2026ರಲ್ಲಿ ವಟ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತ ಜುಲೈ 13, ಸೋಮವಾರ ಬರುತ್ತದೆ — ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಗಂಡನ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ವ್ರತ ಇದು.
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಿಮ ಆವೃತ್ತಿ
ಒಂದೇ ವ್ರತ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು — 2026ರಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 13. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು (ವಟ ಪೂರ್ಣಿಮ, 2026ರಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 28). ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಅಂತರ. ಕಥೆ, ಆಲದ ಮರದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ. ಈ ಲೇಖನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಥೆ
ಸಾವಿತ್ರಿ ತಾನೇ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯವಾನ ಇನ್ನು ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆಂದು ನಾರದರು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಮರಣದ ದಿನ ಸತ್ಯವಾನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಯಮ ಅವನ ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟ. ಸಾವಿತ್ರಿ ಬಿಡದೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಳು. ಅವಳ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಯಮ ಕೊನೆಗೆ ಸತ್ಯವಾನನ ಪ್ರಾಣ ಮರಳಿಸಿದ. ಈ ಕಥೆ ಮಹಾಭಾರತದ ವನ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. (ಪೂರ್ಣ ಕಥೆ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ.)
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
- ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು, ಶೃಂಗಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
- ಪೂಜೆಯ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಲದ ಕೊಂಬೆ ಅಥವಾ ಆಲದ ಮರದ ಬುಡ — ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಿತ್ರಿ-ಸತ್ಯವಾನ-ಯಮನ ಆವಾಹನೆ.
- ಆಲದ ಮರಕ್ಕೆ ಹಸಿ ದಾರ (ಸೂತ್ರ) ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ.
- ಹಣ್ಣು, ಕಡಲೆ (ಭಿಜಾ ಚನಾ), ಹೂವು, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಸಮರ್ಪಣೆ. ಸಾವಿತ್ರಿ ಕಥೆ ಶ್ರವಣ.
- ಹಲವರು ದಿನವಿಡೀ ನಿರ್ಜಲ ಅಥವಾ ಫಲಾಹಾರ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ನಂತರ ಪಾರಣೆ.
ಆಲದ ಮರ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ — ಯಮನ ಎದುರು ಸಾವಿತ್ರಿ ತೋರಿದ ದೃಢತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ದಾರ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯ ಬಂಧದ ಪ್ರತೀಕ.
ತಿಥಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿ ಒಂದು ದಿನ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮರುದಿನ ಮುಗಿಯಬಹುದು; ಪ್ರದೇಶದ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ರತದ ದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆವೃತ್ತಿ ಬೇಕಾದರೆ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತ (ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪೂರ್ಣಿಮ, ಜೂನ್ 28) ಲೇಖನ ನೋಡಿ.
ಸಂಬಂಧಿತ: ವಟ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತ ಹಬ್ಬದ ಪುಟ.
