ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಿಲ್ಲ
0 ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ

ನಮಾಮೀಶಮೀಶಾನ ನಿರ್ವಾಣರೂಪಂ
ವಿಭುಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ಬ್ರಹ್ಮವೇದಸ್ವರೂಪಂ |
ನಿಜಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ ನಿರೀಹಂ
ಚಿದಾಕಾಶಮಾಕಾಶವಾಸಂ ಭಜೇಽಹಂ || 1 ||

ನಿರಾಕಾರಮೋಂಕಾರಮೂಲಂ ತುರೀಯಂ
ಗಿರಾಜ್ಞಾನಗೋತೀತಮೀಶಂ ಗಿರೀಶಂ |
ಕರಾಲಂ ಮಹಾಕಾಲಕಾಲಂ ಕೃಪಾಲುಂ
ಗುಣಾಗಾರಸಂಸಾರಪಾರಂ ನತೋಽಹಂ || 2 ||

ತುಷಾರಾದ್ರಿಸಂಕಾಶಗೌರಂ ಗಭೀರಂ
ಮನೋಭೂತಕೋಟಿಪ್ರಭಾಸೀ ಶರೀರಂ |
ಸ್ಫುರನ್ಮೌಲಿಕಲ್ಲೋಲಿನೀ ಚಾರುಗಂಗಾ
ಲಸದ್ಭಾಲಬಾಲೇಂದು ಕಂಠೇ ಭುಜಂಗಂ || 3 ||

ಚಲತ್ಕುಂಡಲಂ ಶುಭ್ರನೇತ್ರಂ ವಿಶಾಲಂ
ಪ್ರಸನ್ನಾನನಂ ನೀಲಕಂಠಂ ದಯಾಲುಂ |
ಮೃಗಾಧೀಶಚರ್ಮಾಂಬರಂ ಮುಂಡಮಾಲಂ
ಪ್ರಿಯಂ ಶಂಕರಂ ಸರ್ವನಾಥಂ ಭಜಾಮಿ || 4 ||

ಪ್ರಚಂಡಂ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಗಲ್ಭಂ ಪರೇಶಂ
ಅಖಂಡಂ ಭಜೇ ಭಾನುಕೋಟಿಪ್ರಕಾಶಂ |
ತ್ರಯೀಶೂಲನಿರ್ಮೂಲನಂ ಶೂಲಪಾಣಿಂ
ಭಜೇಽಹಂ ಭವಾನೀಪತಿಂ ಭಾವಗಮ್ಯಂ || 5 ||

ಕಲಾತೀತಕಲ್ಯಾಣಕಲ್ಪಾಂತಕಾರೀ
ಸದಾಸಜ್ಜನಾನಂದದಾತಾ ಪುರಾರೀ |
ಚಿದಾನಂದಸಂದೋಹಮೋಹಾಪಹಾರೀ
ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಭೋ ಮನ್ಮಥಾರೀ || 6 ||

ನ ಯಾವದುಮಾನಾಥಪಾದಾರವಿಂದಂ
ಭಜಂತೀಹ ಲೋಕೇ ಪರೇ ವಾ ನರಾಣಾಂ |
ನ ತಾವತ್ಸುಖಂ ಶಾಂತಿ ಸಂತಾಪನಾಶಂ
ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಭೋ ಸರ್ವಭೂತಾಧಿವಾಸಂ || 7 ||

ನ ಜಾನಾಮಿ ಯೋಗಂ ಜಪಂ ನೈವ ಪೂಜಾಂ
ನತೋಽಹಂ ಸದಾ ಸರ್ವದಾ ದೇವ ತುಭ್ಯಂ |
ಜರಾಜನ್ಮದುಃಖೌಘತಾತಪ್ಯಮಾನಂ
ಪ್ರಭೋ ಪಾಹಿ ಶಾಪಾನ್ನಮಾಮೀಶ ಶಂಭೋ || 8 ||

ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಪ್ರೇಣ ಹರತುಷ್ಟಯೇ |
ಯೇ ಪಠಂತಿ ನರಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತೇಷಾಂ ಶಂಭುಃ ಪ್ರಸೀದತಿ || 9 ||

ಇತಿ ಶ್ರೀಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಲಸೀದಾಸ ಕೃತಂ ಶ್ರೀರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ |

ಅರ್ಥ

ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸಿದಾಸರು ರಚಿಸಿದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ನಿರ್ವಾಣ ತತ್ವದ ಸಾಕಾರಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಶಿವನ ಅನಂತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ದೈವಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರುಣಾಮಯಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ ಶಿವನನ್ನು ನಿರ್ಗುಣ, ನಿರಾಕಾರ, ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಣ ರೂಪಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗುಣಗಳು, ಆಸೆಗಳು, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳಿಂದ ಅತೀತರಾದ ಪರಮ ಸತ್ಯ. ಅವರು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಓಂಕಾರದ ಮೂಲ, ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಮೀರಿದವರು. ಕಾಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮಹಾಕಾಲನಾಗಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವ ದಯಾಳು. ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ವದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿವನ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ದೇಹವು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅವರ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು ಆಭರಣವಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅವರು ನೀಲಕಂಠ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಯಾಮಯಿ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹುಲಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮುಂಡಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶಿವನು ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಪ್ರಿಯಂಕರ ಶಂಕರ, ಸರ್ವಲೋಕನಾಥ.

ಶಿವನು ಪ್ರಚಂಡ, ಅಜೇಯ ಮತ್ತು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ. ಅವರು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಾಗಿ, ಭವಾನಿಯ ಪತಿಯಾಗಿ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾದವರು. ಅವರು ಕಾಲದ ಅಂತಿಮ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವವರು ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರು. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸದವರಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಪಾಪಗಳು, ದುಃಖಗಳು ಮತ್ತು ಜನನ-ಮರಣದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗ, ಜಪ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಶರಣಾದವರನ್ನು ಅವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ರುದ್ರಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಭಯ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):

  • ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಯ ನಿವಾರಣೆ: ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಭಯಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
  • ಪಾಪಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಬಂಧಗಳ ನಿವಾರಣೆ: ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಬಂಧಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
  • ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ಶಿವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಬಲ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಜೀವನದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಶಕ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಶಿವಕೃಪೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ: ಮಹಾಕಾಲ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
  • ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ: ರುದ್ರಾಷ್ಟಕಂ ನಿಯಮಿತ ಪಠಣವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷದ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ರುದ್ರಾಷ್ಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು, ಅದು ಯಾವ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿದೆ?
ರುದ್ರಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸೀದಾಸರು ರಚಿಸಿದರು; ಇದು ಅವರ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಉತ್ತರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಾನಸ ಅವಧೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈ ಸ್ತುತಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿದೆ.
ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಷ್ಟಕದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಏನು?
ಉತ್ತರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಕಭುಶುಂಡಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾನೆ: ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರು ಬಂದಾಗ ಎದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸದ ಕಾರಣ ಶಿವ ಅವನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಭಕ್ತನಾದ ಆ ಗುರು ಶಿಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ರುದ್ರಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಇದನ್ನು ವಿಪ್ರನು ಹರನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಸ್ತುತಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ರುದ್ರಾಷ್ಟಕದ ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಾಪದಿಂದ ಕಾಪಾಡು ಎಂದು ಏಕೆ ಬೇಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ನ ಜಾನಾಮಿ ಯೋಗಂ ಜಪಂ ನೈವ ಪೂಜಾಂ ಎಂಬ ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗುರು ತನಗೆ ಯೋಗ, ಜಪ, ಪೂಜೆ ಯಾವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಾಪದಿಂದ ಕಾಪಾಡು ಎಂದು ಶಂಭುವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಮಾನಸದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಶಾಪ ಶಿಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದದ್ದು, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು.
ರುದ್ರಾಷ್ಟಕ ಯಾವ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ?
ಮುಖ್ಯ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ; ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಯ-ಗಣಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಡಿಗೆ ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕ ಅನುಷ್ಟುಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫಲಶ್ರುತಿ.
ರುದ್ರಾಷ್ಟಕದ ಫಲಶ್ರುತಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ?
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಶಂಭು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸೋಮವಾರ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದೋಷದ ಸಂಜೆ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

Comments

Please login to leave a comment

Loading comments...