ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜಃ (ಶ್ರೀ ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ)
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜಃ (ಶ್ರೀ ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ)
ಆನಂದಯಿತ್ರಿ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ವೇದಗರ್ಭೇ
ಮಾತಃ ಪುರಂದರಪುರಾಂತರಲಬ್ಧನೇತ್ರೇ |
ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಶೇಷಜಗತಾಂ ಪರಿಭಾವಯಂತಃ
ಸಂತೋ ಭಜಂತಿ ಭವತೀಂ ಧನದೇಶಲಬ್ಧ್ಯೈ || 1 ||
ಲಜ್ಜಾನುಗಾಂ ವಿಮಲವಿದ್ರುಮಕಾಂತಿಕಾಂತಾಂ
ಕಾಂತಾನುರಾಗರಸಿಕಾಃ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ತ್ವಾಂ |
ಯೇ ಭಾವಯಂತಿ ಮನಸಾ ಮನುಜಾಸ್ತ ಏತೇ
ಸೀಮಂತಿನೀಭಿರನಿಶಂ ಪರಿಭಾವ್ಯಮಾನಾಃ || 2 ||
ಮಾಯಾಮಯೀಂ ನಿಖಿಲಪಾತಕಕೋಟಿಕೂಟ-
-ವಿದ್ರಾವಿಣೀಂ ಭೃಶಮಸಂಶಯಿನೋ ಭಜಂತಿ |
ತ್ವಾಂ ಪದ್ಮಸುಂದರತನುಂ ತರುಣಾರುಣಾಸ್ಯಾಂ
ಪಾಶಾಂಕುಶಾಭಯವರಾದ್ಯಕರಾಂ ವರಾಸ್ತ್ರೈಃ || 3 ||
ತೇ ತರ್ಕಕರ್ಕಶಧಿಯಃ ಶ್ರುತಿಶಾಸ್ತ್ರಶಿಲ್ಪೈ-
-ಶ್ಛಂದೋಽಭಿಶೋಭಿತಮುಖಾಃ ಸಕಲಾಗಮಜ್ಞಾಃ |
ಸರ್ವಜ್ಞಲಬ್ಧವಿಭವಾಃ ಕುಮುದೇಂದುವರ್ಣಾಂ
ಯೇ ವಾಗ್ಭವೇ ಚ ಭವತೀಂ ಪರಿಭಾವಯಂತಿ || 4 ||
ವಜ್ರಪಣುನ್ನಹೃದಯಾ ಸಮಯದ್ರುಹಸ್ತೇ
ವೈರೋಚನೇ ಮದನಮಂದಿರಗಾಸ್ಯಮಾತಃ |
ಮಾಯಾದ್ವಯಾನುಗತವಿಗ್ರಹಭೂಷಿತಾಽಸಿ
ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವಹ್ನಿವನಿತಾನುಗತಾಽಸಿ ಧನ್ಯೇ || 5 ||
ವೃತ್ತತ್ರಯಾಷ್ಟದಲವಹ್ನಿಪುರಃಸರಸ್ಯ
ಮಾರ್ತಂಡಮಂಡಲಗತಾಂ ಪರಿಭಾವಯಂತಿ |
ಯೇ ವಹ್ನಿಕೂಟಸದೃಶೀಂ ಮಣಿಪೂರಕಾಂತ-
-ಸ್ತೇ ಕಾಲಕಂಟಕವಿಡಂಬನಚಂಚವಃ ಸ್ಯುಃ || 6 ||
ಕಾಲಾಗರುಭ್ರಮರಚಂದನಕುಂಡಗೋಲ-
-ಖಂಡೈರನಂಗಮದನೋದ್ಭವಮಾದನೀಭಿಃ |
ಸಿಂದೂರಕುಂಕುಮಪಟೀರಹಿಮೈರ್ವಿಧಾಯ
ಸನ್ಮಂಡಲಂ ತದುಪರೀಹ ಯಜೇನ್ಮೃಡಾನೀಂ || 7 ||
ಚಂಚತ್ತಡಿನ್ಮಿಹಿರಕೋಟಿಕರಾಂ ವಿಚೇಲಾ-
-ಮುದ್ಯತ್ಕಬಂಧರುಧಿರಾಂ ದ್ವಿಭುಜಾಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಾಂ |
ವಾಮೇ ವಿಕೀರ್ಣಕಚಶೀರ್ಷಕರೇ ಪರೇ ತಾ-
-ಮೀಡೇ ಪರಂ ಪರಮಕರ್ತ್ರಿಕಯಾ ಸಮೇತಾಂ || 8 ||
ಕಾಮೇಶ್ವರಾಂಗನಿಲಯಾಂ ಕಲಯಾ ಸುಧಾಂಶೋ-
-ರ್ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಹೃದಯಾಮಪರೇ ಸ್ಮರಂತಿ |
ಸುಪ್ತಾಹಿರಾಜಸದೃಶೀಂ ಪರಮೇಶ್ವರಸ್ಥಾಂ
ತ್ವಾಮದ್ರಿರಾಜತನಯೇ ಚ ಸಮಾನಮಾನಾಃ || 9 ||
ಲಿಂಗತ್ರಯೋಪರಿಗತಾಮಪಿ ವಹ್ನಿಚಕ್ರ-
-ಪೀಠಾನುಗಾಂ ಸರಸಿಜಾಸನಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾಂ |
ಸುಪ್ತಾಂ ಪ್ರಬೋಧ್ಯ ಭವತೀಂ ಮನುಜಾ ಗುರೂಕ್ತ-
-ಹುಂಕಾರವಾಯುವಶಿಭಿರ್ಮನಸಾ ಭಜಂತಿ || 10 ||
ಶುಭ್ರಾಸಿ ಶಾಂತಿಕಕಥಾಸು ತಥೈವ ಪೀತಾ
ಸ್ತಂಭೇ ರಿಪೋರಥ ಚ ಶುಭ್ರತರಾಸಿ ಮಾತಃ |
ಉಚ್ಚಾಟನೇಽಪ್ಯಸಿತಕರ್ಮಸುಕರ್ಮಣಿ ತ್ವಂ
ಸಂಸೇವ್ಯಸೇ ಸ್ಫಟಿಕಕಾಂತಿರನಂತಚಾರೇ || 11 ||
ತ್ವಾಮುತ್ಪಲೈರ್ಮಧುಯುತೈರ್ಮಧುನೋಪನೀತೈ-
-ರ್ಗವ್ಯೈಃ ಪಯೋವಿಲುಲಿತೈಃ ಶತಮೇವ ಕುಂಡೇ |
ಸಾಜ್ಯೈಶ್ಚ ತೋಷಯತಿ ಯಃ ಪುರುಷಸ್ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಂ
ಷಣ್ಮಾಸತೋ ಭವತಿ ಶಕ್ರಸಮೋ ಹಿ ಭೂಮೌ || 12 ||
ಜಾಗ್ರತ್ಸ್ವಪನ್ನಪಿ ಶಿವೇ ತವ ಮಂತ್ರರಾಜ-
-ಮೇವಂ ವಿಚಿಂತಯತಿ ಯೋ ಮನಸಾ ವಿಧಿಜ್ಞಃ |
ಸಂಸಾರಸಾಗರಸಮೃದ್ಧರಣೇ ವಹಿತ್ರಂ
ಚಿತ್ರಂ ನ ಭೂತಜನನೇಽಪಿ ಜಗತ್ಸು ಪುಂಸಃ || 13 ||
ಇಯಂ ವಿದ್ಯಾ ವಂದ್ಯಾ ಹರಿಹರವಿರಿಂಚಿಪ್ರಭೃತಿಭಿಃ
ಪುರಾರಾತೇರಂತಃ ಪುರಮಿದಮಗಮ್ಯಂ ಪಶುಜನೈಃ |
ಸುಧಾಮಂದಾನಂದೈಃ ಪಶುಪತಿಸಮಾನವ್ಯಸನಿಭಿಃ
ಸುಧಾಸೇವ್ಯೈಃ ಸದ್ಭಿರ್ಗುರುಚರಣಸಂಸಾರಚತುರೈಃ || 14 ||
ಕುಂಡೇ ವಾ ಮಂಡಲೇ ವಾ ಶುಚಿರಥ ಮನುನಾ ಭಾವಯತ್ಯೇವ ಮಂತ್ರೀ
ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯೋಚ್ಚೈರ್ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಸವಸುಫಲದೈಃ ಪದ್ಮಪಾಲಾಶಕಾನಾಂ |
ಹೈಮಂ ಕ್ಷೀರೈಸ್ತಿಲೈರ್ವಾಂ ಸಮಧುಕಕುಸುಮೈರ್ಮಾಲತೀಬಂಧುಜಾತೀ-
-ಶ್ವೇತೈರಬ್ಧಂ ಸಕಾನಾಮಪಿ ವರಸಮಿಧಾ ಸಂಪದೇ ಸರ್ವಸಿದ್ಧ್ಯೈ || 15 ||
ಅಂಧಃ ಸಾಜ್ಯಂ ಸಮಾಂಸಂ ದಧಿಯುತಮಥವಾ ಯೋಽನ್ವಹಂ ಯಾಮಿನೀನಾಂ
ಮಧ್ಯೇ ದೇವ್ಯೈ ದದಾತಿ ಪ್ರಭವತಿ ಗೃಹಗಾ ಶ್ರೀರಮುಷ್ಯಾವಖಂಡಾ |
ಆಜ್ಯಂ ಮಾಂಸಂ ಸರಕ್ತಂ ತಿಲಯುತಮಥವಾ ತಂಡುಲಂ ಪಾಯಸಂ ವಾ
ಹುತ್ವಾ ಮಾಂಸಂ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಂ ಸ ಭವತಿ ಮನುಜೋ ಭೂತಿಭಿರ್ಭೂತನಾಥಃ || 16 ||
ಇದಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಪಠತಿ ಮನುಜೋ ಯಸ್ತ್ರಿಸಮಯಂ
ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ವಿಶ್ವೇ ಭವತಿ ಧನದೋ ವಾಸವಸಮಃ |
ವಶಾ ಭೂಪಾಃ ಕಾಂತಾ ನಿಖಿಲರಿಪುಹಂತುಃ ಸುರಗಣಾ
ಭವಂತ್ಯುಚ್ಚೈರ್ವಾಚೋ ಯದಿಹ ನನು ಮಾಸೈಸ್ತ್ರಿಭಿರಪಿ || 17 ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಶಂಕರಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತಃ ಪ್ರಚಂಡಚಂಡಿಕಾಸ್ತವರಾಜಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ||
ಅರ್ಥ
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜ (ಶ್ರೀ ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ) ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ, ದಯಾಮಯಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದಾಯಿನಿ ರೂಪವಾದ ಶ್ರೀ ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ಮಹಾಮಹಿಮ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ದೇವಿಯ ತತ್ವವನ್ನು — ಅಹಂಕಾರದ ಶೋಧನೆ, ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಬೋಧ, ಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ, ದುಃಖ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ ಪ್ರಾಪ್ತಿ — ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯನ್ನು “ಆನಂದಯಿತ್ರಿ” (ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವವಳು), “ವೇದಗರ್ಭೆ” (ವೇದಗಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವಳು), “ಪರಮೇಶ್ವರಿ” (ಪರಮ ಶಕ್ತಿ), ಮತ್ತು “ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಯಿ” (ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೂಲ) ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಅವಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ ಧನ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ರೂಪವನ್ನು — ತಾರುಣ್ಯದಿಂದ ಅರುಣ ವರ್ಣದ ವದನ, ಪದ್ಮದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ತನು, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ವರಾಭಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು — ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಪಾಪಗಳ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಶುಭ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ತತ್ವ — ಅಹಂಕಾರದ ನಾಶ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಬೋಧ — ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯನ್ನು ವಾಸನಾ ಶುದ್ಧಿ, ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಶಕ್ತಿ, ಅಗ್ನಿ ತತ್ವ, ಮಣಿಪುರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ ಸಾಧನೆಗಳಂತಹ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಾಲಾಗ್ನಿ, ಕರ್ಮಬಂಧ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾರೆ ಎಂದೂ, ಶಕ್ತಿ, ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದೂ ಸ್ತೋತ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಉಗ್ರ ರೂಪ — ಮಿಂಚಿನಂತಹ ಕಾಂತಿ, ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಸ್ವರೂಪ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ದ್ವಿಭುಜ, ಶಿರಚ್ಛೇದಿತ ರೂಪ — ಇದು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ ಪ್ರವಾಹ, ಕರ್ಮ ದಗ್ಧ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಂತರದ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಚತುರ್ದಶ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಯಜ್ಞ ವಿಧಿಗಳು, ಹೋಮ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಮಂಡಲಗಳು, ಕುಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜೀಭವನ ತಂತ್ರಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಪಾತ, ಆಂತರಿಕ ಉದ್ದೀಪನ, ಅಪಾರ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುವಂತಹವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜವು ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಸಾಧನಾ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಜಪನಿರತ ಗುರುಗಳಿಗೆ, ಸಾಧಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನಂತ ರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):
- ಶತ್ರುನಾಶ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಿವಾರಣೆ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ನಿಯಮಿತ ಪಠಣದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಬಾಧೆಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಮಣಿಪುರ ಚಕ್ರ ಸಜ್ಜೀಕರಣ: ದೇವಿಯ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣವು ಮಣಿಪುರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ, ಆಂತರಿಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
- ಧನ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪಠಿಸಿದವರು ಧನವಂತರಾಗಿ, ರಾಜಸಮಾನರಾಗಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ವಾಕ್ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆ: ಭಕ್ತರ ಮಾತು ವಜ್ರ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿ: ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ ಅದ್ಭುತ ಕೀರ್ತಿ, ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿ, ಭೂತಾದೀನತೆ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಸಂಪತ್ತು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜವು ಯಾವ ದೇವಿಯ ಸ್ತೋತ್ರ?
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜದ ಕರ್ತೃ ಯಾರು?
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ?
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜದ ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?
ಪ್ರಚಂಡ ಚಂಡಿಕಾ ಸ್ತವರಾಜದ ಸಾಧನೆಗೆ ಗುರು ಉಪದೇಶ ಏಕೆ ಬೇಕು?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...