ಶ್ರೀ ಹರ್ಯಷ್ಟಕಂ
ಶ್ರೀ ಹರ್ಯಷ್ಟಕಂ
ಹರಿರ್ಹರತಿ ಪಾಪಾನಿ ದುಷ್ಟಚಿತ್ತೈರಪಿ ಸ್ಮೃತಃ |
ಅನಿಚ್ಛಯಾಽಪಿ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟೋ ದಹತ್ಯೇವ ಹಿ ಪಾವಕಃ || 1 ||
ಸ ಗಂಗಾ ಸ ಗಯಾ ಸೇತುಃ ಸ ಕಾಶೀ ಸ ಚ ಪುಷ್ಕರಂ |
ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ವರ್ತತೇ ಯಸ್ಯ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 2 ||
ವಾರಾಣಸ್ಯಾಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ನೈಮಿಶಾರಣ್ಯ ಏವ ಚ |
ಯತ್ಕೃತಂ ತೇನ ಯೇನೋಕ್ತಂ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 3 ||
ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪುಣ್ಯಾನ್ಯಾಯತನಾನಿ ಚ |
ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯಶೇಷಾಣಿ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 4 ||
ಗವಾಂ ಕೋಟಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಹೇಮಕನ್ಯಾಸಹಸ್ರಕಂ |
ದತ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ತೇನ ಯೇನೋಕ್ತಂ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 5 ||
ಋಗ್ವೇದೋಽಥ ಯಜುರ್ವೇದಃ ಸಾಮವೇದೋಽಪ್ಯಥರ್ವಣಃ |
ಅಧೀತಸ್ತೇನ ಯೇನೋಕ್ತಂ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 6 ||
ಅಶ್ವಮೇಧೈರ್ಮಹಾಯಜ್ಞೈರ್ನರಮೇಧೈಸ್ತಥೈವ ಚ |
ಇಷ್ಟಂ ಸ್ಯಾತ್ತೇನ ಯೇನೋಕ್ತಂ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 7 ||
ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಯಾಣ ಪಾಥೇಯಂ ಸಂಸಾರವ್ಯಾಧಿನಾಶನಂ |
ದುಃಖಾತ್ಯಂತ ಪರಿತ್ರಾಣಂ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 8 ||
ಬದ್ಧಃ ಪರಿಕರಸ್ತೇನ ಮೋಕ್ಷಾಯ ಗಮನಂ ಪ್ರತಿ |
ಸಕೃದುಚ್ಚಾರಿತಂ ಯೇನ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ || 9 ||
ಹರ್ಯಷ್ಟಕಮಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಯಃ ಪಠೇತ್ |
ಆಯುಷ್ಯಂ ಬಲಮಾರೋಗ್ಯಂ ಯಶೋ ವೃದ್ಧಿಃ ಶ್ರಿಯಾವಹಂ || 10 ||
ಪ್ರಹ್ಲಾದೇನ ಕೃತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ದುಃಖಸಾಗರಶೋಷಣಂ |
ಯಃ ಪಠೇತ್ಸ ನರೋ ಯಾತಿ ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಂ || 11 ||
ಇತಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದಕೃತ ಶ್ರೀ ಹರ್ಯಷ್ಟಕಂ |
ಅರ್ಥ
ಶ್ರೀ ಹರ್ಯಷ್ಟಕಂ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಹರಿಯ ದಿವ್ಯ ನಾಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಹರಿ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಹ್ಲಾದರು ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಾಸನಾ ಕ್ರಮವಲ್ಲ, ಅದು ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಷ್ಟಕಂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವು, ದುಷ್ಟ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ 'ಹರಿ' ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಅಗ್ನಿಯು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಡುವಂತೆ, ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. 'ಹರಿ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಯಾರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಗಂಗಾ, ಗಯಾ, ಸೇತು, ಕಾಶಿ, ಪುಷ್ಕರ ಮುಂತಾದ ಮಹಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರಣಾಸಿ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯ ಮುಂತಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಯಜ್ಞಾದಿಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೂ ಸಹ ಕೇವಲ 'ಹರಿ' ಎಂಬ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು, ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಮಸ್ತ ಫಲವೂ ಈ ದಿವ್ಯ ನಾಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕ ಮಂಗಳಕರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೋಟ್ಯಂತರ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಅಥವಾ ಸಾವಿರಾರು ಚಿನ್ನದ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯವು 'ಹರಿ' ನಾಮವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಉಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವಣವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಮಸ್ತ ಪುಣ್ಯವೂ ಈ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವಮೇಧ, ನರಮೇಧ ಮುಂತಾದ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೂ ಸಹ ಕೇವಲ 'ಹರಿ' ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರನೇ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. 'ಹರಿ' ನಾಮವು ಮಾನವನ ಜೀವನಯಾತ್ರೆಗೆ ಪಾಥೇಯವಾಗಿದೆ, ಸಂಸಾರವೆಂಬ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಸಾಗರದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಅದರ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಯಾರು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ 'ಹರಿ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಂತೆಯೇ ಸರಿ; ಈ ನಾಮವು ಅವರಿಗೆ ರಕ್ಷಾಕವಚದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಬಲ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ಕೀರ್ತಿ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಫಲಶ್ರುತಿಯು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ದುಃಖ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ಶ್ರೀ ಹರ್ಯಷ್ಟಕಂ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಅಸೀಮ ಬಲವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ – ಉಪಾಸನೆ, ಯಜ್ಞ, ಧ್ಯಾನ, ವೇದ ಪಠಣ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಶಕ್ತಿ 'ಹರಿ' ನಾಮದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):
- ಪಾಪಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ: 'ಹರಿ' ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯು ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಫಲ: ನಿರಂತರ ಹರಿ ನಾಮ ಜಪದಿಂದ ಗಂಗಾ, ಗಯಾ, ಕಾಶಿ ಮುಂತಾದ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳ ಸಮಸ್ತ ಫಲಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.
- ಸಂಸಾರ ದುಃಖಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ: ಜೀವನದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿ, ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ.
- ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು, ಸಂಪತ್ತು: ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮೋಕ್ಷ ಸಾಧನೆಗೆ ಮಾರ್ಗ: 'ಹರಿ' ನಾಮವು ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಹರ್ಯಷ್ಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು?
ಹನ್ನೊಂದು ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದರೂ ಹರ್ಯಷ್ಟಕವನ್ನು ಅಷ್ಟಕ ಎನ್ನುವುದೇಕೆ?
ಹರ್ಯಷ್ಟಕದ "ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಂ" ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯ ಅರ್ಥವೇನು?
ಹರ್ಯಷ್ಟಕದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಹರಿನಾಮವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ?
ಫಲಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಹ್ಲಾದಕೃತ ಹರ್ಯಷ್ಟಕವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...