ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ
ವಾತ್ಸಲ್ಯಾದಭಯಪ್ರದಾನಸಮಯಾದಾರ್ತಾರ್ತಿನಿರ್ವಾಪಣಾ-
-ದೌದಾರ್ಯಾದಘಶೋಷಣಾದಗಣಿತಶ್ರೇಯಃ ಪದಪ್ರಾಪಣಾತ್ |
ಸೇವ್ಯಃ ಶ್ರೀಪತಿರೇಕ ಏವ ಜಗತಾಮೇತೇಽಭವತ್ಸಾಕ್ಷಿಣಃ
ಪ್ರಹ್ಲಾದಶ್ಚ ವಿಭೀಷಣಶ್ಚ ಕರಿರಾಟ್ ಪಾಂಚಾಲ್ಯಹಲ್ಯಾಧ್ರುವಃ || 1 ||
ಪ್ರಹ್ಲಾದಾಸ್ತಿ ಯದೀಶ್ವರೋ ವದ ಹರಿಃ ಸರ್ವತ್ರ ಮೇ ದರ್ಶಯ
ಸ್ತಂಭೇ ಚೈವಮಿತಿ ಬ್ರುವಂತಮಸುರಂ ತತ್ರಾವಿರಾಸೀದ್ಧರಿಃ |
ವಕ್ಷಸ್ತಸ್ಯ ವಿದಾರಯನ್ನಿಜನಖೈರ್ವಾತ್ಸಲ್ಯಮಾಪಾದಯ-
-ನಾರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣಃ ಸ ಭಗವಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ಮೇ ಗತಿಃ || 2 ||
ಶ್ರೀರಾಮೋಽತ್ರ ವಿಭೀಷಣೋಽಯಮನಘೋ ರಕ್ಷೋಭಯಾದಾಗತಃ
ಸುಗ್ರೀವಾನಯ ಪಾಲಯೈನಮಧುನಾ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಮೇವಾಗತಂ |
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽಭಯಮಸ್ಯ ಸರ್ವವಿದಿತಂ ಯೋ ರಾಘವೋ ದತ್ತವಾನ್
ಆರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣಃ ಸ ಭಗವಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ಮೇ ಗತಿಃ || 3 ||
ನಕ್ರಗ್ರಸ್ತಪದಂ ಸಮುದ್ಧೃತಕರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋ ಭೋಃ ಸುರಾ
ರಕ್ಷಂತಾಮಿತಿ ದೀನವಾಕ್ಯಕರಿಣಂ ದೇವೇಷ್ವಶಕ್ತೇಷು ಯಃ |
ಮಾ ಭೈಷೀರಿತಿ ತಸ್ಯ ನಕ್ರಹನನೇ ಚಕ್ರಾಯುಧಃ ಶ್ರೀಧರೋ
ಹ್ಯಾರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣಃ ಸ ಭಗವಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ಮೇ ಗತಿಃ || 4 ||
ಭೋ ಕೃಷ್ಣಾಚ್ಯುತ ಭೋ ಕೃಪಾಲಯ ಹರೇ ಭೋ ಪಾಂಡವಾನಾಂ ಸಖೇ
ಕ್ವಾಸಿ ಕ್ವಾಸಿ ಸುಯೋಧನಾದ್ಯಪಹೃತಾಂ ಭೋ ರಕ್ಷ ಮಾಮಾತುರಾಂ |
ಇತ್ಯುಕ್ತೋಽಕ್ಷಯವಸ್ತ್ರಸಂಭೃತತನುರ್ಯೋಽಪಾಲಯದ್ದ್ರೌಪದೀಂ
ಆರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣಃ ಸ ಭಗವಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ಮೇ ಗತಿಃ || 5 ||
ಯತ್ಪಾದಾಬ್ಜನಖೋದಕಂ ತ್ರಿಜಗತಾಂ ಪಾಪೌಘವಿಧ್ವಂಸನಂ
ಯನ್ನಾಮಾಮೃತಪೂರಕಂ ಚ ಪಿಬತಾಂ ಸಂಸಾರಸಂತಾರಕಂ |
ಪಾಷಾಣೋಽಪಿ ಯದಂಘ್ರಿಪದ್ಮರಜಸಾ ಶಾಪಾನ್ಮುನೇರ್ಮೋಚಿತೋ
ಹ್ಯಾರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣಃ ಸ ಭಗವಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ಮೇ ಗತಿಃ || 6 ||
ಪಿತ್ರಾ ಭ್ರಾತರಮುತ್ತಮಾಸನಗತಂ ಹ್ಯೌತ್ತಾನಪಾದಿರ್ಧ್ರುವೋ
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತ್ಸಮಮಾರುರುಕ್ಷುರಧಿಕಂ ಮಾತ್ರಾಽವಮಾನಂ ಗತಃ |
ಯಂ ಗತ್ವಾ ಶರಣಂ ಯದಾಪ ತಪಸಾ ಹೇಮಾದ್ರಿಸಿಂಹಾಸನಂ
ಹ್ಯಾರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣಃ ಸ ಭಗವಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ಮೇ ಗತಿಃ || 7 ||
ಆರ್ತಾ ವಿಷಣ್ಣಾಃ ಶಿಥಿಲಾಶ್ಚ ಭೀತಾ
ಘೋರೇಷು ಚ ವ್ಯಾಧಿಷು ವರ್ತಮಾನಾಃ |
ಸಂಕೀರ್ತ್ಯ ನಾರಾಯಣಶಬ್ದಮಾತ್ರಂ
ವಿಮುಕ್ತದುಃಖಾಃ ಸುಖಿನೋ ಭವಂತಿ || 8
ಇತಿ ಶ್ರೀ ಕೂರೇಶಸ್ವಾಮಿ ಕೃತ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ |
ಅರ್ಥ
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನು “ಆರ್ತತ್ರಾಣಪರಾಯಣ”—ಅಂದರೆ ಸದಾ ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ದೇವರು ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ವಿಭೀಷಣ, ಗಜೇಂದ್ರ, ದ್ರೌಪದಿ, ಅಹಲ್ಯೆ ಮತ್ತು ಧ್ರುವರಂತಹ ಮಹಾಭಕ್ತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾರಾಯಣ ನಾಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಕರೆಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ನಾರಾಯಣನ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ—ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು, ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು, ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ವಿಭೀಷಣ, ಗಜೇಂದ್ರ, ಪಾಂಚಾಲಿ, ಅಹಲ್ಯೆ ಮತ್ತು ಧ್ರುವರು ಈ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಶ್ಲೋಕವು ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: “ಹರಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾನೆ, ಕಂಬದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ” ಎಂದು ನಂಬಿದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಮಾತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಸಲು, ನರಸಿಂಹನು ಕಂಬದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ತನ್ನ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಆತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಆ ರಕ್ಷಕನೇ ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಯ ಎಂದು ಸ್ತೋತ್ರವು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
ತೃತೀಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ವಿಭೀಷಣನ ಉದಾಹರಣೆ ಇದೆ. ರಾಕ್ಷಸ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ರಾಮನು ಆತನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ “ಅಭಯ” ನೀಡಿದನು. ಇದು “ಶರಣಾಗತನನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರನ ಕಥೆ. ಮೊಸಳೆಯ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಮರಣದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ “ನಾರಾಯಣ!” ಎಂದು ಮೊರೆಯಿಟ್ಟನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶ್ರೀಧರನು ಚಕ್ರಾಯುಧದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಮೊಸಳೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಆರ್ತನಾಮ. ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಭಯದಿಂದ “ಕೃಷ್ಣಾ! ರಕ್ಷಿಸು!” ಎಂದು ಕರೆದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಆಕೆಗೆ ಅನಂತ ವಸ್ತ್ರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಆಕೆಯ ಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು. ಆಕೆಯ ಆರ್ತನಾಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿದ ದೈವಾನುಗ್ರಹವೇ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವರೂಪ.
ಆರನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಹಲ್ಯೆಯ ಕಥೆ. ಗೌತಮ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಕಲ್ಲಾಗಿದ್ದ ಅಹಲ್ಯೆಯು ರಾಮಪಾದ ಧೂಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ನಾರಾಯಣನ ನಾಮ, ಪಾದರಜಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಪಾವನತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಂಸಾರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಈ ಸ್ತುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನ ಕಥೆ. ತಂದೆಯ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ದುಃಖವನ್ನು ಕಂಡು, ಸಣ್ಣ ಬಾಲಕನಾದ ಧ್ರುವನು ನಾರಾಯಣನ ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತನು. ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ನಿತ್ಯವಾದ ಧ್ರುವಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಬಾಲಕನ ಆರ್ತನಾಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು ದೇವರ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ. ಅಷ್ಟಮ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಆರ್ತರು, ಭಯಭೀತರಾದವರು, ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುವವರು, ದುಃಖಿತರು “ನಾರಾಯಣ” ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ದುಃಖಗಳು ದೂರವಾಗಿ ಸುಖ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರಾಂಶ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ನಾರಾಯಣನು ಸದಾ ಭಕ್ತರ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಡುವ ದೇವರು ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ಸದಾ ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):
- ಭಯ ನಿವಾರಣೆ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಪಠಣವು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಭಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾರಾಯಣನು ಅಭಯಪ್ರದಾತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
- ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆ: ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳು, ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ದುಃಖಗಳು ಕರಗುತ್ತವೆ.
- ಪಾಪ ಪರಿಹಾರ: ಭಗವಂತನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
- ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ: ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಗಜೇಂದ್ರ, ದ್ರೌಪದಿಯಂತಹ ಭಕ್ತರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದಂತೆ, ನಾರಾಯಣನು ಭಕ್ತರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ನೀಡಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
- ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು: ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ಎಂದರೇನು?
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ಅನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು?
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ಅನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸಬಹುದು?
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ಅನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಷ್ಟಕಂ ನ ಮೂಲ ಯಾವುದು?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...