ಮಹಾಗೌರಿ ದೇವಿ ಕಥೆ – ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿಯ ದೇವಿ, ನವರಾತ್ರಿ ಎಂಟನೆಯ ದಿನ

ಮಹಾಗೌರಿ ನವದುರ್ಗೆಯರಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯವಳು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಎಂಟನೆಯ ದಿನ, ಅಂದರೆ ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಗೌರಿ" ಎಂದರೆ ಬೆಳ್ಳಗಿನವಳು; "ಮಹಾಗೌರಿ" ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಹೊಳೆಯುವವಳು. ಶಂಖ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕುಂದಪುಷ್ಪದಂತೆ ಬಿಳುಪಾಗಿ ಬೆಳಗುವ ಈ ತಾಯಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ರೂಪ.

ಮಹಾಗೌರಿ ದೇವಿಯ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕ

ಶ್ವೇತೇ ವೃಷೇ ಸಮಾರೂಢಾ ಶ್ವೇತಾಂಬರಧರಾ ಶುಚಿಃ । ಮಹಾಗೌರೀ ಶುಭಂ ದದ್ಯಾನ್ಮಹಾದೇವಪ್ರಮೋದದಾ ॥

ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಿಳಿಯ ವೃಷಭವನ್ನೇರಿ, ಪರಮಪವಿತ್ರಳಾಗಿ, ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಸದಾ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹಾಗೌರಿ ದೇವಿ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಶುಭವನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ – ಇದು ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ.

ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ "ಶ್ವೇತ" ಎಂಬ ಪದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ – ಬಿಳಿಯ ವೃಷಭ, ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ. ಜೊತೆಗೆ "ಶುಚಿಃ" ಎಂದರೆ ಪರಿಶುದ್ಧಳು. ಕೊನೆಯ ಪದ "ಮಹಾದೇವಪ್ರಮೋದದಾ" ಆಕೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ದೇವಿ, ಕೊನೆಗೆ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಆನಂದ ಕೊಡುವವಳಾದಳು.

ಮಹಾಗೌರಿಯ ರೂಪ

ಮಹಾಗೌರಿ ದೇವಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೌರವರ್ಣದವಳು. ಆಕೆಯ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಿಳಿಯವೇ. ಆಕೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು:

• ಅಭಯಮುದ್ರೆ
• ತ್ರಿಶೂಲ
• ಡಮರುಗ
• ವರದಮುದ್ರೆ

ಬಿಳಿಯ ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ, ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಕೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ತ್ರಿಶೂಲ, ಡಮರುಗ, ವೃಷಭ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ಗುರುತುಗಳು. ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾದ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪ ಇದು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆಯ ಕೈಗಳೇ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಕಾಳರಾತ್ರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಏಳನೆಯ ದಿನ ಕಗ್ಗಪ್ಪು, ಕೆದರಿದ ಕೂದಲು, ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆ; ಎಂಟನೆಯ ದಿನ ಹಾಲಿನಂತಹ ಬಿಳುಪು, ಶಾಂತ ಮುಖ. ಒಂದೇ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಎರಡು ತುದಿಗಳು ಸತತ ಎರಡು ದಿನ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ.

ಮಹಾಗೌರಿಯ ಕಥೆ: ಕಪ್ಪಾದ ದೇಹ ಗೌರವರ್ಣವಾದದ್ದು

ಪುರಾಣಕಥೆಗಳು ಮಹಾಗೌರಿಯ ಆವಿರ್ಭಾವವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಿವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಪತಿಯಾಗಿ ವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಾರ್ವತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದಳು. ಆ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಚಳಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದ ಆ ಕಠೋರ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಶರೀರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಪ್ಪಾಯಿತು.

ಆಕೆಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ತನ್ನ ಜಟೆಯಿಂದ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಸಿದನು. ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆಕೆಯ ದೇಹ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತವಾಗಿ, ಗೌರವರ್ಣದಿಂದ ಹೊಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಮಹಾಗೌರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿತು.

ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಇದೆ. ತಪಸ್ಸಿನ ಕಷ್ಟವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊತ್ತದ್ದು ಪಾರ್ವತಿ; ಆ ಕಷ್ಟದ ಗುರುತನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕಿದ್ದು ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗೆ ಫಲ ಸಿಗುವಾಗ ಅದರ ಆಯಾಸವೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆ

ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ಶಿವನು ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು "ಕಾಳೀ" ಎಂದು ಕರೆದನು. ಆ ತಮಾಷೆಯ ಮಾತು ದೇವಿಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಾಗಿತು. ಮುನಿಸಿಕೊಂಡ ದೇವಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಮಹಾಗೌರಿ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಣ್ಣ ಮುನಿಸನ್ನೂ ಪುರಾಣ ಎಷ್ಟು ಮನುಷ್ಯಸಹಜವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

ಎರಡೂ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಂಶ ಒಂದೇ: ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ದೊರೆತ ಪರಿಶುದ್ಧ, ಬೆಳಗುವ ರೂಪ.

ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮಹಾಗೌರಿಯ ಪೂಜೆ

ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಪುಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇವಿಯ ರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕುಮಾರಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಗೌರಿಯ ಸರಳ ಪೂಜೆ:

1. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮೇಲಿನ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿ.
2. ಬಿಳಿಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ರೂಢಿ.
3. ಹಾಲಿನ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪಾಯಸವನ್ನೂ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ಧತಿ.
4. "ಓಂ ಐಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಮಹಾಗೌರ್ಯೈ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರೆಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಹಾಲು, ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ – ಈ ದಿನದ ಪೂಜೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೂ ಆಕೆಯ ಬಿಳುಪಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ಮಹಾಗೌರಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಿಯ ಪ್ರತೀಕ. ಈ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಕಪ್ಪಾದ ದೇಹವನ್ನು ಗಂಗೆ ತೊಳೆದಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಕಲ್ಮಶವನ್ನು ಆಕೆಯ ಕೃಪೆ ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಭಾವ.