ಒಬ್ಬ ಬಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೇ ಮದುವೆ ನಡೆದಿದೆ. ಮದುಮಗಳು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕವಳು.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ… ಮದುಮಗ ತೀರಿಹೋದ.
ಮನೆ ತುಂಬಾ ಅಳು. ನೆಂಟರೆಲ್ಲ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸಾರ ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ವಿಧವೆಯಾದ ಆ ಹುಡುಗಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕೂತಿದ್ದಾಳೆ.
ಆದರೆ ಅವಳ ತಂದೆ ಅಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಶಾಂತವಾಗಿ, ಆಳವಾದ ನೋಟದಿಂದ ಮಗಳನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಅವನು ಅವಳ ಕೈಗೆ… ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಡುತ್ತಾನೆ.
“ಮಗಳೇ, ಇದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡು,” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಕಲ್ಲು ಯಾಕೆ? ಸಾವಿನ ಎದುರು ಒಂದು ಕಲ್ಲು ಏನು ಮಾಡೀತು? ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಹುಡುಗಿ… ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರು?
ವಸಿಷ್ಠರು ಜನಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ದ್ವಾದಶಿಯ ಮಹಿಮೆ
ಇವತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರು ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಇಡೀ ಮಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅದು ಕಾರ್ತಿಕ ದ್ವಾದಶಿ, ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ. ಜೊತೆಗೆ, ನೋಡಲು ಏನೂ ಅಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಣುವ ಒಂದು ದಾನದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳಿದರು.
ಗೋದಾವರಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಇದ್ದ. ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಹಣ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಒಂದು ಕಾಸೂ ಕೊಟ್ಟವನಲ್ಲ. ತಾನೂ ಆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಡ್ಡಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ.
ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟ. ಗಡುವು ಬಂದಾಗ ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ ಅವನ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ. ಅಸಲು, ಬಡ್ಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೊಡು ಅಂತ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೇಳಿದ, “ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ. ಸಾಲ ತೀರಿಸಲೇಬೇಕು. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಾದರೂ.”
ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕೋಪ ಕವಿದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲೇ, ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದುಬಿಟ್ಟ.
ಆಮೇಲೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿತು. ರಾಜನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೆದರಿದ. ಮನೆಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡ. ನಾಚಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಬದುಕಿದ. ಆಮೇಲೆ ಸತ್ತ.
ಯಮದೂತರು ಅವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಮಾಡಿದ ಪಾಪದ ಫಲ ಉಣ್ಣಲೆಂದು ರೌರವ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ಎಳೆದೊಯ್ದರು.
ಈ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಧರ್ಮವೀರ ಅನ್ನುವ ಮಗನಿದ್ದ. ಮಗ ತಂದೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ವಿರುದ್ಧ.
ಧರ್ಮವೀರ ಉದಾರಿ. ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸಿದ, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ತೋಟಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ. ಬಡವರ ಮನೆ ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಕೊಟ್ಟ. ಹಸಿದು ಬಂದವರು ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ, ದಿನವೂ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ.
ನಾರದರು ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಲ್ಲು
ಒಂದು ದಿನ ಅವನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದಾಗ ಒಬ್ಬ ಮುನಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಅವರೇ ನಾರದರು. ವೀಣೆ ಮೀಟುತ್ತಾ, “ಗೋವಿಂದ… ನಾರಾಯಣ…” ಎಂದು ಭಗವಂತನ ನಾಮ ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಂದರು.
ಧರ್ಮವೀರನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆನಂದಬಾಷ್ಪ ಉಕ್ಕಿತು. ಮುನಿಯ ಪಾದಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಸತ್ಕರಿಸಿದ.
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು, “ಧರ್ಮವೀರ, ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು. ಕಾರ್ತಿಕ ದ್ವಾದಶಿ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಿಯವಾದ ದಿನ. ಆ ದಿನ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಿರಲಿ ಬಡವನಿರಲಿ, ಗಂಡಸಿರಲಿ ಹೆಂಗಸಿರಲಿ, ಯಾವ ಜಾತಿಯವರೇ ಇರಲಿ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪ ಅಳಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.”
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲು. ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪವೆಂದೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
“ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ,” ನಾರದರು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. “ಕಾರ್ತಿಕ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ದಾನ ಮಾಡು. ಅವನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.”
ಧರ್ಮವೀರ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದ.
“ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ,” ಅವನು ಹೇಳಿದ, “ಗೋವು, ಭೂಮಿ, ಎಳ್ಳು, ಚಿನ್ನ… ಇವು ದೊಡ್ಡ ದಾನಗಳು. ಇಂಥ ದಾನಗಳನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಕಲ್ಲಾ? ಅದನ್ನು ತಿನ್ನೋಕಾಗಲ್ಲ. ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಬರಲ್ಲ. ಕಲ್ಲನ್ನು ಯಾಕೆ ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು?”
ನಾರದರು ಮತ್ತೆ ತಿಳಿಹೇಳಿದರು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೂ ಧರ್ಮವೀರ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.
ಆಗ ನಾರದರು ಸುಮ್ಮನೆ… ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು.
ಧರ್ಮವೀರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಆ ದಿನ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಕಂಡ. ಒಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
