ಶ್ರೀ ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿನೀ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಶ್ರೀ ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿನೀ ಸ್ತೋತ್ರ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ "ಭಜಾಮಿ ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿನೀಂ", ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿನಿಯನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ರಚನಕಾರರ ಹೆಸರು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆರಂಭದ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕ ದೇವೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ್ದು: ನಂದಗೋಪನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಶೋದೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ವಿಂಧ್ಯಾಚಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ದೇವಿ ತಾನೇ ನುಡಿದ ಮಾತು. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಂಸನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದ ಯೋಗಮಾಯೆಯೇ ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿನಿ ಎಂಬುದು ಪುರಾಣದ ಕಥೆ.

ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಾವಾರ್ಥ

1: ನಿಶುಂಭ-ಶುಂಭರನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿದವಳು, ಪ್ರಚಂಡ ಮುಂಡನನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದವಳು, ಕಾಡಿನಲ್ಲೂ ರಣರಂಗದಲ್ಲೂ ಬೆಳಗುವವಳು.

2: ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ರುಂಡ ಹಿಡಿದವಳು, ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸುವವಳು, ಮನೆಮನೆಯಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿರುವವಳು. "ಗೃಹೇ ಗೃಹೇ ನಿವಾಸಿನೀ" ಎಂಬ ಮಾತು ದೇವಿ ದೂರದ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

3: ಬಡತನ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಕಳೆಯುವವಳು, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕೊಡುವವಳು, ಅಗಲಿಕೆಯ ಶೋಕವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವಳು.

4 ಮತ್ತು 5: ಹೊಳೆಯುವ ಚಂಚಲ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು, ಸದಾ ವರ ಕೊಡುವವಳು, ಕಪಾಲ-ಶೂಲ ಧರಿಸಿದವಳು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆ ಹಿಡಿದ, ಮಂಗಳೆಯಾಗಿ ಮಂಗಳ ಕೊಡುವ, ಶ್ರೇಷ್ಠೆ, ಸುಂದರ ಮುಖದ, ಶುಭೆಯಾದ ದೇವಿ.

6: ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು, ನೀರಿನಲ್ಲೂ ನೆಲದಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿರುವವಳು. ಮಹಾಕಾಳಿ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬಹುದು; ವಿಂಧ್ಯಾಚಲದಲ್ಲೂ ಈ ಮೂರು ದೇವಿಯರ ಗುಡಿಗಳು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇವೆ.

7: ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುವವಳು, ವಿಶಾಲ ರೂಪ ಧರಿಸಿದವಳು, ಮಹೋದರದಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸದಿಂದಿರುವವಳು; ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಅವಳೊಳಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವ.

8: ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೇವಿಸುವವಳು, ಮುರ ಮೊದಲಾದ ಅಸುರರ ವಂಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದವಳು, ಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿ ಕೊಡುವವಳು. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ರಕ್ಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಬೇಡುತ್ತದೆ.

ಮಹತ್ವ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರದ ಬಳಿ ಗಂಗಾತೀರದ ವಿಂಧ್ಯಾಚಲದಲ್ಲಿರುವ ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿನೀ ಮಂದಿರ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಎರಡೂ ನವರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಸಾಗರವೇ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಾಗದವರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹೇಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚಚಾಮರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಲಯದಿಂದ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಯಿಪಾಠವಾಗುತ್ತದೆ; ಭಜನೆಯಲ್ಲೂ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪಠಿಸುವ ವಿಧಾನ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ನವಮಿಯಂದು, ದುರ್ಗೆಯ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮೊದಲು ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕ, ನಂತರ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಕೆಂಪು ದಾಸವಾಳ, ಕುಂಕುಮ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದ ನೈವೇದ್ಯ ಸಾಕು. ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು.