ನ ತಾತೋ ನ ಮಾತಾ ನ ಬಂಧುರ್ನ ದಾತಾ ನ ಪುತ್ರೋ ನ ಪುತ್ರೀ ನ ಭೃತ್ಯೋ ನ ಭರ್ತಾ |
ನ ಜಾಯಾ ನ ವಿದ್ಯಾ ನ ವೃತ್ತಿರ್ಮಮೈವ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 1 ||
ಭವಾಬ್ಧಾವಪಾರೇ ಮಹಾದುಃಖಭೀರು ಪಪಾತ ಪ್ರಕಾಮೀ ಪ್ರಲೋಭೀ ಪ್ರಮತ್ತಃ |
ಕುಸಂಸಾರಪಾಶಪ್ರಬದ್ಧಃ ಸದಾಹಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 2 ||
ನ ಜಾನಾಮಿ ದಾನಂ ನ ಚ ಧ್ಯಾನಯೋಗಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ತಂತ್ರಂ ನ ಚ ಸ್ತೋತ್ರಮಂತ್ರಂ |
ನ ಜಾನಾಮಿ ಪೂಜಾಂ ನ ಚ ನ್ಯಾಸಯೋಗಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 3 ||
ನ ಜಾನಾಮಿ ಪುಣ್ಯಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ತೀರ್ಥಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಮುಕ್ತಿಂ ಲಯಂ ವಾ ಕದಾಚಿತ್ |
ನ ಜಾನಾಮಿ ಭಕ್ತಿಂ ವ್ರತಂ ವಾಪಿ ಮಾತರ್ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 4 ||
ಕುಕರ್ಮೀ ಕುಸಂಗೀ ಕುಬುದ್ಧಿಃ ಕುದಾಸಃ ಕುಲಾಚಾರಹೀನಃ ಕದಾಚಾರಲೀನಃ |
ಕುದೃಷ್ಟಿಃ ಕುವಾಕ್ಯಪ್ರಬಂಧಃ ಸದಾಹಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 5 ||
ಪ್ರಜೇಶಂ ರಮೇಶಂ ಮಹೇಶಂ ಸುರೇಶಂ ದಿನೇಶಂ ನಿಶೀಥೇಶ್ವರಂ ವಾ ಕದಾಚಿತ್ |
ನ ಜಾನಾಮಿ ಚಾನ್ಯತ್ ಸದಾಹಂ ಶರಣ್ಯೇ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 6 ||
ವಿವಾದೇ ವಿಷಾದೇ ಪ್ರಮಾದೇ ಪ್ರವಾಸೇ ಜಲೇ ಚಾನಲೇ ಪರ್ವತೇ ಶತ್ರುಮಧ್ಯೇ |
ಅರಣ್ಯೇ ಶರಣ್ಯೇ ಸದಾ ಮಾಂ ಪ್ರಪಾಹಿ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 7 ||
ಅನಾಥೋ ದರಿದ್ರೋ ಜರಾರೋಗಯುಕ್ತೋ ಮಹಾಕ್ಷೀಣದೀನಃ ಸದಾ ಜಾಡ್ಯವಕ್ತ್ರಃ |
ವಿಪತ್ತೌ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಪ್ರನಷ್ಟಃ ಸದಾಹಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ || 8 ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಾಚಾರ್ಯಕೃತಂ ಭವಾನ್ಯಷ್ಟಕಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ |
ಭವಾನ್ಯಷ್ಟಕ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾದ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶರಣಾಗತಿ ಸ್ತೋತ್ರ; ಪಾಠದ ಕೊನೆಯ ಇತಿ ವಾಕ್ಯವೂ ಇದನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯಕೃತ ಎಂದೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ಲೋಕವೂ "ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಾ ಭವಾನಿ" ಎಂಬ ಸಾಲಿನಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಭವಾನಿ, ನೀನೇ ನನ್ನ ಗತಿ, ನೀನೊಬ್ಬಳೇ ನನ್ನ ಆಸರೆ. ದೇವಿಯ ರೂಪ, ಆಯುಧ, ಲೀಲೆಗಳ ವರ್ಣನೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ತನ್ನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಕ್ತನ ಮಾತುಗಳೇ ಇಡೀ ಸ್ತೋತ್ರ.
1: ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಬಂಧು, ದಾನಿ, ಮಗ, ಮಗಳು, ಸೇವಕ, ಒಡೆಯ, ಹೆಂಡತಿ, ವಿದ್ಯೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಯಾವುದೂ ನನ್ನದಲ್ಲ. ಭವಾನಿ, ನೀನೊಬ್ಬಳೇ ನನ್ನ ಗತಿ.
2: ದಡವಿಲ್ಲದ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ದುಃಖಕ್ಕೆ ಹೆದರುವವನು, ಆಸೆಬುರುಕ, ಲೋಭಿ, ಮತ್ತನಾದ ನಾನು ಕೆಟ್ಟ ಸಂಸಾರದ ಪಾಶದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ.
3 ಮತ್ತು 4: ದಾನ, ಧ್ಯಾನಯೋಗ, ತಂತ್ರ, ಸ್ತೋತ್ರ-ಮಂತ್ರ, ಪೂಜೆ, ನ್ಯಾಸ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾನು ಅರಿಯೆ. ಪುಣ್ಯ, ತೀರ್ಥ, ಮುಕ್ತಿ, ಲಯ, ಭಕ್ತಿ, ವ್ರತ ಇವುಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿ ತಿಳಿಯದವನಿಗೂ ತಾಯಿಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯ ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿದೆ.
5: ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸ, ಕೆಟ್ಟ ಸಹವಾಸ, ಕೆಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿ, ಕುಲಾಚಾರ ಬಿಟ್ಟ ನಡತೆ, ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ, ಕಟುಮಾತು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಭಕ್ತ ನೇರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
6: ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ, ಇಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಆಶ್ರಯಿಸಿಲ್ಲ. ಶರಣ್ಯೆಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಅರಿಯೆ.
7: ಜಗಳದಲ್ಲಿ, ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಮೈಮರೆತಾಗ, ಪರದೇಶದಲ್ಲಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು ಎಂಬ ರಕ್ಷೆಯ ಬೇಡಿಕೆ.
8: ಅನಾಥ, ಬಡವ, ಮುಪ್ಪು-ರೋಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ದೀನನಾದವನು, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನು ನಾನು. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೂ ಭಕ್ತ ಯಾವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕೇವಲ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಯದವರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಯಿಗೆ ಬರುವ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸು ಈ ಅಷ್ಟಕದ್ದು. ಮಂತ್ರ, ನ್ಯಾಸ, ವಿಧಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸನ್ನೇ ಇದು ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ, ದಾರಿ ಕಾಣದಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿದಾಗ ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ ಭಾರ ಇಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಊರಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ರಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಭವಾನ್ಯಷ್ಟಕವನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ, ಯಾವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯ ದೀಪಾರಾಧನೆಯ ನಂತರ, ದುರ್ಗೆ ಅಥವಾ ಪಾರ್ವತಿಯ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಕೆಂಪು ಹೂವು ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮ ಅರ್ಪಿಸಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪಠಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಬೇಗ ಬಾಯಿಪಾಠವಾಗುತ್ತದೆ.
Please login to leave a comment
Loading comments...
