|| ಶ್ರೀ ಗಣಪತ್ಯಥರ್ವಶೀರ್ಷ ||
ಓಂ ಭದ್ರಂ ಕರ್ಣೇಭಿಃ ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ |
ಭದ್ರಂ ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿರ್ಯಜತ್ರಾಃ ||
ಸ್ಥಿರೈರಂಗೈಸ್ತುಷ್ಟುವಾಂಸಸ್ತನೂಭಿಃ |
ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ ಯದಾಯುಃ ||
ಓಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇಂದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ |
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ||
ಸ್ವಸ್ತಿನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ |
ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ದಧಾತು ||
ಓಂ ತನ್ಮಾಮವತು ತದ್ ವಕ್ತಾರಮವತು ಅವತು ಮಾಂ ಅವತು ವಕ್ತಾರಂ |
ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ||
ಹರಿಃ ಓಂ ನಮಸ್ತೇ ಗಣಪತಯೇ |
ತ್ವಮೇವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ತತ್ತ್ವಮಸಿ ||
ತ್ವಮೇವ ಕೇವಲಂ ಕರ್ತಾಽಸಿ |
ತ್ವಮೇವ ಕೇವಲಂ ಧರ್ತಾಽಸಿ ||
ತ್ವಮೇವ ಕೇವಲಂ ಹರ್ತಾಽಸಿ |
ತ್ವಮೇವ ಸರ್ವಂ ಖಲ್ವಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ ||
ತ್ವಂ ಸಾಕ್ಷಾದಾತ್ಮಾಽಸಿ ನಿತ್ಯಂ || 1 ||
ಋತಂ ವಚ್ಮಿ (ವದಿಷ್ಯಾಮಿ) ||
ಸತ್ಯಂ ವಚ್ಮಿ (ವದಿಷ್ಯಾಮಿ) || 2 ||
ಅವ ತ್ವಂ ಮಾಂ |
ಅವ ವಕ್ತಾರಂ ||
ಅವ ಶ್ರೋತಾರಂ |
ಅವ ದಾತಾರಂ ||
ಅವ ಧಾತಾರಂ |
ಅವಾನೂಚಾನಮವ ಶಿಷ್ಯಂ ||
ಅವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾತ್ |
ಅವ ಪುರಸ್ತಾತ್ ||
ಅವೋತ್ತರಾತ್ತಾತ್ |
ಅವ ದಕ್ಷಿಣಾತ್ತಾತ್ ||
ಅವ ಚೋರ್ಧ್ವಾತ್ತಾತ್ |
ಅವಾಧರಾತ್ತಾತ್ ||
ಸರ್ವತೋ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಸಮಂತಾತ್ || 3 ||
ತ್ವಂ ವಾಙ್ಮಯಸ್ತ್ವಂ ಚಿನ್ಮಯಃ |
ತ್ವಮಾನಂದಮಯಸ್ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಮಯಃ ||
ತ್ವಂ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾದ್ವಿತೀಯೋಽಸಿ |
ತ್ವಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ ||
ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಮಯೋ ವಿಜ್ಞಾನಮಯೋಽಸಿ || 4 ||
ಸರ್ವಂ ಜಗದಿದಂ ತ್ವತ್ತೋ ಜಾಯತೇ |
ಸರ್ವಂ ಜಗದಿದಂ ತ್ವತ್ತಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ||
ಸರ್ವಂ ಜಗದಿದಂ ತ್ವಯಿ ಲಯಮೇಷ್ಯತಿ |
ಸರ್ವಂ ಜಗದಿದಂ ತ್ವಯಿ ಪ್ರತ್ಯೇತಿ ||
ತ್ವಂ ಭೂಮಿರಾಪೋಽನಲೋಽನಿಲೋ ನಭಃ ||
ತ್ವಂ ಚತ್ವಾರಿ ವಾಕ್ಪದಾನಿ || 5 ||
ತ್ವಂ ಗುಣತ್ರಯಾತೀತಃ | ತ್ವಮವಸ್ಥಾತ್ರಯಾತೀತಃ |
ತ್ವಂ ದೇಹತ್ರಯಾತೀತಃ ||
ತ್ವಂ ಕಾಲತ್ರಯಾತೀತಃ |
ತ್ವಂ ಮೂಲಾಧಾರಃ ಸ್ಥಿತೋಽಸಿ ನಿತ್ಯಂ ||
ತ್ವಂ ಶಕ್ತಿತ್ರಯಾತ್ಮಕಃ |
ತ್ವಾಂ ಯೋಗಿನೋ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ನಿತ್ಯಂ ||
ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ವಂ ರುದ್ರಸ್ತ್ವಮಿಂದ್ರಸ್ತ್ವಮಗ್ನಿಸ್ತ್ವಂ ವಾಯುಸ್ತ್ವಂ ಸೂರ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಚಂದ್ರಮಾಸ್ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂರ್ಭುವಃಸ್ವರೋಂ || 6 ||
ಗಣಾದಿಂ ಪೂರ್ವಮುಚ್ಚಾರ್ಯ ವರ್ಣಾದೀಂಸ್ತದನಂತರಂ |
ಅನುಸ್ವಾರಃ ಪರತರಃ ||
ಅರ್ಧೇಂದುಲಸಿತಂ |
ತಾರೇಣ ಋದ್ಧಂ ||
ಏತತ್ತವ ಮನುಸ್ವರೂಪಂ |
ಗಕಾರಃ ಪೂರ್ವರೂಪಂ ||
ಅಕಾರೋ ಮಧ್ಯಮರೂಪಂ |
ಅನುಸ್ವಾರಶ್ಚಾಂತ್ಯರೂಪಂ ||
ಬಿಂದುರುತ್ತರರೂಪಂ |
ನಾದಃ ಸಂಧಾನಂ ||
ಸಂಹಿತಾಸಂಧಿಃ |
ಸೈಷಾ ಗಣೇಶವಿದ್ಯಾ ||
ಗಣಕ ಋಷಿಃ |
ನಿಚೃದ್ಗಾಯತ್ರೀಚ್ಛಂದಃ ||
ಗಣಪತಿರ್ದೇವತಾ ||
ಓಂ ಗಂ ಗಣಪತಯೇ ನಮಃ || 7 ||
ಏಕದಂತಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ವಕ್ರತುಂಡಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ನೋ ದಂತಿಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ || 8 ||
ಏಕದಂತಂ ಚತುರ್ಹಸ್ತಂ ಪಾಶಮಂಕುಶಧಾರಿಣಂ |
ರದಂ ಚ ವರದಂ ಹಸ್ತೈರ್ಬಿಭ್ರಾಣಂ ಮೂಷಕಧ್ವಜಂ ||
ರಕ್ತಂ ಲಂಬೋದರಂ ಶೂರ್ಪಕರ್ಣಕಂ ರಕ್ತವಾಸಸಂ |
ರಕ್ತಗಂಧಾನುಲಿಪ್ತಾಂಗಂ ರಕ್ತಪುಷ್ಪೈಃ ಸುಪೂಜಿತಂ ||
ಭಕ್ತಾನುಕಂಪಿನಂ ದೇವಂ ಜಗತ್ಕಾರಣಮಚ್ಯುತಂ |
ಆವಿರ್ಭೂತಂ ಚ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದೌ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪುರುಷಾತ್ಪರಂ ||
ಏವಂ ಧ್ಯಾಯತಿ ಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ ಯೋಗೀ ಯೋಗಿನಾಂ ವರಃ || 9 ||
ನಮೋ ವ್ರಾತಪತಯೇ ನಮೋ ಗಣಪತಯೇ ನಮಃ ಪ್ರಮಥಪತಯೇ
ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಲಂಬೋದರಾಯೈಕದಂತಾಯ ವಿಘ್ನನಾಶಿನೇ ಶಿವಸುತಾಯ
ಶ್ರೀವರದಮೂರ್ತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ || 10 ||
ಏತದಥರ್ವಶೀರ್ಷಂ ಯೋಽಧೀತೇ |
ಸ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ||
ಸ ಸರ್ವತಃ ಸುಖಮೇಧತೇ |
ಸ ಸರ್ವ ವಿಘ್ನೈರ್ನಬಾಧ್ಯತೇ ||
ಸ ಪಂಚಮಹಾಪಾಪಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ |
ಸಾಯಮಧೀಯಾನೋ ದಿವಸಕೃತಂ ಪಾಪಂ ನಾಶಯತಿ ||
ಪ್ರಾತರಧೀಯಾನೋ ರಾತ್ರಿಕೃತಂ ಪಾಪಂ ನಾಶಯತಿ |
ಸಾಯಂಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಯುಂಜಾನೋ ಅಪಾಪೋ ಭವತಿ ||
ಸರ್ವತ್ರಾಧೀಯಾನೋಽಪವಿಘ್ನೋ ಭವತಿ |
ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಂ ಚ ವಿಂದತಿ ||
ಇದಮಥರ್ವಶೀರ್ಷಮಶಿಷ್ಯಾಯ ನ ದೇಯಂ |
ಯೋ ಯದಿ ಮೋಹಾದ್ದಾಸ್ಯತಿ ಸ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ ||
ಸಹಸ್ರಾವರ್ತನಾದ್ಯಂ ಯಂ ಕಾಮಮಧೀತೇ ತಂ ತಮನೇನ ಸಾಧಯೇತ್ || 11 ||
ಅನೇನ ಗಣಪತಿಮಭಿಷಿಂಚತಿ ಸ ವಾಗ್ಮೀ ಭವತಿ ||
ಚತುರ್ಥ್ಯಾಮನಶ್ನನ್ ಜಪತಿ ಸ ವಿದ್ಯಾವಾನ್ ಭವತಿ |
ಸ ಯಶೋವಾನ್ ಭವತಿ |
ಇತ್ಯಥರ್ವಣವಾಕ್ಯಂ ||
ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾವರಣಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ನ ಬಿಭೇತಿ ಕದಾಚನೇತಿ || 12 ||
ಯೋ ದೂರ್ವಾಂಕುರೈರ್ಯಜತಿ ಸ ವೈಶ್ರವಣೋಪಮೋ ಭವತಿ |
ಯೋ ಲಾಜೈರ್ಯಜತಿ ಸ ಯಶೋವಾನ್ ಭವತಿ ||
ಸ ಮೇಧಾವಾನ್ ಭವತಿ |
ಯೋ ಮೋದಕಸಹಸ್ರೇಣ ಯಜತಿ ||
ಸ ವಾಂಛಿತಫಲಮವಾಪ್ನೋತಿ |
ಯಃ ಸಾಜ್ಯಸಮಿದ್ಭಿರ್ಯಜತಿ ||
ಸ ಸರ್ವಂ ಲಭತೇ ಸ ಸರ್ವಂ ಲಭತೇ || 13 ||
ಅಷ್ಟೌ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಸಮ್ಯಗ್ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸ್ವೀ ಭವತಿ |
ಸೂರ್ಯಗ್ರಹೇ ಮಹಾನದ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಮಾಸನ್ನಿಧೌ ವಾ ಜಪ್ತ್ವಾ ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರೋ ಭವತಿ ||
ಮಹಾವಿಘ್ನಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ |
ಮಹಾದೋಷಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ||
ಮಹಾಪಾಪಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ |
ಸ ಸರ್ವವಿದ್ಭವತಿ ಸ ಸರ್ವವಿದ್ಭವತಿ ||
ಯ ಏವಂ ವೇದ ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ || 14 ||
ಓಂ ಸಹನಾವವತು |
ಸಹನೌಭುನಕ್ತು ||
ಸಹ ವೀರ್ಯಂ ಕರವಾವಹೈ |
ತೇಜಸ್ವಿನಾವಧೀತಮಸ್ತು ಮಾ ವಿದ್ವಿಷಾವಹೈ ||
ಓಂ ಭದ್ರಂ ಕರ್ಣೇಭಿಃ ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾಃ |
ಭದ್ರಂ ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿರ್ಯಜತ್ರಾಃ ||
ಸ್ಥಿರೈರಂಗೈಸ್ತುಷ್ಟುವಾಂಸಸ್ತನೂಭಿಃ |
ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ ಯದಾಯುಃ ||
ಓಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ನ ಇಂದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ |
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ||
ಸ್ವಸ್ತಿನಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ |
ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ದಧಾತು ||
ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ||ಇತಿ ಶ್ರೀಗಣಪತ್ಯಥರ್ವಶೀರ್ಷಂ ಸಮಾಪ್ತಂ||
ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷ ಗಣೇಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಉಪನಿಷತ್ತು. "ಇತ್ಯಥರ್ವಣವಾಕ್ಯಮ್" ಎಂದು ಪಠ್ಯವೇ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಥರ್ವವೇದದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಋಷಿ ಗಣಕ, ಛಂದಸ್ಸು ನಿಚೃದ್ಗಾಯತ್ರೀ, ದೇವತೆ ಗಣಪತಿ. ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ದೇವರೆಂದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನೆಂದೇ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಮಾತೇ "ತ್ವಮೇವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ತತ್ತ್ವಮಸಿ", ಅಂದರೆ ಕಣ್ಣೆದುರಿನ ಪರಮ ತತ್ತ್ವ ನೀನೇ.
ಶಾಂತಿಮಂತ್ರ: "ಭದ್ರಂ ಕರ್ಣೇಭಿಃ" ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿವಿಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಕೇಳೋಣ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ನೋಡೋಣ, ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ಆಯುಸ್ಸನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಕಳೆಯೋಣ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಂತ್ರ 1–3: ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಕಾಪಾಡುವವನು, ಲಯಗೊಳಿಸುವವನು ನೀನೇ; ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೇ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮ. "ಅವ ತ್ವಂ ಮಾಮ್" ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು, ಹೇಳುವವನನ್ನು, ಕೇಳುವವನನ್ನು, ಗುರುವನ್ನು, ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ, ಮೇಲೆ, ಕೆಳಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಪಾಡು ಎಂಬ ಮೊರೆ.
ಮಂತ್ರ 4–6: ನೀನು ವಾಙ್ಮಯ, ಚಿನ್ಮಯ, ಆನಂದಮಯ. ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳೂ ನೀನೇ. ಮೂರು ಗುಣ, ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆ, ಮೂರು ದೇಹ, ಮೂರು ಕಾಲಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು; ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನೆಲೆಸಿರುವವನು. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಎಲ್ಲರೂ ನೀನೇ.
ಮಂತ್ರ 7–8: "ಗಣೇಶವಿದ್ಯೆ". ಗಕಾರ, ಅಕಾರ, ಅನುಸ್ವಾರ, ಬಿಂದು, ನಾದ ಸೇರಿ "ಓಂ ಗಂ ಗಣಪತಯೇ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮೂಲಮಂತ್ರ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ "ಏಕದಂತಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ" ಎಂಬ ಗಣೇಶ ಗಾಯತ್ರಿ.
ಮಂತ್ರ 9–10: ಧ್ಯಾನ: ಒಂದು ದಂತ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ದಂತ, ವರಮುದ್ರೆ; ಇಲಿಯ ಧ್ವಜ; ಕೆಂಪು ಮೈ, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ, ಮೊರದಂತಹ ಕಿವಿ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ, ಕೆಂಪು ಹೂಗಳ ಪೂಜೆ. ಬಳಿಕ "ನಮೋ ವ್ರಾತಪತಯೇ" ಎಂಬ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಮಂತ್ರ 11–14 (ಫಲಶ್ರುತಿ): ಸಂಜೆ ಓದಿದರೆ ಹಗಲಿನ, ಬೆಳಗ್ಗೆ ಓದಿದರೆ ರಾತ್ರಿಯ ದೋಷ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪಠ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ, ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಉಪವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಜಪ, ದೂರ್ವೆ, ಅರಳು, ಸಾವಿರ ಮೋದಕಗಳಿಂದ ಹವನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ "ಸಹನಾವವತು" ಶಾಂತಿಮಂತ್ರ.
ಗಣಪತಿಯ ರೂಪ, ಮಂತ್ರ, ಗಾಯತ್ರಿ, ಧ್ಯಾನ, ಉಪಾಸನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷ. ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಭಕ್ತರು ಗುಂಪಾಗಿ 21 ಅಥವಾ ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಆವರ್ತನ ಮಾಡುವುದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತ. ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಕಲಿತ ಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸ್ವರ ಕಲಿಯದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಓದಬಹುದು.
ಸಂಕಷ್ಟಿ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಸಂಜೆ ಚಂದ್ರೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯ ಜೊತೆ ಓದುವುದು ಹೆಚ್ಚು ರೂಢಿ. ಉಳಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಓದಿದರೂ ಸಾಕು; ಮಂಗಳವಾರ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು 11 ಅಥವಾ 21 ಆವರ್ತನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 21 ದೂರ್ವೆ, ಕೆಂಪು ಹೂ, ಮೋದಕ ಅರ್ಪಿಸಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಓದುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
Please login to leave a comment
Loading comments...
