ನೋಡಲು ಭಯಂಕರಳಾದರೂ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ ತಾಯಿ ಕಾಳರಾತ್ರಿ. ಚಂಡ ಮುಂಡರನ್ನು ಕೊಂದು ಚಾಮುಂಡಾ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ, ರಕ್ತಬೀಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಈ ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ನವದುರ್ಗೆಯರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವಳು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೆಯ ದಿನ ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯಂತಹ ಕಪ್ಪು ದೇಹ, ಕೆದರಿದ ಕೂದಲು, ಉಸಿರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ – ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುವವಳು ಇವಳೇ. ಆದರೂ ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಆಕೆ ಭಯವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಕರುಣಾಮಯಿ ತಾಯಿ.
ಕಪ್ಪು ನೈದಿಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಗ್ಗಪ್ಪು ದೇಹಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳೂ, ಗಹಗಹಿಸಿ ನಗುವವಳೂ ಆದ ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿ ನಮಗೆ ಶುಭವನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ – ಇದು ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ.
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪದ "ಕಾಲಾಬ್ಜ" – ಕಪ್ಪು ಕಮಲ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ನೈದಿಲೆ. ಆಕೆಯ ಕಪ್ಪನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಹೋಲಿಸುವುದು ಕತ್ತಲೆಗಲ್ಲ, ಹೂವಿಗೆ. "ಚಂಡಾಟ್ಟಹಾಸಿನೀ" ಎಂದರೆ ಪ್ರಚಂಡವಾಗಿ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡುವವಳು. ರೂಪ ಕರಾಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಶ್ಲೋಕ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು "ಶುಭಂ ದದ್ಯಾತ್" – ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡಲಿ – ಎಂದೇ. ಕಾಳರಾತ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಇದೇ ಕೀಲಿಕೈ.
ಕಥೆಯನ್ನು ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ
ನವದುರ್ಗೆಯರ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳ ಪರಿಚಯದ ವೀಡಿಯೊ, ಕನ್ನಡ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ.
ಶ್ರೀ ನವದುರ್ಗಾ ವೈಭವ – ಒಂಬತ್ತು ದೇವಿಯರ ಪರಿಚಯ
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ರೂಪ
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಶರೀರ ದಟ್ಟ ಕತ್ತಲೆಯಂತೆ ಕಪ್ಪು. ತಲೆಗೂದಲು ಕೆದರಿರುತ್ತದೆ. ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹಾರ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಂತೆ ದುಂಡಗಿನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು. ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ.
ಆಕೆಯ ವಾಹನ ಕತ್ತೆ. ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ, ವೃಷಭಗಳ ನಡುವೆ ಕತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ದೇವಿ ಎಂಬುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ತರುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ:
ವರದಮುದ್ರೆ
ಅಭಯಮುದ್ರೆ
ಮುಳ್ಳುಗಳುಳ್ಳ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಯುಧ
ಖಡ್ಗ
ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಧ, ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಯ-ವರ. ಶತ್ರುವಿಗೆ ಒಂದು ಮುಖ, ಭಕ್ತನಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ – ಕಾಳರಾತ್ರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಈ ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸದಾ ಶುಭವನ್ನೇ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು "ಶುಭಂಕರಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ.
ಕಾಳರಾತ್ರಿಯ ಕಥೆ: ಚಂಡ ಮುಂಡರ ಸಂಹಾರ
ಶುಂಭ ನಿಶುಂಭರೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ದಿಕ್ಕು ತೋಚದೆ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಶರಣು ಹೋದರು.
ಆಗ ಪಾರ್ವತೀದೇವಿ ತನ್ನ ಶರೀರದಿಂದ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಶುಂಭ ನಿಶುಂಭರು ತಮ್ಮ ಸೇನಾಪತಿಗಳಾದ ಚಂಡ ಮುಂಡರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬಂದು ನಿಂತಾಗ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಕಾಳಿ, ಅಂದರೆ ಕಾಳರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಭಯಂಕರ ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿ ಚಂಡ ಮುಂಡರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು. ಚಂಡನನ್ನೂ ಮುಂಡನನ್ನೂ ಕೊಂದವಳು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಕೆಗೆ ಚಾಮುಂಡಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ದುರ್ಗಾಸಪ್ತಶತಿ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ ಚಾಮುಂಡೆ ಇವಳೇ.
ರಕ್ತಬೀಜನ ಸಂಹಾರ
ಚಂಡ ಮುಂಡರ ನಂತರ ರಕ್ತಬೀಜನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಅವನ ರಕ್ತದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು: ಅವನ ರಕ್ತದ ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಯುಧದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದಷ್ಟೂ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಬೀಜರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಡೆದಷ್ಟೂ ಬೆಳೆಯುವ ಶತ್ರು.
ಆಗ ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಚಾಚಿ, ಅವನ ರಕ್ತದ ಒಂದು ಹನಿಯೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳದಂತೆ ತಡೆದಳು. ಹೊಸ ರಾಕ್ಷಸರು ಹುಟ್ಟುವ ದಾರಿಯೇ ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ಹೀಗೆ ರಕ್ತಬೀಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು.
ಹಿರಿಯರು ಈ ಕಥೆಗೆ ಒಂದು ಒಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಮನಸ್ಸಿನ ಭಯ, ಕೋಪ, ಆಸೆಗಳು ರಕ್ತಬೀಜನಂತೆ – ಒಂದನ್ನು ಅದುಮಿದರೆ ಹತ್ತು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರಿನಿಂದಲೇ ನುಂಗಿಹಾಕುವ ಶಕ್ತಿ ಕಾಳರಾತ್ರಿ.
ಭಯಂಕರ ರೂಪ, ಕರುಣಾಮಯಿ ಮನಸ್ಸು
ಆಕೆ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರಳು, ಆದರೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕರುಣಾಮಯಿ, ವರದಾಯಿನಿ. ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ತೊಲಗಿಸಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಳರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಅರಿತವಳೇ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಬಲ್ಲಳು ಎಂಬ ಭಾವ ಅದರಲ್ಲಿದೆ. ಆಕೆಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ.
ಏಳನೆಯ ದಿನ ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆ
ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮೇಲಿನ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿ.
ನೀಲಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ನೀಲಿ ನೈದಿಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ರೂಢಿ.
ಕಪ್ಪು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ಧತಿ.
"ಓಂ ಐಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಕಾಳರಾತ್ರ್ಯೈ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರೆಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಭಯ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಗ್ನಿಭಯ, ರಾತ್ರಿಭಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಭಯಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ನವರಾತ್ರಿಯ ಯಾವ ದಿನ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ?
ನವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೆಯ ದಿನ ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆ ಕಾತ್ಯಾಯನಿಯ ನಂತರ, ಮಹಾಗೌರಿಯ ಮೊದಲು ಬರುವ ನವದುರ್ಗೆ.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಚಾಮುಂಡಾ ಒಬ್ಬಳೇ ದೇವಿಯೇ?
ಹೌದು. ಅಂಬಿಕಾದೇವಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಾಳಿ ಅಥವಾ ಕಾಳರಾತ್ರಿ ರೂಪವೇ ಚಂಡ ಮುಂಡರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಚಾಮುಂಡಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಮಂತ್ರ ಯಾವುದು?
"ಓಂ ಐಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಕಾಳರಾತ್ರ್ಯೈ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರೆಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಕರಾಳರೂಪಾ ಕಾಲಾಬ್ಜ…" ಎಂಬ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ವಾಹನ ಯಾವುದು?
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ವಾಹನ ಕತ್ತೆ. ನವದುರ್ಗೆಯರಲ್ಲಿ ಈ ವಾಹನ ಇರುವುದು ಆಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ.
ಕಾಳರಾತ್ರಿ ಇಷ್ಟು ಭಯಂಕರಳಾಗಿದ್ದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬಹುದೇ?
ಖಂಡಿತ ಪೂಜಿಸಬಹುದು. ಆಕೆಯ ಉಗ್ರತೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತ್ರ; ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಕೆ ಕರುಣಾಮಯಿ, ವರದಾಯಿನಿ. ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವೇ "ಶುಭಂ ದದ್ಯಾತ್" ಎಂದು ಶುಭವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಬೀಜನನ್ನು ಕಾಳರಾತ್ರಿ ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದಳು?
ರಕ್ತಬೀಜನ ರಕ್ತದ ಪ್ರತಿ ಹನಿಯಿಂದ ಹೊಸ ರಾಕ್ಷಸ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ. ಕಾಳರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಚಾಚಿ ಒಂದು ಹನಿಯೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳದಂತೆ ತಡೆದು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು.