ಇಂದ್ರ ಉವಾಚ |
ಏಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ವಿತೀಯಂ ಚ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ಪರಾಪರಂ |
ಇತಿ ಯೋ ಗೀಯತೇ ವೇದೈಸ್ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 1 ||
ಜ್ಞಾತೃಜ್ಞಾನಜ್ಞೇಯರೂಪಂ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಂ |
ಯಂ ಸರ್ವೈರಪ್ಯದೃಶ್ಯೋಯಸ್ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 2 ||
ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿಯಜ್ಞೈಶ್ಚ ಯಃ ಸಮಾರಾಧ್ಯತೇ ದ್ವಿಜೈಃ |
ದದಾತಿ ಚ ಫಲಂ ತೇಷಾಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 3 ||
ಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಬುಧಾಃ ಸರ್ವೇ ಕರ್ಮಬಂಧವಿವರ್ಜಿತಾಃ |
ಲಭಂತೇ ಪರಮಾಂ ಮುಕ್ತಿಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 4 ||
ದೇವದೇವಂ ಯಮಾರಾಧ್ಯ ಮೃಕಂಡುತನಯೋ ಮುನಿಃ |
ನಿತ್ಯತ್ವಮಗಮತ್ಸದ್ಯಸ್ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 5 ||
ನಿಜನೇತ್ರಾಂಬುಜಕೃತಂ ಪೂಜಯಾ ಪರಿತೋಷ್ಯಯಂ |
ಶ್ರೀಪತಿರ್ಲಭತೇ ಚಕ್ರಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 6 ||
ಯೇನ ಸರ್ವಂ ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಿತಂ ಸಂಹೃತಂ ಕ್ರಮಾತ್ |
ನತ್ವಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಾನಂದಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 7 ||
ಯಸ್ಮಾತ್ಪರಂ ಚಾಪರಂ ಚ ಕಿಂಚಿದ್ವಸ್ತು ನ ವಿದ್ಯತೇ |
ಈಶ್ವರಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 8 ||
ಯಸ್ಮೈ ವೇದಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ನಮಸ್ಯಂತ ವಪುರ್ಧರಾಃ |
ಈಶಾನಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 9 ||
ಯಸ್ಯ ಪ್ರಣಾಮಮಾತ್ರೇಣ ಸಂತಿ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಸಂಪದಃ |
ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಂ ಶಂಭುಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 10 ||
ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾತಕಂ |
ಅವಶ್ಯಂ ನಶ್ಯತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 11 ||
ಉತ್ತಮಾಂಗಂ ಚ ಚರಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಣುನಾಪಿ ಚ |
ನ ದೃಶ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಯತ್ನಸ್ತಂ ವಂದೇ ಸೋಮಸುಂದರಂ || 12 ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಹಾಲಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಇಂದ್ರಕೃತಂ ಶ್ರೀಸೋಮಸುಂದರಾಷ್ಟಕಂ |
ಶ್ರೀ ಸೋಮಸುಂದರಾಷ್ಟಕಂ ಭಗವಾನ್ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು "ಸೋಮಸುಂದರ" ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು ಹಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಶಿವನ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸ್ವರೂಪ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ವ, ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ಶಿರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರುವ ಸುಂದರ ರೂಪದ ಶಿವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಷ್ಟಕದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವು ಶಿವನು ಅದ್ವಿತೀಯ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಎರಡನೆಯದಿಲ್ಲದ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಪರತತ್ವ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಜ್ಞಾತೃ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞೇಯ – ಈ ಮೂರೂ ರೂಪವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದರೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಗೋಚರನಾಗಿರುವ, ಕೇವಲ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ತತ್ವ ಆತ. ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಜರು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವರು ಕೂಡ ಈ ಸೋಮಸುಂದರನೇ. ಶಿವತತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಮುನಿಗಳು ಕರ್ಮಬಂಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಈ ಅನಂತ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹವು ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೃಕಂಡು ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಗನಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯಿಂದಲೇ ಚಿರಂಜೀವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂಬುದು ಶಿವನ ಕರುಣೆಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಈ ಅಷ್ಟಕದ ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಭಕ್ತರ ಮೇಲಿನ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ಕಮಲವೆಂದು ಅರ್ಪಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂದು ಆರನೇ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಹಾನ್ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳ ಅಧಿಪತಿ. ಈ ಜಗತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ, ಅವನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನೇ ಪರಮಾನಂದ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪನು. ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಅಷ್ಟಕವು ದೃಢವಾಗಿ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ವೇದಮಾತೆ ಪ್ರಣಮಿಸುವ ತತ್ವಜ್ಞಾನಾಧಿಪತಿ, ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಈಶ್ವರನು ಶಿವ. ಸೋಮಸುಂದರನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೇ ಸಂಪತ್ತು, ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭಫಲಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪಗಳು ತಕ್ಷಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತವಾದ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಅಷ್ಟಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಶಿವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಸೋಮಸುಂದರನ ಅಪ್ರತಿಹತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚತೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಚಲವಾದ ಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ನೇರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):
Please login to leave a comment
Loading comments...