ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯಂ
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯಂ
ಚಿದಚಿತ್ಪರತತ್ತ್ವಾನಾಂ ತತ್ತ್ವಾಯಾಥಾರ್ಥ್ಯವೇದಿನೇ |
ರಾಮಾನುಜಾಯ ಮುನಯೇ ನಮೋ ಮಮ ಗರೀಯಸೇ ||
ಸ್ವಾಧೀನತ್ರಿವಿಧಚೇತನಾಽಚೇತನ ಸ್ವರೂಪಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಭೇದಂ, ಕ್ಲೇಶಕರ್ಮಾದ್ಯಶೇಷದೋಷಾಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಂ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕಾನವಧಿಕಾತಿಶಯ ಜ್ಞಾನಬಲೈಶ್ವರ್ಯ ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿತೇಜಸ್ಸೌಶೀಲ್ಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಮಾರ್ದವಾರ್ಜವ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಾಮ್ಯ ಕಾರುಣ್ಯ ಮಾಧುರ್ಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಔದಾರ್ಯ ಚಾತುರ್ಯ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಧೈರ್ಯ ಶೌರ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮ ಸತ್ಯಕಾಮ ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪ ಕೃತಿತ್ವ ಕೃತಜ್ಞತಾದ್ಯಸಂಖ್ಯೇಯ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣ ಗಣೌಘ ಮಹಾರ್ಣವಂ, ಪರಬ್ರಹ್ಮಭೂತಂ, ಪುರುಷೋತ್ತಮಂ, ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿನಂ, ಅಸ್ಮತ್ಸ್ವಾಮಿನಂ, ಪ್ರಬುದ್ಧನಿತ್ಯನಿಯಾಮ್ಯ ನಿತ್ಯದಾಸ್ಯೈಕರಸಾತ್ಮಸ್ವಭಾವೋಽಹಂ, ತದೇಕಾನುಭವಃ ತದೇಕಪ್ರಿಯಃ, ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ಭಗವಂತಂ ವಿಶದತಮಾನುಭವೇನ ನಿರಂತರಮನುಭೂಯ, ತದನುಭವಜನಿತಾನವಧಿಕಾತಿಶಯ ಪ್ರೀತಿಕಾರಿತಾಶೇಷಾವಸ್ಥೋಚಿತ ಅಶೇಷಶೇಷತೈಕರತಿರೂಪ ನಿತ್ಯಕಿಂಕರೋ ಭವಾನಿ |
ಸ್ವಾತ್ಮನಿತ್ಯ ನಿಯಾಮ್ಯ ನಿತ್ಯದಾಸ್ಯೈಕರಸಾತ್ಮ ಸ್ವಭಾವಾನುಸಂಧಾನಪೂರ್ವಕ ಭಗವದನವಧಿಕಾತಿಶಯ ಸ್ವಾಮ್ಯಾದ್ಯಖಿಲ ಗುಣಗಣಾನುಭವ ಜನಿತಾನವಧಿಕಾತಿಶಯ ಪ್ರೀತಿಕಾರಿತಾಶೇಷಾವಸ್ಥೋಚಿತಾಶೇಷ ಶೇಷತೈಕರತಿರೂಪ ನಿತ್ಯಕೈಂಕರ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯುಪಾಯಭೂತಭಕ್ತಿ ತದುಪಾಯ ಸಮ್ಯಗ್ ಜ್ಞಾನತದುಪಾಯ ಸಮೀಚೀನಕ್ರಿಯಾ ತದನುಗುಣಸಾತ್ತ್ವಿಕತಾಽಽಸ್ತಿಕ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ತಾತ್ಮಗುಣವಿಹೀನಃ, ದುರುತ್ತರಾನಂತ ತದ್ವಿಪರ್ಯಯ ಜ್ಞಾನಕ್ರಿಯಾನುಗುಣಾನಾದಿ ಪಾಪವಾಸನಾ ಮಹಾರ್ಣವಾಂತರ್ನಿಮಗ್ನಃ, ತಿಲತೈಲವದ್ದಾರುವಹ್ನಿವದ್ದುರ್ವಿವೇಚ ತ್ರಿಗುಣ ಕ್ಷಣಕ್ಷರಣ ಸ್ವಭಾವಾಚೇತನ ಪ್ರಕೃತಿವ್ಯಾಪ್ತಿರೂಪ ದುರತ್ಯಯ ಭಗವನ್ಮಾಯಾ ತಿರೋಹಿತ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶಃ, ಅನಾದ್ಯವಿದ್ಯಾಸಂಚಿತಾನಂತಾಶಕ್ಯ ವಿಸ್ರಂಸನ ಕರ್ಮಪಾಶ ಪ್ರಗ್ರಥಿತಃ, ಅನಾಗತಾನಂತಕಾಲ ಸಮೀಕ್ಷಯಾಽಪ್ಯದೃಷ್ಟಸಂತಾರೋಪಾಯಃ, ನಿಖಿಲಜಂತುಜಾತಶರಣ್ಯ, ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ, ತವ ಚರಣಾರವಿಂದಯುಗಳಂ ಶರಣಮಹಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ||
ಏವಮವಸ್ಥಿತಸ್ಯಾಪ್ಯರ್ಥಿತ್ವಮಾತ್ರೇಣ, ಪರಮಕಾರುಣಿಕೋ ಭಗವಾನ್, ಸ್ವಾನುಭವ ಪ್ರೀತ್ಯೋಪನೀತೈಕಾಂತಿಕಾತ್ಯಂತಿಕ ನಿತ್ಯಕೈಂಕರ್ಯೈಕರತಿರೂಪ ನಿತ್ಯದಾಸ್ಯಂ ದಾಸ್ಯತೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಪೂರ್ವಕಂ ಭಗವಂತಂ ನಿತ್ಯಕಿಂಕರತಾಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇ ||
ತವಾನುಭೂತಿಸಂಭೂತಪ್ರೀತಿಕಾರಿತ ದಾಸತಾಂ |
ದೇಹಿ ಮೇ ಕೃಪಯಾ ನಾಥ ನ ಜಾನೇ ಗತಿಮನ್ಯಥಾ ||
ಸರ್ವಾವಸ್ಥೋಚಿತಾಶೇಷ ಶೇಷತೈಕರತಿಸ್ತವ |
ಭವೇಯಂ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ತ್ವಮೇವೈವಂ ಕುರುಷ್ವ ಮಾಂ ||
ಏವಂಭೂತ ತತ್ತ್ವ ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯಾವಬೋಧ ತದಿಚ್ಛಾರಹಿತಸ್ಯಾಪಿ, ಏತದುಚ್ಚಾರಣಮಾತ್ರಾವಲಂಬನೇನ, ಉಚ್ಯಮಾನಾರ್ಥ ಪರಮಾರ್ಥನಿಷ್ಠಂ ಮೇ ಮನಸ್ತ್ವಮೇವಾದ್ಯೈವ ಕಾರಯ ||
ಅಪಾರ ಕರುಣಾಂಬುಧೇ, ಅನಾಲೋಚಿತ ವಿಶೇಷಾಶೇಷ ಲೋಕಶರಣ್ಯ, ಪ್ರಣತಾರ್ತಿಹರ, ಆಶ್ರಿತವಾತ್ಸಲ್ಯೈಕ ಮಹೋದಧೇ, ಅನವರತವಿದಿತ ನಿಖಿಲಭೂತಜಾತ ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯ, ಸತ್ಯಕಾಮ, ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪ, ಆಪತ್ಸಖ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಶ್ರೀಮನ್, ನಾರಾಯಣ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಶ್ರೀರಂಗನಾಥ, ಮಮ ನಾಥ, ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಭಗವದ್ರಾಮಾನುಜ ವಿರಚಿತಂ ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯಂ |
ಅರ್ಥ
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯಂ ಭಗವದ್ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಪರಮ ಭಕ್ತಿರಸಭರಿತ ಪ್ರಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗದ್ಯವು ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ಅನಂತ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ತನ್ನ ದಾಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತ ಭಕ್ತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಮಧುರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ತೋತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವದ ಪರಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ದಿವ್ಯಾನುಭವವಾಗಿದೆ.
ಆಚಾರ್ಯರು ಮೊದಲು ಭಗವಂತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು—ಚಿತ್, ಅಚಿತ್ ಮತ್ತು ಪರತತ್ತ್ವಗಳ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿವಿಗೆ ತರುವ ಮಹಾಗುರುವಾದ ರಾಮಾನುಜರನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನು ಅಪಾರವಾದ ಜ್ಞಾನ, ಬಲ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಶೌರ್ಯ, ಕರುಣೆ, ಸೌಶೀಲ್ಯ, ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಮುಂತಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್-ಅಚಿತ್ ಸಮಸ್ತಕ್ಕೆ ಆಧಾರನಾದ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ, ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು "ಅಸ್ಮತ್ಸ್ವಾಮಿ"ಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನು ಯಾವುದೇ ದೋಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಆಶ್ರಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ, ತಾನು ನಿತ್ಯ ದಾಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಿಯೆಂದು, ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನೇ ತನ್ನ ಏಕೈಕ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಗುರಿಯೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಿರಂತರ ಅನುಭವದಿಂದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿತ್ಯಕಿಂಕರನಾಗಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಗದ್ಯವು ಭಕ್ತನ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಉದ್ದೇಶವು ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದೇ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ತನ್ನೊಳಗಿನ ಅಜ್ಞಾನ, ಪಾಪವಾಸನೆಗಳು, ಕರ್ಮಬಂಧಗಳು, ಮಾಯೆಯ ಆವರಣ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಎಷ್ಟು ದಾಟಲಾಗದಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಇಂತಹ ದುರ್ಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನಗೆ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನೇ ಶರಣ್ಯನೆಂದು ಆರ್ತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಚರಣಾರವಿಂದಗಳನ್ನೇ ಪರಮಾಶ್ರಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಭುವು ಪರಮ ಕರುಣಾಮಯಿ ಆದುದರಿಂದ, ಆತನ ಚಿತ್ತವೇ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ನಂಬಿ, ಸ್ವಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಶಾಶ್ವತ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ತನಗೆ ಪ್ರಸಾದಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನವಾಗಲಿ, ಯಾವುದೇ ಜ್ಞಾನಪರಿಪಕ್ವತೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ಈ ಗದ್ಯದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ, ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ತತ್ತ್ವ ವಾಸ್ತವಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು, ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಪಾರ ಕರುಣಾಮೃತಸಾಗರನಾದ, ಪ್ರಣತ ರಕ್ಷಕನಾದ, ವಿಶ್ವ ಶರಣ್ಯನಾದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ನಮಸ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಗದ್ಯವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಗದ್ಯವು ಭಕ್ತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಶ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು, ಭಗವಂತನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಗವದ್ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶರಣಾಗತಿಯ ಪರಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):
- ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿ ಭಾವ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ: ಈ ಗದ್ಯವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಭಗವಂತನ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾಗತರಾಗುವ ಭಾವನೆ ಆಳವಾಗಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಬಂಧಗಳ ಭಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ: ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾದಾಗ, ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನದ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳ ಭಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ: ಶರಣಾಗತಿಯ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ದೈವಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಅಪಾರ ಕರುಣೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.
- ಸೇವಾಭಾವ ಮತ್ತು ದಾಸ್ಯಸ್ವಭಾವ ವಿಕಸಿಸುತ್ತದೆ: ತನ್ನನ್ನು ಭಗವಂತನ ನಿತ್ಯ ಸೇವಕನೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದರಿಂದ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ ದಾಸ್ಯ ಭಾವನೆಗಳು ವಿಕಸಿಸಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿ?
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯ, ಶರಣಾಗತಿ ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠ ಗದ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ತಿಲತೈಲವತ್ ದಾರುವಹ್ನಿವತ್ ಉಪಮೆಯ ಅರ್ಥವೇನು?
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜರು ಏನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ?
ಶ್ರೀ ರಂಗ ಗದ್ಯವನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...