Sri Pratyangira Sahasranama Stotram

īśvara uvāca .
śṛṇu devi pravakṣyāmi sāmṛtaṃ tvatpuraḥsaram
sahasranāma paramaṃ pratyaṃgirāyāḥ siddhaye

sahasranāmapāṭhe yaḥ sarvatra vijayī bhavet
parābhavo na cāsyāsti sabhāyāṃ vāsane raṇe

tathā tuṣṭā bhaveddevī pratyaṃgirāsya pāṭhataḥ
yathā bhavati deveśi sādhakaḥ śiva eva hi

aśvamedhasahasrāṇi vājapeyasya koṭayaḥ
sakṛtpātena jāyante prasannā yatparā bhavet

bhairavāsyā ṛṣiśchando anuṣṭup devi samīritā
pratyaṃgi rā viniyogaḥ syātsarvasampatti hetave

sarvakāryeṣu saṃsiddhiḥ sarvasampattidā bhavet
evaṃ dhyātvā paṭheddevīṃ yadīchedātmano hitam

atha dhyānam
āśāmbarā muktakacā ghanacchavirdyeyā sacarmāsikarā
vibhūṣaṇā
daṃṣṇogravaktrā grasitāhitā tvayā pratyaṃgirā
śaṅkaratejaseritā

oṃ asya śrī pratyaṃgirā sahasranāmamahāmantasya
bhairava ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīpratyaṃgirā devatā,
hrīṃ bījaṃ, śrīṃ śaktiḥ, svāhā kīlakaṃ
mama sarvakāryasiddyarde vidyāsiddhyare nāmapārāyaṇe
viniyogaḥ

oṃ devī pratyaṃgirā sevyā śirasā śaśiśekharā |
samājasamā dharmiṇī ca samastasuraśemuṣī || 1||

sarvasampattijananī samadā sindu sevinī |
śambusīmantinī somārādhyā ca vasudhā rasā || 2 ||

rasā rasavatī velā vanyā ca vanamālinī |
vanajākṣī vanacarī vanī vanavinodinī || 3 ||

veginī vegadā vegabalā sthānabalādhikā |
kalā kalāpriyā kauli komalā kālakāminī || 4 ||

kamalā kamalāsyā ca kamalasṭhā kalāvatī |
kulīnā kuṭilā kānā kokilā kulabhāṣiṇī || 5||

kīrakeliḥ kalā kālī kapālinyapi kālikā |
keśinī ca kuśāvartā kauśāmbī keśavapriyā || 6 ||

kāśī kāśāpahā kāṃśī sajkāśā keśadāyinī |
kuṟṟalī kuṇṇalīsā ca kuṟṟalājñadamaṇitā || 7 ||

kuśāpāśī kumudinī kumudaprītivarinī |
kundapriyā kundaruciḥ kurajgamadamodinī || 8 ||

kurajjanayanā kungā kuruvṛndābha naṃdinī|
kusumṛkusumā kīiścitkvaṇatkijkiṇikā kaṭuḥ |9||

kaṭhorā karaṇā kaṇṭhā kaumudī kambhukaṇṭhinī |
kapardinī kapaṭinī kaṭhinī kālakaṇṭhikā || 10 ||

kibruhastā kumārī ca kurundā kusumapriyā |
kunjarastā kunjaratā kumbhikumbhastanadvayā ||11||

kumbikā karabhoruśca kadalīdalaśālinī |
kupitā koṭarasṭhā ca kajkālī kandaśekharā || 12 ||

ekāntavāsinī kiṃścitkampa mānaśiroruhā |
kādambarī kadambasṭā kujkumī premadhāriṇī || 13 ||

kuṭumbinī priyāyuktā kratuḥ kratukarī kriyā |
kātyāyanī kṛttikā ca kārtikeyapravartinī || 14 ||

kāmapatnī kāmadhātrī kāmeśī kāmavanditā |
kāmarūpā kāmagatiḥ kāmākṣī kāmamohitā || 15||

khaḍgiṇī khecarī khaṅñu khaṅñurīṭekṣaṇā khalā |
kharagā kharanāsā ca kharāsyā khelanapriyā || 16 ||

kharāṃśuḥ kheṭinī kharakhaṭvāṃga dhāriṇī |
khalakhaṇḍini vikhyātiḥ khaṇḍitā khaṇḍavī sthirā || 17 ||

khaṇḍapriyā khaṇḍakhādyā sendukhaṇḍā ca khaṅñanī|
gangā godāvarī gaurī gomatyāpi ca gautamī || 18 ||

gayā gaurgajī gaganā gāruḍī garuḍadhvajā |
gītā gītapriyā gotrā gotrakṣayakarī gadā || 20 ||

giribhūpāladuhitā gogā gokulavardinī |
ghanastanī ghanarucirghanorurghananiḥsvanā || 21 ||

ghātkāriṇī ghātakarī ghughakaparivāritā |
ghaṇdānādapriyā ghaṇā ghanāghāṭapravāhinī || 22 ||

ghorarūpā ca ghorā ca ghanīprīti ghanājñanī|
ghṛtācī ghanamuddiśca ghaṭaghaṇā ghaṭāmṛtā |23|

ghaṭāsyā ghaṭānādā ca ghātapātanivāriṇī |
caṃcarīkā cakorī ca cāmuṇṇi cīradhāriṇī || 24 ||

cāturī capalā cāruścalā celā calācalā |
catuścirantanā cākā ciyā cāmīkaracchaviḥ || 25 ||

cāpinī capalā campūścittacintāmaṇiścitā |
cāturvarṇyamayī caṇcaccaurā cāpā camatkṛtiḥ |26|

cakravarti vadhūścakrā cakrājñā cakramodinī |
cetaścarī cittavṛttiracetā cetanāpradā || 27 ||

cāmpeyī campakaprītiścaṇḍī caṇḍālavāsinī | (capriyā
cakrikā)
ciraṃjīvi tadācittā tarumūlanivāsinī || 28 ||

churikā chatramadhya stā chidrā chedakarī chidā |
chucchundarīpalaprītiḥ chundarībhanibhasvanā || 29 ||

chalinī chalavaccinnā chiṭikā chekakṛttathā |
chadminī chāndanī chāyā chāyākṛcchādirityapi || 30||

jayā ca jayadā jātijṛmbiṇī jāmalāyutā |
jayāpuṣpapriyā jāyā jāpyā jāpyajagajjaniḥ ||31||

jambhūpriyā jayasṭhā ca jaṃgamā jaṃgamapriyā |
janturjantu pradhānā ca jaratkarṇā jaradgavā || 32 ||

jātīpriyā jīvanasṭhā jīmūtasadṛśacchaviḥ |
janyā janahitā jāyā jambhajambhilaśālinī|| 33 ||

javadā javavadvāhā jamānī jvarahā jvarī |
jhajñā  nīlamayī jhaḥjhaṇatkārakarācalā || 34 ||

jhiṃṭīśā jhasyakṛt jhumnā yamatrāsanivāriṇī |
ṭaṃkārastā ṭaṃjkadharā ṭaṃjkāra kāraṇā ṭasī || 35 ||

ṭakārasthā ṭhakurā ṭhikṛtiścaiva ṭhiṇḍīravasanāvṛtā |
ṭhaṇṭhā nīlamayī ṭhaṇṭhā ṭhaṇatkārakarā ṭhasā || 36||

ḍākinī ḍāmarā caiva ḍiṇḍimadhvaninādinī |
ḍhakkāpriyasvanā ḍhakkātapinī tāpinī tathā || 37 ||

taruṇī tunḍilā tunḍā tāmasī ca tapaḥpriyā |
tāmrā tāmrāṃmbarā tālī tālīdalavibhūṣaṇā |38|

turajgā tvaritā totā totalā tādinī tulā |
tāpatrayaharā tārā tālakeśī tamālinī || 39 ||

tamāladalavaccāyā tālasvanavatī tamī |
tāmasī ca tamisrā ca tīvrā tīvra parākramā || 40 ||

taṭastātilatailāktā tāriṇī tapanadyutiḥ |
tilottamā tilakakṛttārakādhīśaśekharā || 41 ||

tilapuṣpapriyā tārā tārakeśakuṭumbinī |
sthāṇupatnī sthitikarī sthalasthā sthalavardhinī || 42||

sthitisṭairyā sthaviṣṭhā ca sthāvatiḥ stūlavigrahā |
dantinī daṇṇinī dīnā daridrā dīnavatsalā || 43 ||

devī devavadhūrdaityadaminī dantabhūṣaṇā |
dayāvatī damavatī damadā dāḍimastanī || 44 ||

dandaśūkanibhā daityadāriṇī devatāānanā |
dolākrīḍā dayāluśca dampatī devatāmayī || 45 ||

daśā dīpasthitā doṣā doṣahā doṣakāriṇī |
durgā durgārtiśamanī durgamā durgavāsinī || 46 ||

durgandanāśinī duḥsṭā duḥsvapnaśamakāriṇī |
durvārā dundubhidhvānā dūragā dūravāsinī || 47 ||

daradā darahā dātrī dayādā duhitā daśā |
dhurandarā dhurīṇā ca dhaureyī dhanadāyinī || 48 ||

dhīrā dhīrādharitrī ca dharmadā dhīramānasā |
dhanurdarā ca dhaminī dhūrtā dhūrtaparigrahā || 49 ||

dhūmavarṇā dhūmapānā dhūmalā dhūmamodinī |
nalinī nandanī nandā nalandinī nandabālikā || 50 ||

navīnā narmadā narmī nemirniyamaniścayā |
nirmalā nigamācarā nimnagā nagnikā nimiḥ ||51||

nālā nirantarā nighni nirlepā nirguṇā natiḥ |
nīlagrīvā nirīhā ca nirṃjanajanī navī || 52 ||

navanītapriyā nārī narakārṇavatāriṇī |
nārāyaṇī nirākārā nipuṇā nipuṇapriyā || 53 ||

niśā nidrā narendrastā namitā namitāpi ca |
nirguṇḍikā ca nirguṇḍā nirmāṃsā nāsikābhidhā || 54 ||

patākinī patākā ca palaprītiryaśaśvinī |
pīnā pīnastanā patnī pavanāśanaśāyinī || 55 ||

parā parākalā pākā pākakṛtyaratipriyā |
pavanasthā supavanā tāpasī prītivardhinī || 56 ||

paśuvṛddikarī puṣṭiḥ poṣaṇī puṣpavardinī, |
puṣpiṇī pustakakarā punnāgatalavāsinī || 57 ||

puranḍarapriyā prītiḥ puramārganivāsinī |
peśā pāśakarā pāśabanṭahā pāṃśulāpaśuḥ || 58 ||

paṭaḥ paṭāśā paraśudhāriṇī pāśinī tathā |
pāpaghni patipatnī ca patitā patitāpi ca || 59 II

piśācī ca piśācaghni piśitāśanatoṣitā |
pānadā pānapātrā capānadānakarodyatā || 60||

peṣā prasiddhiḥ pīyūṣā pūrṇā pūrṇamanorathā |
patadhgarbā patadgātrā paunaḥpuṇyapivāpurā || 61 ||

paṃkilā paṃkamagnā ca pāmīpā paṃkarasthitā |
paṃcamā paṃcayāmā ca paṃcitā paṃcitapriyā |62|

paṃcamudrā puṇḍarīkā piṃgal̤ā piṃgalocanā |
priyajumbhajjarī piṇḍī paṇḍitā pāṇḍuraphrabhā || 63 ||

pretāsanā priyālusthā pāṇḍughnī pītasāpahā |
phalinī phaladātrī ca phalaśrī phaṇibhūṣaṇā || 64 ||

pūtkā ,spārā phullā pullāmbujāsanā |
phiraṃgaha, spītamatiḥ sphitiḥ spītikarī tathā || 65||

vanamāyā balarātirbalinī balavardinī |
veṇuvādyā vanacarī vīrā bījamayī api | 66 |

vidyā vidyāpradā vidyābodhinī vedadāyinī |
budhamātā ca buddhā ca vanamālāvatī varā || 67 ||

varadā vāruṇī vīṇā vīṇāvādanatatparā |
vinodinī vinodasthā vaiṣṇavī viṣṇuvallabhā || 68 ||

vidyā vaidyacikitsā ca vivaśā viśvaviśrutā |
vitandrā vihvalā velā virāvā viratirvarā || 69 ||

vividhārkakarā vīrā bimboṣṭhī bimbavatsalā |
vindyasthā vīravandyā ca varīyānaparācavit || 70 ||

vedāntavedyā vaidyā ca vedasya vijayapradā |
virodhavardinī vandyā vandyābandanivāriṇī || 71 ||

bhaginī bhagamālā ca bhavānī bhayabhāvinī |
bhīmā bhīmānanā bhaimī bhajñurā bhīmadarśanā || 72 ||

bhillī bhalladharā bhīrurberuṇḍī bhīrbhayāpahā |
bhagasarpiṇyapi bhagā bhagarūpā bhagālayā || 73 ||

bhagāsanā bhagāmodā bherī bhaṃkāra raṃjitā |
bhīṣaṇā bhīṣaṇārāvā bhagavatyapi bhūṣaṇā || 74 ||

bhāradvājī bhogadātrī bhavaghni bhūtibhūṣaṇā |
bhūtidā bhūmidātrī ca bhūpatitvapradāyinī ||75 ||

bhramarī bhrāmarī nīlā bhūpālamukuṭasthitā |
mattā manoharamanā māninī mohanī mahī || 76||

bhāminī mahālakṣmīrmadakṣībā madīya madirālayā |
madoddhatā matajñasthā mādhavī madhumādinī || 77 ||

medhā medhākarī medhyā madhyā madhyavayasthitā |
madyapā māṃsalā matsyamodinī maithunoddatā |78|

mudrā mudrāvatī mātā māyā mahima manḍirā |
mahāmāyā mahāvidyā mahāmārī maheśvarī |79 |

mahādevavadhūrmānyā madhurā vīramaṇḍalā |
medasvinī mīladaśrīrmahiṣāsuramardinī || 80 |

maṇḍapasthā maṭhasṭā ca madirāgamagarvitā |
mokṣadā munḍamālā ca mālā mālāvilāsinī |81|

mātaṃgiṇanī ca mātaṃgī mataṃgatanayāpi ca |
madhusravā madhurasā madhūkakusumapriyā || 82||

yāminī yāminīnāthabhūṣā yāvakaraṃjitā |
yavāṃkurapriyā māyā yavanī yavanādhipā |83|

yamaghnī yamakanyā ca yajamānasvarūpiṇī |
yajña yajvā yajuryajvā yaśonikara kāriṇī |84|

yajñasūtrapradā jyeṣṭhā yajñakarmakarī tathā |
yaśasvinī yakārasthā yūpastambhanivāsinī || 85 ||

raṃjitā rājapatnī ca ramā rekhā raveraṇī |
rajovatī rajaścitrā rajanī rajanīpatiḥ ||86||

rāgiṇī rājyanīrājyā rājyadā rājyavardinī |
rājanvatī rājanītistathā rajatavāsinī || 87 ||

ramaṇī ramaṇīyā ca rāmā rāmāvatī ratiḥ |
retovatī ratotsāhā rogahṛdrogakāriṇī || 88||

raṃga raṃgavatī rāgā rāgajña rāgakṛdraṇā |
raṃjikā raṃjikāraṃji raṃjini raktalocanā || 89 ||

raktacarmadharā raṃjñā raktastā raktavādinī |
rambhā rambhāphalaprīti rambhoru rāghavapriyā || 90 ||

raṃgabhṛdrajñamadhurā rodasī rodasīgrahā |
rodhakṛdrodhahantrī ca roga bhṛdrogaśāyinī || 91||

vandī vadistutā bandā bandūkakusumādharā |
vandītrā vanditāmātā vindurā vaindavīvidhā || 92||

vijki vijkapalā vijkā vijkasṭrā vijkavatsalā |
vadirvilagnā viprā ca vidhirvidhikarī vidhā ||93||

śaṃkhinī śaṃkhavalayā śaṃkhamālāvatī śamī |
śaṃkhapātrāśinī śaṃkhāśaṃkhā śaṃkhagalā śaśī || 94 ||

śaṃvī śarāvatī śyāmā śyāmāṃgī, śyāmalocanā |
śmaśānasthā śmaśānā ca śmaśānasthalabhūṣaṇā || 95||

śamadā śamahantrī ca śākinī śaṃkhu śekharā |
śānti śāntapradā śeṣā śeṣaṣṭhā śeṣadāyinī || 96||

śemuṣī śoṣiṇī śīriḥ śauriḥ śauryā śarā śiriḥ |
śāpahā śāpahānīśā śampā śapathadāyinī || 97||

śṛṃgiṇī śṛṃjñapalabhuk śaṃkarī śaṃkarī cayā |
śaṅkā śajkāpahā saṃsthā śāśvatī śītalā śivā || 98 ||

śivastā śavabhuktā ca śavavarṇā śivodarī |
śāyinī śāvaśayanā śiṃśapā śiśupālinī || 99||

śavakuṇḍalinī śaivā śaṅkarā śiśirā śirā |
śavakāccī śavaśrīkā śavamālā śavākṛtiḥ || 100 ||

śayanī śajkuvā śaktiḥ śantanuḥ śīladāyinī |
sigguḥ sarasvatī sindusundarī sundarānanā || 101||

sādhuḥ siddhiḥ siddhidātrī siddā siddasarasvatī |
santatiḥ sampadā sampatsaṃvitsaratidāyinī || 102||

sapatnī sarasā sārā sarasvatikarī svadhā |
saraḥsamā samānā ca samārādhyā samastadā || 103||

samiddā samadā sammā sammohā samadarśanā |
samitiḥ samidhā sīmā savitrī savidhā satī || 104 ||

savatā savanādārā sāvanā samarā samī |
simirā satatā sādhvī saghrīcī ca sahāyinī || 105||

haṃsī haṃsagatirhaṃsā haṃsojjvalanicoluyuk |
halinī haladā hālā haraśrīrharavallabhā||106||

helā helāvatī heṣā hreṣastā hreṣavardinī |
hantā hantirhatā hatyā hāhanta tāpahāriṇī ||107 ||

hankārī hantakṛddaṃkā hīhā hātā hatāhatā |
hemapradā haṃsavatī hārī hātarisammatā || 108||

horī hotrī holikā ca homo homo havirhariḥ |
hāriṇī hariṇīnetrā himācalanivāsinī || 109 ||

lambodarī lambakarṇā lambikā lambhavigrahā |
līlā lolāvatī lolā lalanī lālitā latā || 110 ||

lokā lalāmalocanā locyā lolākṣī lakṣaṇā lalā |
lamṛtī lumatī lampā lopāmudrā lalaninī |111|

lantikā lambikā lambhā laghimā laghumadhyamā |
laghīyapasī laghudayī lūtā lūtānivāriṇī |112|

lomabhṛllo maloptā ca lulutī lulusaṃyatī |
lulāyasthā ca laharī laṅkāpurapurandarī ||113||

lakṣmīrakṣmīpradā lakṣmyā lakṣmābalamatipradhā|
kṣuṇṇā kṣupā kṣaṇā kṣīṇā kṣamā kṣāntiḥ kṣaṇāvatī || 114||

kṣāmā kṣāmodarī kṣīmā klaimabhṛtjatriyāṃganā |
kṣayā kṣayakarī kṣīrā kṣīradā kṣīrasāgarā || 115 ||

kṣemaṃkarī kṣayakarī kṣayadā kṣaṇadā kṣatiḥ |
kṣurantī kṣudrikā kṣudrā kṣuttāmā kṣarapātakā || 116 ||

|| phalaśrutiḥ ||

mātuḥ sahasranāmedaṃ pratyaṃgiryā varapradam

yaḥ paṭhetrpayato nityaṃ sa eva syānmaheśvaraḥ |
anācāntaḥ paṭhennityaṃ daridro dhanado bhavet || 1 ||

(  yaḥ paṭhetpayato nityaṃ daridro dhanado bhavet)

mūkaḥ syādvākpatirdevi rogī nirogatāṃ vrajet |
aputraḥ putramāpnoti triṣu lokeṣu viśrutam || 2 ||

vandyāpi sūte tanayān gāvaśca bahudugdhadāḥ |
rājānaḥ pādanamrāḥ syustasyadāsā iva sphuṭāḥ ||3||

arayaḥ saṃjayaṃ yānti manasā saṃsmṛtā api |
darśanādeva jāyante narā nāryoapi tadvaśāḥ || 4||

kartā hartā svayaṃvīro jāyate nātrasaṃśayaḥ |
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam || 5||

duritaṃ na ca tasyāste nāsti śokāḥ kadācana |
catuṣpatheardharātre ca yaḥ paṭhetsādhakottamaḥ || 6 ||

ekākī nirbhayo dhīro daśāvartaṃ stavottamam |
manasā cintitaṃ kāryaṃ tasya sidhirna saṃśayaḥ || 7 ||

vinā sahasranāmnā yo japenmantraṃ kadācana |
na siddo jāyate tasya mantraḥ kalpaśatairapi || 8 ||

kujavāre śmaśāne ca madhyānhe yo japedatha |
śatāvartyā sarjayeta kartā hartā nṛṇāmiha || 9 ||

rogāntartho niśāyānte paṭhitāmasi saṃsthitaḥ |
sadyo nīrogatāmeti yadi syānnirbhayastadā || 10 ||

ardharātre śmaśāne vā śanivāre japenmanum |
aṣṭottarasahasraṃ taddaśavāraṃ japettataḥ || 11 ||

sahasranāma cettaddi tadā yāti svayaṃ śivā |
mahāpavanarūpeṇa ghoragomāyunādinī || 12 ||

tadā yadi na bhītiḥ syāttato drohīti vā bhavet |
tadā paśubaliṃ dadyātsvayaṃ gṛṇhāti canḍikā ||13||

yatheṣṭaṃ ca varaṃ dattvā yāti pratyaṃgirā śivā |
rocanāgurukastūrī karpūramadacandanaḥ || 14 ||

kunkumaprathamābhyāṃ tu likhitaṃ bhūrjapatrake |
śubhanakṣatrayoge tu kṛtrimākṛtasatkriyaḥ || 15 ||

kṛtasampātanāsiddirdhārayedakṣiṇe kare |
sahasranāma svarṇasthaṃ kaṇṭhe vāpī jitendriyaḥ || 16||

tadā yantre namenmantrī kruddā sammriyate naraḥ |
yasmĕ dadāti yaḥ svasti sa bhaveddanadopamaḥ || 17 ||

duṣṭaśvāpadajantūnāṃ na bhīḥ kutrāpi jāyate |
bālakānāmimāṃ rakṣāṃ garbhiṇīnāmapi dhruvam ||18||

mohanaṃ stambhanākarṣamāraṇoccāṭanāni ca |
yantradhāraṇato nūnaṃ jāyante sādhakasya tu | 19||

nīlavastre vilikhataṃ dhvajāyāṃ yadi tiṣṭhati |
tadā naṣṭā bhavatyeva pracaṇḍā parivāhinī || 20||

etajñaptaṃ mahābhasma lalāṭe yadi dhārayet |
taddarśanata eva syuḥ prāṇinastasya kiṃkarāḥ || 21 ||

rājapatnyoapi vaśagāḥ kimanyāḥ parayoṣitaḥ |
etajñaptaṃ pibetoyaṃ māsaikena mahākaviḥ || 22 ||

panḍitaśca mahādīkṣo jāyate nātra saṃśayaḥ |
śaktīṃ sampūjya deveśi paṭhetsotraṃ varaṃ śubham ||23|

iha loke sukhambuktvā paratra tridivaṃ prajet |
iti nāmasahasraṃ tu pratyaṃgirā manoharam ||24||

gopyaṃ guptatamaṃ loke gopanīyaṃ svayonivat ||25||

iti śrī rudra yāmāl̤a taṃtre daśavidyā rahasye śrī pratyaṃgirā sahasranāma stotraṃ saṃpūrṇam