ಶ್ರೀ ಶಿವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಿಲ್ಲ
0 ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

ಆಲಿಸಿ, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಿ

ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡಿ, ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ.

ಶ್ರೀ ಶಿವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಶ್ರೀ ಶಿವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಶಿವರಕ್ಷಾಸ್ತೋತ್ರಮಂತ್ರಸ್ಯ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಋಷಿಃ | ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವೋ ದೇವತಾ | ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಃ | ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಶಿವರಕ್ಷಾಸ್ತೋತ್ರಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ||

ಚರಿತಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ಪಾವನಂ |
ಅಪಾರಂ ಪರಮೋದಾರಂ ಚತುರ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಸಾಧನಂ || 1 ||

ಗೌರೀವಿನಾಯಕೋಪೇತಂ ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಕಂ |
ಶಿವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ದಶಭುಜಂ ಶಿವರಕ್ಷಾಂ ಪಠೇನ್ನರಃ || 2 ||

ಗಂಗಾಧರಃ ಶಿರಃ ಪಾತು ಫಾಲಮರ್ಧೇಂದುಶೇಖರಃ |
ನಯನೇ ಮದನಧ್ವಂಸೀ ಕರ್ಣೌ ಸರ್ಪವಿಭೂಷಣಃ || 3 ||

ಘ್ರಾಣಂ ಪಾತು ಪುರಾರಾತಿಃ ಮುಖಂ ಪಾತು ಜಗತ್ಪತಿಃ |
ಜಿಹ್ವಾಂ ವಾಗೀಶ್ವರಃ ಪಾತು ಕಂಧರಾಂ ಶಿತಿಕಂಧರಃ || 4 ||

ಶ್ರೀಕಂಠಃ ಪಾತು ಮೇ ಕಂಠಂ ಸ್ಕಂಧೌ ವಿಶ್ವಧುರಂಧರಃ |
ಭುಜೌ ಭೂಭಾರಸಂಹರ್ತಾ ಕರೌ ಪಾತು ಪಿನಾಕಧೃಕ್ || 5 ||

ಹೃದಯಂ ಶಂಕರಃ ಪಾತು ಜಠರಂ ಗಿರಿಜಾಪತಿಃ |
ನಾಭಿಂ ಮೃತ್ಯುಂಜಯಃ ಪಾತು ಕಟಿಂ ವ್ಯಾಘ್ರಾಜಿನಾಂಬರಃ || 6 ||

ಸಕ್ಥಿನೀ ಪಾತು ದೀನಾರ್ತಶರಣಾಗತವತ್ಸಲಃ |
ಊರೂ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಪಾತು ಜಾನುನೀ ಜಗದೀಶ್ವರಃ || 7 ||

ಜಂಘೇ ಪಾತು ಜಗತ್ಕರ್ತಾ ಗುಲ್ಫೌ ಪಾತು ಗಣಾಧಿಪಃ |
ಚರಣೌ ಕರುಣಾಸಿಂಧುಃ ಸರ್ವಾಂಗಾನಿ ಸದಾಶಿವಃ || 8 ||

ಏತಾಂ ಶಿವಬಲೋಪೇತಾಂ ರಕ್ಷಾಂ ಯಃ ಸುಕೃತೀ ಪಠೇತ್ |
ಸ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಸಕಲಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್ || 9 ||

ಗ್ರಹಭೂತಪಿಶಾಚಾದ್ಯಾಃ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ವಿಚರಂತಿ ಯೇ |
ದೂರಾದಾಶು ಪಲಾಯಂತೇ ಶಿವನಾಮಾಭಿರಕ್ಷಣಾತ್ || 10 ||

ಅಭಯಂಕರನಾಮೇದಂ ಕವಚಂ ಪಾರ್ವತೀಪತೇಃ |
ಭಕ್ತ್ಯಾ ಬಿಭರ್ತಿ ಯಃ ಕಂಠೇ ತಸ್ಯ ವಶ್ಯಂ ಜಗತ್ತ್ರಯಂ || 11 ||

ಇಮಾಂ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ಶಿವರಕ್ಷಾಂ ಯಥಾಽದಿಶತ್ |
ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಯೋಗೀಂದ್ರೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ ತಥಾಽಲಿಖತ್ || 12 ||

ಇತಿ ಶ್ರೀಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಿವರಕ್ಷಾಸ್ತೋತ್ರಂ |

ಅರ್ಥ

ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಾಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ, ಹುಷಾರಿಲ್ಲದ ಮಗುವಿನ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತು ಹೇಳುವ ಪಠ್ಯ. ವಿನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ದೇವತೆ ಸದಾಶಿವ, ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ದೇಹದ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಶಿವನ ಒಂದೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ; ಕೊನೆಗೆ ಸರ್ವಾಂಗಾಣಿ ಸದಾಶಿವಃ ಎಂದು ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಮಹತ್ವ

ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಅಪರೂಪದ್ದು: ಈ ಕವಚವನ್ನು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟವನು ನಾರಾಯಣ. ಶಿವನ ರಕ್ಷಾಕವಚ, ಕೊಟ್ಟವನು ವಿಷ್ಣು, ಅದೂ ಋಷಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಶೈವ ಎರಡೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪಠಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸಾಲೂ ಒಂದು ಕಾರಣ - ಈ ಪಠ್ಯ ಯಾವ ಜಗಳಕ್ಕೂ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ.

ಫಲಶ್ರುತಿ ನೇರವಾಗಿದೆ. ಪಠಿಸುವವನು ಬಯಸಿದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕೊನೆಗೆ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಿವನಾಮಗಳ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಗ್ರಹ, ಭೂತ, ಪಿಶಾಚಗಳು ಓಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ - ಇದು ಪಠ್ಯದ ಮಾತು, ಭಯ ಮತ್ತು ಪೀಡೆಯನ್ನು ಅದರ ಕಾಲದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದು.

ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದನ್ನು ತೊಂದರೆ ಬಂದಾಗ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ನಿತ್ಯಪಾಠವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ - ಕವಚ ಮೊದಲೇ ತೊಟ್ಟಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಸರಳ ತರ್ಕ.

ಹೇಗೆ, ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಹೇಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮ; ಮೂರು ನಿಮಿಷಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕು. ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರದೋಷದಂದು ವಿಶೇಷ. ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇಳುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಹೆದರಿದ ಅಥವಾ ಜ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಮಗುವಿನ ತಲೆದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವುದು ಬಹಳ ಮನೆಗಳ ರೂಢಿ.

ಇದು ಕವಚವಾದ್ದರಿಂದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ದೇಹದ ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಷ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿ - ತಲೆ, ಹಣೆ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ, ಕಂಠ, ಹೆಗಲು, ತೋಳು, ಕೈ, ಆಮೇಲೆ ಎದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲು. ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಸರ್ವಾಂಗಾಣಿ ಸದಾಶಿವಃ ಮುದ್ರೆಯಂತೆ ಕೂರಲಿ.

ಯಾವ ನೈವೇದ್ಯವೂ ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ. ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹಣೆಗೆ ವಿಭೂತಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರೆದುರು ಕುಳಿತು, ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಡುವುದು ರೂಢಿ. ಈ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ; ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ, ತಪ್ಪದೆ - ಅಷ್ಟೇ ಕೇಳುವುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಶಿವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು?
ವಿನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ದೇವತೆ ಸದಾಶಿವ, ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಎಂದಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಈ ಕವಚವನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಎಂದರೆ ಪಡೆದವನು, ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥದ ಕರ್ತೃ ಅಲ್ಲ.
ಶಿವನ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಏಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ?
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಈ ಕವಚ ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಗೆ ಬಂದಿತೆನ್ನುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಕವಚವನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಎರಡೂ ಪರಂಪರೆಯವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈಷ್ಣವ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಸಂಕೋಚವಿಲ್ಲದೆ ಪಠಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅದೇ ಕಾರಣ. ಈ ಸಾಲು ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ಅದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ, ಸಮಾಧಾನ.
ಫಲಶ್ರುತಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಪಠಿಸುವವನು ಬಯಸಿದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕೊನೆಗೆ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯ ಸೇರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿನ ಶಿವನಾಮಗಳ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಗ್ರಹ, ಭೂತ, ಪಿಶಾಚಗಳು ಓಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವು ಪಠ್ಯದ ಮಾತುಗಳು; ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇವನ್ನು ನಂಬುತ್ತದೆ. ಇವು ಖಾತರಿಯಲ್ಲ, ಪಠ್ಯದ ವಚನ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ - ಮೂರು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು. ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವಾಗ, ಮಗುವಿನ ತಲೆದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಹೇಳುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ; ತಪ್ಪದೆ ಹೇಳುವುದೇ ಸಾಧನೆ. ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗೂ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವಾಂಗಾಣಿ ಸದಾಶಿವಃ ಎಂದರೇನು?
ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ಸೇರಿದವು ಎಂದರ್ಥ. ತಲೆ, ಕಣ್ಣು, ಕಂಠ, ತೋಳು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಾಲು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಭಾಗವೂ ರಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬಾರದೆಂಬ ಕಾಳಜಿ.
ಬೇರೊಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದೇ?
ಹೌದು, ಅದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆ - ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹಿರಿಯರು, ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟವರಿಗಾಗಿ ಮನೆಯವರು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಪಕ್ಕ ಬಂಧುಗಳು. ಎದುರು ಕುಳಿತು ಹೇಳಿ, ಕೊನೆಗೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಡುವುದು ರೂಢಿ. ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ತಡೆಯಿಲ್ಲ.
ಇದು ಶಿವ ಕವಚವೇ?
ಅಲ್ಲ. ಶಿವನಿಗೆ ಹಲವು ರಕ್ಷಾಪಠ್ಯಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಉದ್ದ, ಮೂಲ, ಅಂಗಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಿದ ರೂಪಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ. ಶಿವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಚಿಕ್ಕದು - ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ, ನಿತ್ಯಪಾಠಕ್ಕೆ ಸುಲಭ. ಯಾವ ಪಠ್ಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತೀರೋ ಅದನ್ನೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿ.
ವಿಭೂತಿ ಅಥವಾ ನೈವೇದ್ಯ ಬೇಕೇ?
ಪಠ್ಯ ಯಾವ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನೂ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹಣೆಗೆ ವಿಭೂತಿ ಹಚ್ಚುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳ ರೂಢಿ, ಅದು ಸಹಾಯವೇ ಹೊರತು ಷರತ್ತಲ್ಲ. ದೀಪ, ಶುಚಿಯಾದ ಜಾಗ, ಆತುರವಿಲ್ಲದ ಧ್ವನಿ - ಇಷ್ಟು ಸಾಕು. ಬಿಡುವಿದ್ದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಮುಗಿಯಿತು.

Comments

Please login to leave a comment

Loading comments...