ಶ್ರೀ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ವಿಭೀಷಣ ಕೃತಂ)
ಶ್ರೀ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ವಿಭೀಷಣ ಕೃತಂ)
ನಮೋ ಹನುಮತೇ ತುಭ್ಯಂ ನಮೋ ಮಾರುತಸೂನವೇ |
ನಮಃ ಶ್ರೀರಾಮಭಕ್ತಾಯ ಶ್ಯಾಮಾಸ್ಯಾಯ ಚ ತೇ ನಮಃ || 1 ||
ನಮೋ ವಾನರವೀರಾಯ ಸುಗ್ರೀವಸಖ್ಯಕಾರಿಣೇ |
ಲಂಕಾವಿದಾಹನಾರ್ಥಾಯ ಹೇಲಾಸಾಗರತಾರಿಣೇ || 2 ||
ಸೀತಾಶೋಕವಿನಾಶಾಯ ರಾಮಮುದ್ರಾಧರಾಯ ಚ |
ರಾವಣಸ್ಯಕುಲಚ್ಛೇದಕಾರಿಣೇ ತೇ ನಮೋ ನಮಃ || 3 ||
ಮೇಘನಾದಮಖಧ್ವಂಸಕಾರಿಣೇ ತೇ ನಮೋ ನಮಃ |
ಅಶೋಕವನವಿಧ್ವಂಸಕಾರಿಣೇ ಭಯಹಾರಿಣೇ || 4 ||
ವಾಯುಪುತ್ರಾಯ ವೀರಾಯ ಹ್ಯಾಕಾಶೋದರಗಾಮಿನೇ |
ವನಪಾಲಶಿರಶ್ಛೇದಲಂಕಾಪ್ರಾಸಾದಭಂಜಿನೇ || 5 ||
ಜ್ವಲತ್ಕನಕವರ್ಣಾಯ ದೀರ್ಘಲಾಂಗೂಲಧಾರಿಣೇ |
ಸೌಮಿತ್ರಿ ಜಯದಾತ್ರೇ ಚ ರಾಮದೂತಾಯ ತೇ ನಮಃ || 6 ||
ಅಕ್ಷಸ್ಯ ವಧಕರ್ತ್ರೇ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪಾಶನಿವಾರಿಣೇ |
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಂಗಮಹಾಶಕ್ತಿಘಾತಕ್ಷತವಿನಾಶಿನೇ || 7 ||
ರಕ್ಷೋಘ್ನಾಯ ರಿಪುಘ್ನಾಯ ಭೂತಘ್ನಾಯ ಚ ತೇ ನಮಃ |
ಋಕ್ಷವಾನರವೀರೌಘಪ್ರಾಣದಾಯ ನಮೋ ನಮಃ || 8 ||
ಪರಸೈನ್ಯಬಲಘ್ನಾಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಘ್ನಾಯ ತೇ ನಮಃ |
ವಿಷಘ್ನಾಯ ದ್ವಿಷಘ್ನಾಯ ಜ್ವರಘ್ನಾಯ ಚ ತೇ ನಮಃ || 9 ||
ಮಹಾಭಯರಿಪುಘ್ನಾಯ ಭಕ್ತತ್ರಾಣೈಕಕಾರಿಣೇ |
ಪರಪ್ರೇರಿತಮಂತ್ರಾಣಾಂ ಯಂತ್ರಾಣಾಂ ಸ್ತಂಭಕಾರಿಣೇ || 10 ||
ಪಯಃಪಾಷಾಣತರಣಕಾರಣಾಯ ನಮೋ ನಮಃ |
ಬಾಲಾರ್ಕಮಂಡಲಗ್ರಾಸಕಾರಿಣೇ ಭವತಾರಿಣೇ || 11 ||
ನಖಾಯುಧಾಯ ಭೀಮಾಯ ದಂತಾಯುಧಧರಾಯ ಚ |
ರಿಪುಮಾಯಾವಿನಾಶಾಯ ರಾಮಾಜ್ಞಾಲೋಕರಕ್ಷಿಣೇ || 12 ||
ಪ್ರತಿಗ್ರಾಮಸ್ಥಿತಾಯಾಽಥ ರಕ್ಷೋಭೂತವಧಾರ್ಥಿನೇ |
ಕರಾಲಶೈಲಶಸ್ತ್ರಾಯ ದ್ರುಮಶಸ್ತ್ರಾಯ ತೇ ನಮಃ || 13 ||
ಬಾಲೈಕಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಯ ರುದ್ರಮೂರ್ತಿಧರಾಯ ಚ |
ವಿಹಂಗಮಾಯ ಸರ್ವಾಯ ವಜ್ರದೇಹಾಯ ತೇ ನಮಃ || 14 ||
ಕೌಪೀನವಾಸಸೇ ತುಭ್ಯಂ ರಾಮಭಕ್ತಿರತಾಯ ಚ |
ದಕ್ಷಿಣಾಶಾಭಾಸ್ಕರಾಯ ಶತಚಂದ್ರೋದಯಾತ್ಮನೇ || 15 ||
ಕೃತ್ಯಾಕ್ಷತವ್ಯಥಘ್ನಾಯ ಸರ್ವಕ್ಲೇಶಹರಾಯ ಚ |
ಸ್ವಾಮ್ಯಾಜ್ಞಾಪಾರ್ಥಸಂಗ್ರಾಮಸಂಖ್ಯೇ ಸಂಜಯಧಾರಿಣೇ || 16 ||
ಭಕ್ತಾಂತದಿವ್ಯವಾದೇಷು ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಜಯದಾಯಿನೇ |
ಕಿಲ್ಕಿಲಾಬುಬುಕೋಚ್ಚಾರಘೋರಶಬ್ದಕರಾಯ ಚ || 17 ||
ಸರ್ಪಾಗ್ನಿವ್ಯಾಧಿಸಂಸ್ತಂಭಕಾರಿಣೇ ವನಚಾರಿಣೇ |
ಸದಾ ವನಫಲಾಹಾರಸಂತೃಪ್ತಾಯ ವಿಶೇಷತಃ || 18 ||
ಮಹಾರ್ಣವಶಿಲಾಬದ್ಧಸೇತುಬಂಧಾಯ ತೇ ನಮಃ |
ವಾದೇ ವಿವಾದೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಭಯೇ ಘೋರೇ ಮಹಾವನೇ || 19 ||
ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರಾದಿಚೌರೇಭ್ಯಃ ಸ್ತೋತ್ರಪಾಠಾದ್ಭಯಂ ನ ಹಿ |
ದಿವ್ಯೇ ಭೂತಭಯೇ ವ್ಯಾಧೌ ವಿಷೇ ಸ್ಥಾವರಜಂಗಮೇ || 20 ||
ರಾಜಶಸ್ತ್ರಭಯೇ ಚೋಗ್ರೇ ತಥಾ ಗ್ರಹಭಯೇಷು ಚ |
ಜಲೇ ಸರ್ವೇ ಮಹಾವೃಷ್ಟೌ ದುರ್ಭಿಕ್ಷೇ ಪ್ರಾಣಸಂಪ್ಲವೇ || 21 ||
ಪಠೇತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಪ್ರಮುಚ್ಯೇತ ಭಯೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವತೋ ನರಃ |
ತಸ್ಯ ಕ್ವಾಪಿ ಭಯಂ ನಾಸ್ತಿ ಹನುಮತ್ ಸ್ತವಪಾಠತಃ || 22 ||
ಸರ್ವದಾ ವೈ ತ್ರಿಕಾಲಂ ಚ ಪಠನೀಯಮಿದಂ ಸ್ತವಂ |
ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನವಾಪ್ನೋತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ || 23 ||
ವಿಭೀಷಣಕೃತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೇಣ ಸಮುದೀರಿತಂ |
ಯೇ ಪಠಿಷ್ಯಂತಿ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವೈ ಸಿದ್ಧಯಸ್ತತ್ಕರೇ ಸ್ಥಿತಾಃ || 24 ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಸುದರ್ಶನಸಂಹಿತಾಯಾಂ ವಿಭೀಷಣಗರುಡಸಂವಾದೇ ವಿಭೀಷಣಪ್ರೋಕ್ತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ||
ಅರ್ಥ
ಸುದರ್ಶನ ಸಂಹಿತೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ
ವಿಭೀಷಣ ಕೃತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ 24 ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯ ಇದನ್ನು ಸುದರ್ಶನ ಸಂಹಿತೆಯ ವಿಭೀಷಣ ಗರುಡ ಸಂವಾದದ ಭಾಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. 24ನೇ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದವನು ವಿಭೀಷಣ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದವನು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಅಂದರೆ ಗರುಡ. ರಾವಣನ ತಮ್ಮನೇ ಹನುಮಂತನ ಲಂಕಾ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವುದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ವಿಶೇಷ.
ರಾಮಾಯಣದ ಘಟನೆಗಳು ನಾಮಗಳಾಗಿ
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ "ನಮೋ ಹನುಮತೇ ತುಭ್ಯಂ ನಮೋ ಮಾರುತಸೂನವೇ" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಸೆದದ್ದು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಲೀಲೆಯಾಗಿ ದಾಟಿದ್ದು, ರಾಮನ ಮುದ್ರೆಯುಂಗುರ ಹೊತ್ತು ಸೀತೆಯ ಶೋಕ ನೀಗಿಸಿದ್ದು, ಅಶೋಕವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಮೇಘನಾದನ ಯಜ್ಞ ಕೆಡಿಸಿದ್ದು, ಅಕ್ಷಕುಮಾರನ ವಧೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪಾಶದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದು ನಾಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. 7ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ತಗುಲಿದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ಗಾಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದವನು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. 11ನೇ ಶ್ಲೋಕದ "ಬಾಲಾರ್ಕಮಂಡಲಗ್ರಾಸಕಾರಿಣೇ" ಎಂಬ ನಾಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನುಂಗಲು ಹಾರಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಹನುಮಂತ
8ರಿಂದ 18ರವರೆಗಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ, ಶತ್ರು, ಭೂತ, ವಿಷ ಮತ್ತು ಜ್ವರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಬೇರೆಯವರು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಮಂತ್ರ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ತಂಭಿಸುವವನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳೇ ಅವನ ಆಯುಧ, ಉಗುರು ಹಲ್ಲುಗಳೇ ಶಸ್ತ್ರ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ರುದ್ರಮೂರ್ತಿ, ವಜ್ರದೇಹ, ಕೌಪೀನಧಾರಿ ಎಂಬ ನಾಮಗಳೂ ಇವೆ. "ಪ್ರತಿಗ್ರಾಮಸ್ಥಿತಾಯ" ಎಂಬ ನಾಮ ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆಂಜನೇಯನನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. 17ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಅವನ "ಕಿಲ್ಕಿಲಾ ಬುಬು" ಎಂಬ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ಫಲಶ್ರುತಿ
19ರಿಂದ 22ರವರೆಗಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಾದ, ಯುದ್ಧ, ಕಾಡು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿ, ಕಳ್ಳರು, ವಿಷ, ಗ್ರಹಭಯ, ಮಹಾಮಳೆ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಸ್ತೋತ್ರ ಪಾಠ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. 23ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಇದನ್ನು ತ್ರಿಕಾಲ ಪಠಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುವವರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧಿಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಮಾತಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ವಿಭೀಷಣ ಕೃತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂಲ ಯಾವುದು?
ವಿಭೀಷಣ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ?
ವಿಭೀಷಣ ಕೃತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪ್ರಸಂಗ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?
ವಿಭೀಷಣ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರದ ಫಲಶ್ರುತಿ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ?
ವಿಭೀಷಣ ಕೃತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...