ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ದೇವಿ ಕಥೆ – ಮಹಾನವಮಿಯ ದೇವಿ, ನವರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ದಿನ

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ನವದುರ್ಗೆಯರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯವಳು, ಕೊನೆಯವಳು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ದಿನ, ಮಹಾನವಮಿಯಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ" ಎಂದರೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವಳು. ಸಕಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಈ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪರಮೇಶ್ವರನೂ ಉಪಾಸಿಸಿದನು ಎಂದು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕ

ಸಿದ್ಧಗಂಧರ್ವಯಕ್ಷಾದ್ಯೈರಸುರೈರಮರೈರಪಿ । ಸೇವ್ಯಮಾನಾ ಸದಾ ಭೂಯಾತ್ ಸಿದ್ಧಿದಾ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಿನೀ ॥

ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸದಾ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಿದ್ಧಿದಾ ದೇವಿ ನಮಗೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಲಿ – ಇದು ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು ಜೊತೆಗೆ ಅಸುರರೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸದಾ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ದೇವಾಸುರರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಕೆಯೇ ಮೂಲ ಎಂಬುದು ಇದರ ಧ್ವನಿ.

ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ಯಾವುವು?

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅಣಿಮಾ, ಮಹಿಮಾ, ಗರಿಮಾ, ಲಘಿಮಾ, ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಪ್ರಾಕಾಮ್ಯ, ಈಶಿತ್ವ, ವಶಿತ್ವ ಎಂಬ ಎಂಟು ಸಿದ್ಧಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಏನನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ನೋಡೋಣ:

• ಅಣಿಮಾ – ಶರೀರವನ್ನು ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ
• ಮಹಿಮಾ – ಶರೀರವನ್ನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ
• ಗರಿಮಾ – ಹೆಬ್ಬಂಡೆಯಂತೆ ಭಾರವಾಗುವ ಶಕ್ತಿ
• ಲಘಿಮಾ – ಗಾಳಿಯಂತೆ ಹಗುರವಾಗುವ ಶಕ್ತಿ
• ಪ್ರಾಪ್ತಿ – ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ
• ಪ್ರಾಕಾಮ್ಯ – ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು
• ಈಶಿತ್ವ – ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ
• ವಶಿತ್ವ – ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಶಕ್ತಿ

ಹನುಮಂತನು ಸಮುದ್ರ ಲಂಘನ ಮಾಡುವಾಗ ದೇಹವನ್ನು ಹಿರಿದಾಗಿಸಿದ್ದು, ಲಂಕೆಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕಾಗ ಕಿರಿದಾಗಿಸಿದ್ದು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ – ಮಹಿಮಾ, ಅಣಿಮಾಗಳ ಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆ ಅದು.

ಆದರೆ ಹಿರಿಯರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವ ಮಾತೊಂದಿದೆ: ಈ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು, ಸ್ವಂತ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ಅವು ನಷ್ಟವನ್ನೇ ತರುತ್ತವೆ. ಸಿದ್ಧಿ ಗುರಿಯಲ್ಲ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧನ ಮಾತ್ರ.

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯ ಕಥೆ: ಶಿವ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾದದ್ದು

ದೇವೀಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಮೇಶ್ವರನೂ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ ಈ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೀಗೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿ ಆತ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನಾದನು.

ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿವನ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ಆತನ ಶರೀರದ ಅರ್ಧಭಾಗವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದಳು. ಹೀಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾದನು – ಅರ್ಧ ಶಿವ, ಅರ್ಧ ಶಕ್ತಿ.

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ: ಒಂದು ಬದಿ ಜಟೆ, ತ್ರಿಶೂಲ; ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ ಕುಂಕುಮ, ಆಭರಣ. ಆ ರೂಪದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯದು. ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಶಿವನೂ ಪೂರ್ಣನಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ನವದುರ್ಗೆಯರ ಕೊನೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ನವದುರ್ಗೆಯರ ಸರಣಿಯ ಕ್ರಮವೂ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶೈಲಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯಾಗಿ ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿ, ಕಾಳರಾತ್ರಿಯಾಗಿ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಮಹಾಗೌರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧಳಾದ ದೇವಿ, ಕೊನೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕರುಣಿಸುವವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯ ರೂಪ

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ದೇವಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು. ಬಲಗಡೆಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆ, ಎಡಗಡೆಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ. ಆಕೆಯ ವಾಹನ ಸಿಂಹ. ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.

ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಪದ್ಮ – ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ನಾಲ್ಕು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಮಹಾನವಮಿಯಂದು ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯ ಪೂಜೆ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾನವಮಿ ಎಂದರೆ ಆಯುಧಪೂಜೆಯ ದಿನವೂ ಹೌದು. ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಹುದು:

1. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮೇಲಿನ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿ.
2. ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ದಾಸವಾಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ರೂಢಿ.
3. ಪಾಯಸವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ಧತಿ.
4. "ಓಂ ಹ್ರೀಂ ದುಂ ದುರ್ಗಾಯೈ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರೆಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
5. ಈ ದಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ವಿದ್ಯಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದವರಿಗೆ ಯಾವುದರ ಕೊರತೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಸಮಸ್ತ ದುಃಖಗಳೂ ಅಳಿದು ಸುಖ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಮೋಕ್ಷವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದೇ ಜಗನ್ಮಾತೆ, ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳು

ಶೈಲಪುತ್ರಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ದಿನ, ಒಂಬತ್ತು ಹೆಸರು, ಒಂಬತ್ತು ರೂಪ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಒಬ್ಬಳೇ. ಮಹಾನವಮಿಯ ಮರುದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಈ ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ:

ಸರ್ವಮಂಗಳ ಮಾಂಗಲ್ಯೇ ಶಿವೇ ಸರ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧಿಕೇ । ಶರಣ್ಯೇ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇ ಗೌರಿ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥

ಆ ಜಗನ್ಮಾತೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಿ. ಶ್ರೀ ಮಾತ್ರೇ ನಮಃ.