ನದಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಟೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ.
ಅರಮನೆಯ ಸಭೆಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜ ಆಗಷ್ಟೇ ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರು ಕುಡಿದಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹರ್ಷಿಯ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಪದಿಂದ ಮೈಯೆಲ್ಲ ನಡುಗುತ್ತದೆ. “ನನಗಿಂತ ಮೊದಲೇ… ಊಟ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆಯಾ?”
ಅದು ಬರೀ ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರು. ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರಿಗೆ ಅಂಥ ಬೆಲೆ ಏನು ತೆರಬೇಕಾದೀತು?
ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ರಾಜನ ಸಂಕಟ
ನಿನ್ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ, ದ್ವಾದಶಿಯ ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಮುಗಿಯುವುದರೊಳಗೆ ಅಂಬರೀಷ ರಾಜ ಉಪವಾಸ ಮುರಿಯಲೇಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ವಿ ದೂರ್ವಾಸರು ನದಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ರಾಜನ ಪಂಡಿತರಿಗೂ ಹೇಳಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಕೊನೆಗೆ ಪಂಡಿತರು ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟರು.
“ಮಹಾರಾಜ, ಇಂಥ ಸಂಕಟ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಯಾವುದೋ ಪಾಪದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಿಮಗಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾರೆವು. ನೀವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.”
ಅಂಬರೀಷ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ. ಒಂದು ದಾರಿ ಕಂಡಿತು.
ಊಟವಲ್ಲ. ಬರೀ ನೀರು.
ನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಊಟ ಮಾಡಿದಂತೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಮಾಡದಂತೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರಿನಿಂದ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅತಿಥಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಂತೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ರತಭಂಗವೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹರ್ಷಿಗೆ ಅವಮಾನವೂ ಇಲ್ಲ.
ಹಾಗಾಗಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತಾ, ಸ್ವಾಮಿಯ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ತುಳಸಿ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು… ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಡಿದ.
ದೂರ್ವಾಸರ ಕೋಪ, ಹತ್ತು ಶಾಪಗಳು
ಸರಿಯಾಗಿ ಅದೇ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದೂರ್ವಾಸರು ಒಳಗೆ ಬಂದರು.
ನೋಡಿದರು. ಮುಖವೇ ಬದಲಾಯಿತು. ಸಾಕ್ಷಾತ್ ರುದ್ರನಂತೆ ಭಯಂಕರ ಕೋಪ ಉಕ್ಕಿತು.
“ನೀನು ಧರ್ಮ ತಪ್ಪಿದ್ದೀಯ!” ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸಿದರು. “ನನ್ನನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೆ. ಆಮೇಲೆ ನನಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ತಿಂದೆ! ನೀರೂ ಆಹಾರವೇ ಅಂತ ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಇದು ಅವಮಾನ. ಮಹಾಪಾಪ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅವಮಾನವಾದರೆ ನಾರಾಯಣ ಎಂದೂ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅತಿಥಿಯನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಮುನಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ ಆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೇ ಅವಮಾನಿಸಿದಂತೆ.”
“ನಿನಗೆ ಅಹಂಕಾರ ತಲೆಗೇರಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅಹಂಕಾರ. ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಹಂಕಾರ. ಕೊನೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಅಹಂಕಾರವೂ. ಇಂಥ ಪವಿತ್ರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದೆಯೋ?”
ಅಂಬರೀಷ ನಡುಗಿಹೋದ. ಕೈಮುಗಿದು ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ.
“ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನಾನು ಪಾಪ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಯದೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಶಾಂತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಹಜ ಗುಣ. ದಯವಿಟ್ಟು… ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ.”
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೂರ್ವಾಸರ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದ.
ಆದರೆ ದೂರ್ವಾಸರ ಕೋಪ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಎಡಗಾಲಿನಿಂದ ರಾಜನನ್ನು ಒದ್ದು ತಳ್ಳಿದರು.
“ಯಾರಾದರೂ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಮುನಿಗಳು ಕರಗಬಹುದು,” ಎಂದರು. “ದೂರ್ವಾಸ ಹಾಗಲ್ಲ. ನನಗೆ ಅಪಚಾರ ಮಾಡಿದವನು ಯಾರೂ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರ.”
ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟೇಬಿಟ್ಟರು.
“ನೀನು ಹತ್ತು ಜನ್ಮ ಎತ್ತುತ್ತೀಯ. ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮವೂ ನಿನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಮೀನಾಗಿ. ಆಮೆಯಾಗಿ. ಹಂದಿಯಾಗಿ. ಸಿಂಹವಾಗಿ. ಕುಳ್ಳನಾಗಿ. ಕ್ರೂರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ. ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ರಾಜನಾಗಿ. ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲದ ರಾಜನಾಗಿ. ವೇದಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಯುವವನಾಗಿ. ದಯೆಯಿಲ್ಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ.”
ಹತ್ತು ಶಾಪಗಳು. ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪು ಒಂದೇ – ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರು.
ಆದರೂ ದೂರ್ವಾಸರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಶಪಿಸಲು ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಂಡರು.