ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತಂ
ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತಂ
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೀಂ ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀಂ ಸ್ಥಿತಿಸಂಹಾರಕಾರಿಣೀಂ |
ನಿದ್ರಾಂ ಭಗವತೀಂ ವಿಷ್ಣೋರತುಲಾಂ ತೇಜಸಃ ಪ್ರಭುಃ || 1 ||
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ |
ತ್ವಂ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಂ ಸ್ವಧಾ ತ್ವಂ ಹಿ ವಷಟ್ಕಾರಃ ಸ್ವರಾತ್ಮಿಕಾ |
ಸುಧಾ ತ್ವಮಕ್ಷರೇ ನಿತ್ಯೇ ತ್ರಿಧಾ ಮಾತ್ರಾತ್ಮಿಕಾ ಸ್ಥಿತಾ || 2 ||
ಅರ್ಧಮಾತ್ರಾಸ್ಥಿತಾ ನಿತ್ಯಾ ಯಾನುಚ್ಚಾರ್ಯಾ ವಿಶೇಷತಃ |
ತ್ವಮೇವ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಾವಿತ್ರೀ ತ್ವಂ ದೇವೀ ಜನನೀ ಪರಾ || 3 ||
ತ್ವಯೈತದ್ಧಾರ್ಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ತ್ವಯೈತತ್ಸೃಜ್ಯತೇ ಜಗತ್ |
ತ್ವಯೈತತ್ಪಾಲ್ಯತೇ ದೇವಿ ತ್ವಮತ್ಸ್ಯಂತೇ ಚ ಸರ್ವದಾ || 4 ||
ವಿಸೃಷ್ಟೌ ಸೃಷ್ಟಿರೂಪಾ ತ್ವಂ ಸ್ಥಿತಿರೂಪಾ ಚ ಪಾಲನೇ |
ತಥಾ ಸಂಹೃತಿರೂಪಾಂತೇ ಜಗತೋಽಸ್ಯ ಜಗನ್ಮಯೇ || 5 ||
ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಮಹಾಮಾಯಾ ಮಹಾಮೇಧಾ ಮಹಾಸ್ಮೃತಿಃ |
ಮಹಾಮೋಹಾ ಚ ಭವತೀ ಮಹಾದೇವೀ ಮಹಾಸುರೀ || 6 ||
ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತ್ವಂ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಗುಣತ್ರಯವಿಭಾವಿನೀ |
ಕಾಲರಾತ್ರಿರ್ಮಹಾರಾತ್ರಿರ್ಮೋಹರಾತ್ರಿಶ್ಚ ದಾರುಣಾ || 7 ||
ತ್ವಂ ಶ್ರೀಸ್ತ್ವಮೀಶ್ವರೀ ತ್ವಂ ಹ್ರೀಸ್ತ್ವಂ ಬುದ್ಧಿರ್ಬೋಧಲಕ್ಷಣಾ |
ಲಜ್ಜಾ ಪುಷ್ಟಿಸ್ತಥಾ ತುಷ್ಟಿಸ್ತ್ವಂ ಶಾಂತಿಃ ಕ್ಷಾಂತಿರೇವ ಚ || 8 ||
ಖಡ್ಗಿನೀ ಶೂಲಿನೀ ಘೋರಾ ಗದಿನೀ ಚಕ್ರಿಣೀ ತಥಾ |
ಶಂಖಿನೀ ಚಾಪಿನೀ ಬಾಣಭುಶುಂಡೀಪರಿಘಾಯುಧಾ || 9 ||
ಸೌಮ್ಯಾ ಸೌಮ್ಯತರಾಶೇಷಸೌಮ್ಯೇಭ್ಯಸ್ತ್ವತಿಸುಂದರೀ |
ಪರಾಪರಾಣಾಂ ಪರಮಾ ತ್ವಮೇವ ಪರಮೇಶ್ವರೀ || 10 ||
ಯಚ್ಚ ಕಿಂಚಿತ್ ಕ್ವಚಿದ್ವಸ್ತು ಸದಸದ್ವಾಖಿಲಾತ್ಮಿಕೇ |
ತಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಯಾ ಶಕ್ತಿಃ ಸಾ ತ್ವಂ ಕಿಂ ಸ್ತೂಯಸೇ ತದಾ || 11 ||
ಯಯಾ ತ್ವಯಾ ಜಗತ್ಸ್ರಷ್ಟಾ ಜಗತ್ಪಾತ್ಯತ್ತಿ ಯೋ ಜಗತ್ |
ಸೋಽಪಿ ನಿದ್ರಾವಶಂ ನೀತಃ ಕಸ್ತ್ವಾಂ ಸ್ತೋತುಮಿಹೇಶ್ವರಃ || 12 ||
ವಿಷ್ಣುಃ ಶರೀರಗ್ರಹಣಮಹಮೀಶಾನ ಏವ ಚ |
ಕಾರಿತಾಸ್ತೇ ಯತೋಽತಸ್ತ್ವಾಂ ಕಃ ಸ್ತೋತುಂ ಶಕ್ತಿಮಾನ್ ಭವೇತ್ || 13 ||
ಸಾ ತ್ವಮಿತ್ಥಂ ಪ್ರಭಾವೈಃ ಸ್ವೈರುದಾರೈರ್ದೇವಿ ಸಂಸ್ತುತಾ |
ಮೋಹಯೈತೌ ದುರಾಧರ್ಷಾವಸುರೌ ಮಧುಕೈಟಭೌ || 14 ||
ಪ್ರಬೋಧಂ ಚ ಜಗತ್ಸ್ವಾಮೀ ನೀಯತಾಮಚ್ಯುತೋ ಲಘು |
ಬೋಧಶ್ಚ ಕ್ರಿಯತಾಮಸ್ಯ ಹಂತುಮೇತೌ ಮಹಾಸುರೌ || 15 ||
ಇತಿ ತಂತ್ರೋಕ್ತಂ ರಾತ್ರಿಸೂಕ್ತಂ |
ಅರ್ಥ
ಸೂಕ್ತದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತ ದೇವೀ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ತುತಿ. ಪ್ರಳಯದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಕಮಲದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಬ್ರಹ್ಮ, ಹರಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಅವಳನ್ನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೀ, ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀ, ಸ್ಥಿತಿಸಂಹಾರಕಾರಿಣೀ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅತುಲ ನಿದ್ರೆ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ರೂಪದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರು.
ಶ್ಲೋಕಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ
2 ಮತ್ತು 3ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಅವಳನ್ನು ತ್ವಂ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಂ ಸ್ವಧಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಅರ್ಪಣೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಂತ್ರಶಬ್ದಗಳೇ ಅವಳು. ಓಂಕಾರದ ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗದ ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವವಳು, ಸಂಧ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿ ಅವಳೇ. 4 ಮತ್ತು 5ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸೃಷ್ಟಿ, ಪಾಲನೆ, ಸಂಹಾರ ಮೂರೂ ಅವಳಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. 6ನೇ ಶ್ಲೋಕದ ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಮಹಾಮಾಯಾ ಮಹಾಮೇಧಾ ಮಹಾಸ್ಮೃತಿಃ ಎಂಬ ಸಾಲು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಎರಡನ್ನೂ ಅವಳದೇ ಮುಖಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಡುತ್ತದೆ. 7ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ಮಹಾರಾತ್ರಿ, ಮೋಹರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ.
8ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ, ಹ್ರೀ, ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜಾ, ಪುಷ್ಟಿ, ತುಷ್ಟಿ, ಶಾಂತಿ, ಕ್ಷಾಂತಿ ಎಂಬ ಸೌಮ್ಯ ಗುಣಗಳು ಬಂದರೆ, 9ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಖಡ್ಗ, ಶೂಲ, ಗದೆ, ಚಕ್ರ, ಶಂಖ, ಧನುಸ್ಸು, ಬಾಣ, ಭುಶುಂಡಿ, ಪರಿಘ ಹಿಡಿದ ಘೋರ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ 10ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸೌಮ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. 11ರಿಂದ 13ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತನ್ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕಾಪಾಡುವವನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ನಿದ್ರೆಗೆ ವಶನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ವಿಷ್ಣು, ನಾನು, ಈಶಾನ ಮೂವರೂ ದೇಹ ಧರಿಸಿದ್ದು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಕೊನೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಪಠಣ
ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿ ನೇರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ: ಮಧುಕೈಟಭರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸು, ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಬೇಗ ಎಚ್ಚರಿಸು. ಈ ಸ್ತುತಿಯ ನಂತರ ಯೋಗನಿದ್ರೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬರುತ್ತಾಳೆ, ವಿಷ್ಣು ಎದ್ದು ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಸಪ್ತಶತಿ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಈ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಓದುವುದು ರೂಢಿ. ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಶತಿ ಓದುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ದಿನದ ಪಾರಾಯಣದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತ ಯಾವ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಬಂದಿದೆ?
ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತಕ್ಕೂ ವೇದೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತಕ್ಕೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?
ಸಪ್ತಶತಿ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಓದುತ್ತಾರೆ?
ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ಮಹಾರಾತ್ರಿ, ಮೋಹರಾತ್ರಿ ಎಂದರೇನು?
ತಂತ್ರೋಕ್ತ ರಾತ್ರಿ ಸೂಕ್ತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಏನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...