ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರ ನವರತ್ನಮಾಲಿಕಾ ಸ್ತುತಿಃ

ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರ ನವರತ್ನಮಾಲಿಕಾ ಸ್ತುತಿಯು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರನ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು ರತ್ನಗಳ ಹಾರವಿದ್ದಂತೆ. ಮಹರ್ಷಿ ಶೇಷಶರ್ಮರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಭಗವಂತನ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು, ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಅನಂತ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಧ್ಯಾನಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸ್ತುತಿಯ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವು, ಪಾರ್ವತಿದೇವಿಯ ಹೃದಯಸ್ಥಾನವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ, ನಾಗರಾಜರ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಳವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೆಂಕಟ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರನು, ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕವು, ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ಯಾರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಯಾರಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ, ಯಾರಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಂತಹ ಆನಂದಮೂರ್ತಿಯಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಮುಖಚಂದ್ರನಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ವೇಂಕಟೇಶನನ್ನು ಮನಸಾರೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಹತ್ತರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಭಗವಂತನ ಮನಮೋಹಕ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖ, ಅರಳಿದ ತಾವರೆಯಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸುಂದರ ನೇತ್ರಗಳು, ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶುಭ ಹಸ್ತಗಳು, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ಪೀತಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶಾಂತರೂಪಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಭು ಆತ. ಆತನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪರಾಶಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಅತೀಂದ್ರಿಯನಾದ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಆತ ನಿತ್ಯಾನಂದಮಯ. ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಗೋವಿಂದನು ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಕರುಣಾಮಯಿ ಕಟಾಕ್ಷವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಇರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮುಖ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ, ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವೇಂಕಟೇಶನು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರಲಿ ಎಂದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಆಶಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂದನ ಸುಗಂಧದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮುಖ, ಬಿಂಬಫಲದಂತಹ ಕೆಂಪು ತುಟಿಗಳು, ವೈಜಯಂತಿ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ಮಣಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಿರೀಟದಿಂದ ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುವ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ, ಅಪಾರ ಕರುಣಾಸಾಗರನಾದ ಆ ವೇಂಕಟೇಶನ ದಿವ್ಯಮೂರ್ತಿ ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ. ಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಹಂಸದಂತೆ ವಿಹರಿಸುವ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಲೀಲೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಆ ಕರುಣಾಮಯಿ ವೇಂಕಟೇಶನು ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):

• ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸದ್ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.
• ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆ: ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳ ಹಾಗೂ ಈ ಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದ ಪ್ರಾಪ್ತಿ: ವೇಂಕಟೇಶನ ಆನಂದಮಯ ಸ್ವರೂಪದ ಧ್ಯಾನವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ: ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಸಹಿತನಾದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದ ಧನಧಾನ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.