ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಸಂಪಾದನೆ: ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಿಲ್ಲ
0 ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

|| ಅಥ ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣಸ್ತೋತ್ರಂ ||

ನ ಮಂತ್ರಂ ನೋ ಯಂತ್ರಂ ತದಪಿ ಚ ನ ಜಾನೇ ಸ್ತುತಿಮಹೋ
ನ ಚಾಹ್ವಾನಂ ಧ್ಯಾನಂ ತದಪಿ ಚ ನ ಜಾನೇ ಸ್ತುತಿಕಥಾಃ |
ನ ಜಾನೇ ಮುದ್ರಾಸ್ತೇ ತದಪಿ ಚ ನ ಜಾನೇ ವಿಲಪನಂ
ಪರಂ ಜಾನೇ ಮಾತಸ್ತ್ವದನುಸರಣಂ ಕ್ಲೇಶಹರಣಂ || 1 ||

ವಿಧೇರಜ್ಞಾನೇನ ದ್ರವಿಣವಿರಹೇಣಾಲಸತಯಾ
ವಿಧೇಯಾಶಕ್ಯತ್ವಾತ್ತವ ಚರಣಯೋರ್ಯಾ ಚ್ಯುತಿರಭೂತ್ |
ತದೇತತ್ ಕ್ಷಂತವ್ಯಂ ಜನನಿ ಸಕಲೋದ್ಧಾರಿಣಿ ಶಿವೇ
ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ || 2 ||

ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಾಸ್ತೇ ಜನನಿ ಬಹವಃ ಸಂತಿ ಸರಲಾಃ
ಪರಂ ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ವಿರಲತರಲೋಽಹಂ ತವ ಸುತಃ |
ಮದೀಯೋಽಯಂ ತ್ಯಾಗಃ ಸಮುಚಿತಮಿದಂ ನೋ ತವ ಶಿವೇ
ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ || 3 ||

ಜಗನ್ಮಾತರ್ಮಾತಸ್ತವ ಚರಣಸೇವಾ ನ ರಚಿತಾ
ನ ವಾ ದತ್ತಂ ದೇವಿ ದ್ರವಿಣಮಪಿ ಭೂಯಸ್ತವ ಮಯಾ |
ತಥಾಪಿ ತ್ವಂ ಸ್ನೇಹಂ ಮಯಿ ನಿರುಪಮಂ ಯತ್ಪ್ರಕುರುಷೇ
ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ || 4 ||

ಪರಿತ್ಯಕ್ತಾ ದೇವಾ ವಿವಿಧವಿಧಸೇವಾಕುಲತಯಾ
ಮಯಾ ಪಂಚಾಶೀತೇರಧಿಕಮಪನೀತೇ ತು ವಯಸಿ |
ಇದಾನೀಂ ಚೇನ್ಮಾತಸ್ತವ ಯದಿ ಕೃಪಾ ನಾಪಿ ಭವಿತಾ
ನಿರಾಲಂಬೋ ಲಂಬೋದರಜನನಿ ಕಂ ಯಾಮಿ ಶರಣಂ || 5 ||

ಶ್ವಪಾಕೋ ಜಲ್ಪಾಕೋ ಭವತಿ ಮಧುಪಾಕೋಪಮಗಿರಾ
ನಿರಾತಂಕೋ ರಂಕೋ ವಿಹರತಿ ಚಿರಂ ಕೋಟಿಕನಕೈಃ |
ತವಾಪರ್ಣೇ ಕರ್ಣೇ ವಿಶತಿ ಮನುವರ್ಣೇ ಫಲಮಿದಂ
ಜನಃ ಕೋ ಜಾನೀತೇ ಜನನಿ ಜಪನೀಯಂ ಜಪವಿಧೌ || 6 ||

ಚಿತಾಭಸ್ಮಾಲೇಪೋ ಗರಲಮಶನಂ ದಿಕ್ಪಟಧರೋ
ಜಟಾಧಾರೀ ಕಂಠೇ ಭುಜಗಪತಿಹಾರೀ ಪಶುಪತಿಃ |
ಕಪಾಲೀ ಭೂತೇಶೋ ಭಜತಿ ಜಗದೀಶೈಕಪದವೀಂ
ಭವಾನಿ ತ್ವತ್ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಪರಿಪಾಟೀಫಲಮಿದಂ || 7 ||

ನ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷಾ ಭವವಿಭವವಾಂಛಾಪಿ ಚ ನ ಮೇ
ನ ವಿಜ್ಞಾನಾಪೇಕ್ಷಾ ಶಶಿಮುಖಿ ಸುಖೇಚ್ಛಾಪಿ ನ ಪುನಃ |
ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಸಂಯಾಚೇ ಜನನಿ ಜನನಂ ಯಾತು ಮಮ ವೈ
ಮೃಡಾನೀ ರುದ್ರಾಣೀ ಶಿವ ಶಿವ ಭವಾನೀತಿ ಜಪತಃ || 8 ||

ನಾರಾಧಿತಾಸಿ ವಿಧಿನಾ ವಿವಿಧೋಪಚಾರೈಃ
ಕಿಂ ರುಕ್ಷಚಿಂತನಪರೈರ್ನ ಕೃತಂ ವಚೋಭಿಃ |
ಶ್ಯಾಮೇ ತ್ವಮೇವ ಯದಿ ಕಿಂಚನ ಮಯ್ಯನಾಥೇ
ಧತ್ಸೇ ಕೃಪಾಮುಚಿತಮಂಬ ಪರಂ ತವೈವ || 9 ||

ಆಪತ್ಸು ಮಗ್ನಃ ಸ್ಮರಣಂ ತ್ವದೀಯಂ
ಕರೋಮಿ ದುರ್ಗೇ ಕರುಣಾರ್ಣವೇಶಿ |
ನೈತಚ್ಛಠತ್ವಂ ಮಮ ಭಾವಯೇಥಾಃ
ಕ್ಷುಧಾತೃಷಾರ್ತಾ ಜನನೀಂ ಸ್ಮರಂತಿ || 10 ||

ಜಗದಂಬ ವಿಚಿತ್ರಮತ್ರ ಕಿಂ
ಪರಿಪೂರ್ಣಾ ಕರುಣಾಸ್ತಿ ಚೇನ್ಮಯಿ |
ಅಪರಾಧಪರಂಪರಾಪರಂ
ನ ಹಿ ಮಾತಾ ಸಮುಪೇಕ್ಷತೇ ಸುತಂ || 11 ||

ಮತ್ಸಮಃ ಪಾತಕೀ ನಾಸ್ತಿ ಪಾಪಘ್ನೀ ತ್ವತ್ಸಮಾ ನ ಹಿ |
ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಹಾದೇವಿ ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂ ತಥಾ ಕುರು || 12 ||

ಇತಿ ಶ್ರೀಶಂಕರಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತಂ ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪನಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ |

ಮೂಲ ಪಠ್ಯ: Wikisource (CC BY-SA 4.0)

ಅರ್ಥ

ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಹನ್ನೆರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಪಾಠದ ಇತಿ ವಾಕ್ಯವೂ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. "ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ" ಕೆಟ್ಟ ಮಗ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಎಂದೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಾಲು ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಎಂಬತ್ತೈದು ದಾಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಾವಾರ್ಥ

1: ಮಂತ್ರ, ಯಂತ್ರ, ಸ್ತುತಿ, ಆವಾಹನೆ, ಧ್ಯಾನ, ಮುದ್ರೆ ಯಾವುದೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ತಾಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು ಕ್ಲೇಶ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೊಂದೇ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು.

2 ರಿಂದ 4: ವಿಧಿ ತಿಳಿಯದೆ, ಹಣವಿಲ್ಲದೆ, ಸೋಮಾರಿತನದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದೇನೆ; ಕ್ಷಮಿಸು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ಸರಳರಾದ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ನಡುವೆ ನಾನು ಚಂಚಲ ಮಗ; ಆದರೂ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುತ್ತೀ.

5: ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಅವರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟೆ, ಈಗ ಎಂಬತ್ತೈದು ವರ್ಷ ದಾಟಿತು. ಲಂಬೋದರನ ತಾಯೇ, ಈಗ ನೀನೂ ಕೃಪೆ ತೋರದಿದ್ದರೆ ಆಸರೆಯಿಲ್ಲದ ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ಶರಣಾಗಲಿ?

6 ಮತ್ತು 7: ಅಪರ್ಣೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದರೆ ಸಮಾಜ ದೂರವಿಟ್ಟವನೂ ಜೇನಿನಂತೆ ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ ವಾಗ್ಮಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬಡವನೂ ಕೋಟಿ ಸಂಪತ್ತಿನೊಡನೆ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಚಿತಾಭಸ್ಮ, ವಿಷ, ಜಟೆ, ಸರ್ಪಹಾರ, ಕಪಾಲ ಧರಿಸುವ ಪಶುಪತಿ ಜಗದೀಶನೆನಿಸಿದ್ದು ನಿನ್ನ ಕೈಹಿಡಿದ ಫಲ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

8: ಮೋಕ್ಷದ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ಸುಖ ಯಾವುದನ್ನೂ ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. "ಮೃಡಾನೀ, ರುದ್ರಾಣೀ, ಶಿವ ಶಿವ ಭವಾನೀ" ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನ ಜನ್ಮಗಳು ಕಳೆಯಲಿ, ಇಷ್ಟೇ ಬೇಡಿಕೆ.

9 ರಿಂದ 12: ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ, ಕಟುವಾದ ಮಾತು ಆಡಿದ್ದೇನೆ; ಶ್ಯಾಮೆಯೇ, ಅನಾಥನಾದ ನನಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದರೆ ಅದು ನಿನ್ನ ಹಿರಿತನ. ಆಪತ್ತು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಮೋಸವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಡ, ಹಸಿದ ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿಯನ್ನೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಪ್ಪುಗಳ ಸಾಲೇ ಮಾಡಿದ ಮಗನನ್ನೂ ತಾಯಿ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನಂಥ ಪಾಪಿಯಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನಂಥ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಇಲ್ಲ; ಮಹಾದೇವಿ, ಸರಿ ಎನಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡು ಎಂದು ಸ್ತೋತ್ರ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಮಹತ್ವ

ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಲೋಪ, ಕ್ರಿಯಾಲೋಪ ಆಗುವುದು ಸಹಜ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ; ದೇವಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ-ಮಗುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಓದುವವರಿಗೆ ಭಯವಲ್ಲ, ಆತ್ಮೀಯತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಪಠಿಸುವ ವಿಧಾನ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರತಿದಿನದ ಪೂಜೆ, ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತೀ ಪಾರಾಯಣ, ಚಂಡೀಹೋಮ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರತಿಗೂ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳುವುದು ರೂಢಿ. ಮನೆಯ ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಗೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಕೈಮುಗಿದು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಅರ್ಥ ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು; ಬೇರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಪಠಿಸಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಹೇಳಬೇಕು?
ದೇವಿಪೂಜೆ, ಸಪ್ತಶತೀ ಪಾರಾಯಣ ಅಥವಾ ಹೋಮ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಮಂಗಳಾರತಿಗೂ ಮೊದಲು ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರ ಹೇಳುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತೂ ದಿನ ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
"ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ" ಎಂದರೆ ಏನು?
ಕೆಟ್ಟ ಮಗ ಎಲ್ಲೋ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಎಂದಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥ. ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರದ ಈ ಸಾಲು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಮಗನನ್ನೂ ತಾಯಿ ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?
ಸಂಪ್ರದಾಯವು ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ, ಪಾಠದ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕದ "ಎಂಬತ್ತೈದು ವರ್ಷ" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಕ್ತನ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ದೇವ್ಯಪರಾಧಕ್ಷಮಾಪಣ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ದಿನವೂ ಹೇಳಬಹುದೇ?
ಹೇಳಬಹುದು. ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದರೆ ಆ ದಿನದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಾದ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮ ಬೇಕಿಲ್ಲ.

Comments

Please login to leave a comment

Loading comments...