಖ್ಯ ಪೂಜೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇಟ್ಟ ಕಳಶದ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮುಖದ ಮುಂದೆ. ಸಮಯ ಸಾಲದಿದ್ದರೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಷ್ಟಕ — ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕ, ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಒಂದೇ, ಪುಸ್ತಕವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಉಪಾಸನೆ ಇರುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಲಲಿತಾ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ, ಕುಂಕುಮದಿಂದಲೇ. ಶುಕ್ರವಾರ ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದ ದಿನವೂ ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅರ್ಚನೆ ಇದೇ ಕುಳಿತಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಶನಿವಾರ
ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಚರಣೆಗಳು ಈ ದಿನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮೊದಲು ಶನಿ: ಶನಿ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ದೀಪದ ಮುಂದೆ, ಕರಿ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದಿನ ಜೊತೆಗೆ, ಬೆಳಗಿನ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ದೀಪ ಇಡುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಹನುಮಂತ; ಮಂಗಳವಾರಕ್ಕಿಂತ ಶನಿವಾರವೇ ಅವನ ಮೊದಲ ದಿನ, ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ಅಥವಾ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದರ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿದ ವಡೆ ಮಾಲೆ ಅವನದೇ. ಮೂರನೆಯದು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ — ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕನ್ನಡ ಮನೆಗಳು ಶನಿವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರ ನಾಮಾವಳಿ ಪಠಿಸುತ್ತವೆ, ಒಂದು ನಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ತುಳಸಿ ಎಲೆ; ಶ್ರಾವಣದ ಶನಿವಾರಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ.
ಭಾನುವಾರ
ಸೂರ್ಯ, ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಹೊತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಏಕೈಕ ವಾರ. ಸೂರ್ಯ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ: ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ನಿಂತು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ತೆಳುವಾದ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯ ಬಿಡಿ, ಬೀಳುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಒಡೆಯುವಂತೆ; ಆಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕೆಂಪು ಹೂವಿನಿಂದ ಅರ್ಚನೆ. ಚಿಕ್ಕ ಪಾಠ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಸೂರ್ಯಾಷ್ಟಕ, ಸಾಂಬ ಹೇಳಿದ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕ. ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವವರು ಅಂದು ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಳಿಯುವ ಸರದಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪು ಒಂದೇ — ಸೋಮವಾರ ಏಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಠ ಶುರು ಮಾಡಿ ಗುರುವಾರಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು. ಉಳಿಯುವ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಇರುತ್ತದೆ: ದಿನವೂ ಒಂದೇ ಚಿಕ್ಕ ಪಾಠ, ಮತ್ತು ಸಮಯವಿದ್ದಾಗ ಆ ದಿನದ ನಾಮಾವಳಿ. ಎರಡೇ ದಿನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ; ಆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಮನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಇದೆ, ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಉಳಿಯುವುದು ಸುಲಭ. ಏಕಾದಶಿ, ಪ್ರದೋಷ, ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಚತುರ್ಥಿ, ಷಷ್ಠಿ — ಇಂಥ ತಿಥಿ ಆಚರಣೆಗಳು ವಾರದ ಕ್ರಮವನ್ನು ದಾಟಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಂದಾಗ ಅವಕ್ಕೇ ಆದ್ಯತೆ; ಯಾವುದು ಯಾವಾಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ. ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಮಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ.