ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಿಲ್ಲ

0 ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಪಶೂನಾಂ ಪತಿಂ ಪಾಪನಾಶಂ ಪರೇಶಂ
ಗಜೇಂದ್ರಸ್ಯ ಕೃತ್ತಿಂ ವಸಾನಂ ವರೇಣ್ಯಂ |
ಜಟಾಜೂಟಮಧ್ಯೇ ಸ್ಫುರದ್ಗಾಂಗವಾರಿಂ
ಮಹಾದೇವಮೇಕಂ ಸ್ಮರಾಮಿ ಸ್ಮರಾರಿಂ || 1 ||

ಮಹೇಶಂ ಸುರೇಶಂ ಸುರಾರಾತಿನಾಶಂ
ವಿಭುಂ ವಿಶ್ವನಾಥಂ ವಿಭೂತ್ಯಂಗಭೂಷಂ |
ವಿರೂಪಾಕ್ಷಮಿಂದ್ವರ್ಕವಹ್ನಿತ್ರಿನೇತ್ರಂ
ಸದಾನಂದಮೀಡೇ ಪ್ರಭುಂ ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ || 2 ||

ಗಿರೀಶಂ ಗಣೇಶಂ ಗಲೇ ನೀಲವರ್ಣಂ
ಗವೇಂದ್ರಾಧಿರೂಢಂ ಗುಣಾತೀತರೂಪಂ |
ಭವಂ ಭಾಸ್ವರಂ ಭಸ್ಮನಾ ಭೂಷಿತಾಂಗಂ
ಭವಾನೀಕಲತ್ರಂ ಭಜೇ ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ || 3 ||

ಶಿವಾಕಾಂತ ಶಂಭೋ ಶಶಾಂಕಾರ್ಧಮೌಳೇ
ಮಹೇಶಾನ ಶೂಲಿನ್ ಜಟಾಜೂಟಧಾರಿನ್ |
ತ್ವಮೇಕೋ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಕೋ ವಿಶ್ವರೂಪಃ
ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಭೋ ಪೂರ್ಣರೂಪ || 4 ||

ಪರಾತ್ಮಾನಮೇಕಂ ಜಗದ್ಬೀಜಮಾದ್ಯಂ
ನಿರೀಹಂ ನಿರಾಕಾರಮೋಂಕಾರವೇದ್ಯಂ |
ಯತೋ ಜಾಯತೇ ಪಾಲ್ಯತೇ ಯೇನ ವಿಶ್ವಂ
ತಮೀಶಂ ಭಜೇ ಲೀಯತೇ ಯತ್ರ ವಿಶ್ವಂ || 5 ||

ನ ಭೂಮಿರ್ನ ಚಾಪೋ ನ ವಹ್ನಿರ್ನ ವಾಯು-
-ರ್ನ ಚಾಕಾಶಮಾಸ್ತೇ ನ ತಂದ್ರಾ ನ ನಿದ್ರಾ |
ನ ಚೋಷ್ಣಂ ನ ಶೀತಂ ನ ದೇಶೋ ನ ವೇಷೋ
ನ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಮೂರ್ತಿಸ್ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಂ ತಮೀಡೇ || 6 ||

ಅಜಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಕಾರಣಂ ಕಾರಣಾನಾಂ
ಶಿವಂ ಕೇವಲಂ ಭಾಸಕಂ ಭಾಸಕಾನಾಂ |
ತುರೀಯಂ ತಮಃಪಾರಮಾದ್ಯಂತಹೀನಂ
ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಪರಂ ಪಾವನಂ ದ್ವೈತಹೀನಂ || 7 ||

ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ವಿಭೋ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ
ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತೇ |
ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ತಪೋಯೋಗಗಮ್ಯ
ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಶ್ರುತಿಜ್ಞಾನಗಮ್ಯ || 8 ||

ಪ್ರಭೋ ಶೂಲಪಾಣೇ ವಿಭೋ ವಿಶ್ವನಾಥ
ಮಹಾದೇವ ಶಂಭೋ ಮಹೇಶ ತ್ರಿನೇತ್ರ |
ಶಿವಾಕಾಂತ ಶಾಂತ ಸ್ಮರಾರೇ ಪುರಾರೇ
ತ್ವದನ್ಯೋ ವರೇಣ್ಯೋ ನ ಮಾನ್ಯೋ ನ ಗಣ್ಯಃ || 9 ||

ಶಂಭೋ ಮಹೇಶ ಕರುಣಾಮಯ ಶೂಲಪಾಣೇ
ಗೌರೀಪತೇ ಪಶುಪತೇ ಪಶುಪಾಶನಾಶಿನ್ |
ಕಾಶೀಪತೇ ಕರುಣಯಾ ಜಗದೇತದೇಕ-
-ಸ್ತ್ವಂ ಹಂಸಿ ಪಾಸಿ ವಿದಧಾಸಿ ಮಹೇಶ್ವರೋಽಸಿ || 10 ||

ತ್ವತ್ತೋ ಜಗದ್ಭವತಿ ದೇವ ಭವ ಸ್ಮರಾರೇ
ತ್ವಯ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ಜಗನ್ಮೃಡ ವಿಶ್ವನಾಥ |
ತ್ವಯ್ಯೇವ ಗಚ್ಛತಿ ಲಯಂ ಜಗದೇತದೀಶ
ಲಿಂಗಾತ್ಮಕೇ ಹರ ಚರಾಚರವಿಶ್ವರೂಪಿನ್ || 11 ||

ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸ ಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಾಚಾರ್ಯ ವಿರಚಿತಂ ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ |

ಅರ್ಥ

“ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ” ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಮಹಿಮೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ, ಶಿವನನ್ನು ಪರಮ ಸತ್ಯ, ರೂಪಾತೀತ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಿಶ್ವರೂಪ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಸಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತತ್ವವು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದ್ವೈತ ತತ್ವವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಬೆಸೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ತೋತ್ರವು ಶಿವನನ್ನು ಪಶುಪತಿಯಾಗಿ, ಪಾಪನಾಶಕನಾಗಿ, ಗಜಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ, ಜಟಾಜೂಟದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ, ಮಹಾದೇವನಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಮದೇವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಸ್ಮರಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಮಹೇಶ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಅಸುರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯ, ವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಾದ, ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಪಂಚವಕ್ತ್ರನಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗಿರೀಶ, ಗಣೇಶನ ಒಡೆಯ, ನೀಲಕಂಠ, ವೃಷಭವಾಹನ, ತ್ರಿಗುಣಾತೀತ, ಭಸ್ಮಭೂಷಿತ, ಭವಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ, ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲಬೀಜ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಪಾಲನೆ-ಲಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ. ಆತ ನಿರಾಕಾರ, ನಿರೀಹ, ಓಂಕಾರ ಸ್ವರೂಪ. ಯಾವನಿಂದ ವಿಶ್ವವು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಯಾವನಿಂದ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಪಂಚಭೂತಗಳು ಶಿವನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿದ್ರೆ, ಬಿಸಿ, ಚಳಿ, ದೇಶ, ವೇಷ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಕಾರವು ಆತನಿಗೆ ಅತೀತವಾಗಿದೆ. ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳೆಂಬುದು ಕೂಡ ಆತನ ಅವಸ್ಥಾಭೇದ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅದ್ವಿತೀಯನಾದ, ಆದಿ-ಅಂತಹೀನನಾದ, ಶಾಶ್ವತನಾದ, ಶುದ್ಧ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಶಿವನನ್ನು ಯೋಗಿಗಳು, ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಅರಿಯಬಲ್ಲರು. ಅಂತಿಮ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಶರಣ್ಯ ಸ್ವಭಾವ, ಪಶುಪತಿ ರೂಪ, ಪಾಶವಿಮೋಚನೆ, ಕಾಶೀಪತಿತ್ವ, ಮತ್ತು ಕರುಣಾಪೂರ್ಣತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿ, ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಲಿಂಗಾತ್ಮಕವಾದ ಶಿವನ ರೂಪವೇ ಎಂಬ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತತ್ವವನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಶಕ್ತಿ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣವು ಶಿವನ ತತ್ವವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಪಾಪನಾಶ ಮತ್ತು ಭಯ ನಿವಾರಣೆ: ಶಿವನನ್ನು ಪಾಪನಾಶಕ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುಂಜಯನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದ, ಪಠಿಸುವವರ ಪಾಪಗಳು, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಯಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ: ಶಿವನ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ಮಬಂಧ ವಿಮೋಚನೆ: ಶಿವನನ್ನು ಜಗತ್ಕಾರಣ ಮತ್ತು ನಿರೀಹನೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಭಕ್ತನು ಕಲ್ಮಶಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಕರ್ಮಬಂಧಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮೋಕ್ಷ ಸಾಧನೆ: ಶಿವನ ಅದ್ವೈತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮನನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾದ ಮೋಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು?

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅವರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವೇದಗಳು ಶಿವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಸಾರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವೇದಸಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರು.

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ, ಯಾವ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಪಾಠದಲ್ಲಿ 11 ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಪಶೂನಾಂ ಪತಿಂ ಪಾಪನಾಶಂ ಪರೇಶಂ ಎಂಬಂತಹ ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಕೊನೆಯ ಎರಡು ವಸಂತತಿಲಕದಲ್ಲಿವೆ.

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು ಎನ್ನುವ ಶ್ಲೋಕ ಯಾವುದು?

ನ ಭೂಮಿರ್ನ ಚಾಪೋ ನ ವಹ್ನಿರ್ನ ವಾಯುಃ ಎಂದು ಶುರುವಾಗುವ 6ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ನಿದ್ರೆ, ಬಿಸಿ, ಚಳಿ ಯಾವುದೂ ಅವನಿಗೆ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಸ್ವಂತ ರೂಪವೇ ಇಲ್ಲದ ಅವನನ್ನು ಅದೇ ಶ್ಲೋಕ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ?

ಜಗತ್ತು ಯಾರಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೋ, ಯಾರಿಂದ ಪಾಲಿತವಾಗುತ್ತದೋ, ಯಾರಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೋ ಆ ಈಶನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು 5ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. 11ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿ ಶಿವನನ್ನು ಲಿಂಗಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ, 10ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಅವನನ್ನು ಕಾಶೀಪತಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ಹಾಡಲು ಸುಲಭವಾದ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನನ್ನು ತಮಸ್ಸಿನಾಚೆಯ ತುರೀಯ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವ 7ನೇ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕಾಗಿ ವೇದಾಂತ ಕಲಿಯುವವರೂ ಇದನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ವೇದಸಾರ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಅರ್ಥ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು

ದಾರಿದ್ರ್ಯ ದಹನ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಶ್ರೀ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ಅಸಿತ ಕೃತಂ)

ಶ್ರೀ ಶಿವ ವರ್ಣಮಾಲಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಶ್ರೀ ಶಿವ ಸಹಸ್ರನಾಮಾವಳಿಃ

ಶ್ರೀ ಶಿವ ಸ್ತುತಿಃ (ದೇವಾಚಾರ್ಯ ಕೃತಂ)

ಶ್ರೀ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ

Comments

ವರ್ಗದ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಿ

ದೇವರ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಿ