ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಬಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸಡಗರ ಬೇರೆಯೇ. ತವರಿಗೆ ಬಂದ ಮಗಳಂತೆ ಗೌರಿ — ಪಾರ್ವತಿ — ಆ ದಿನ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ; ಮರುದಿನ ಆಕೆಯ ಮಗ ಗಣಪತಿ ಬಂದು ತಾಯಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಸತತ ಎರಡು ದಿನ — ಮೊದಲು ಗೌರಿ, ಮರುದಿನ ಗಣೇಶ. ಇದನ್ನೇ ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಂಗಸರು ಗಂಡನ ಆಯುಷ್ಯ, ಸಂಸಾರದ ಸುಖ-ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವಿವಾಹಿತ ಹುಡುಗಿಯರು ಒಳ್ಳೆಯ ಗಂಡ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳೆಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಈ ವ್ರತದ ಹದಿನಾರು ಗಂಟಿನ ದಾರಕ್ಕೂ ಆಧಾರ.
ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತ 2026 ದಿನಾಂಕ
ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯಾದಂದು — ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಹಿಂದಿನ ದಿನ — ಬರುತ್ತದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾನುವಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2026ರಂದು. ಬೆಂಗಳೂರು ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:08ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:06ರ ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮರುದಿನ — ಸೋಮವಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು — ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ. ತಿಥಿಯ ನಿಖರ ಸಮಯ ಊರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಯಾಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಮಹತ್ವ
ಗೌರಿ ಎಂದರೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಂಗಳ ರೂಪ — ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಸಂತಾನ, ಸಂಸಾರದ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಅಧಿದೇವತೆ. ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಇದು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ವ್ರತ; ತವರು ಮನೆಯ ನೆನಪಿನ ಹಬ್ಬವೂ ಹೌದು. ಗೌರಿ ತವರಿಗೆ ಬಂದ ಮಗಳ ಪ್ರತೀಕ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದಲೇ, ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರಿಯನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ-ಒಡವೆ ತೊಡಿಸಿ, ಮರುದಿನ ಗಣಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತ ಕಥೆ
ಗೌರಿಯನ್ನು ತವರಿಗೆ ಬಂದ ಮಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಭಾವವೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ಹೃದಯ — ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯಾದಂದು ಗೌರಿ ತಾಯಿಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಮರುದಿನ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮಗ ಗಣಪತಿ ಬಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವ್ರತದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯೂ ಬರುತ್ತದೆ — ವಿಮಲಾಪುರದ ಅರಸ ಚಂದ್ರಪ್ರಭನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪತ್ನಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿ ಸಿರಿ-ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪಡೆದರೆ, ವ್ರತವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ, ಕೊನೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ರತ ಮಾಡಿ ಸುಖ ಕಂಡಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ತಾತ್ಪರ್ಯ — ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಫಲದ ಮೂಲ. [TODO_REVIEW — ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತವೆ; ಪುರಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖ ಖಚಿತವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ 'ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ' ಎಂದೇ ಬಿಡಿ.]
ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ (ಮನೆಯಲ್ಲಿ)
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ; ಮನೆ-ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ (ಮಾಧ್ವ/ಸ್ಮಾರ್ತ/ಕುಟುಂಬದ ಪದ್ಧತಿ) ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು:
- ಗೌರಿ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಂಗಳ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುಚಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಣೆ/ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿ ಹರಡಿ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಜಲಗೌರಿ (ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಗೌರಿ), ಅರಿಶಿನದ ಗೌರಿ (ಅರಿಶಿನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಂಕೇತ ರೂಪ) ಅಥವಾ ಲೋಹ/ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿ — ಮನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಗೌರಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ಒಡವೆ, ಹೂವಿನಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಕಲಶ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ದ್ರವ್ಯ: ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಹೂವು, ಫಲ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಮಂಗಳ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ಗೌರಿದಾರ (ಹದಿನಾರು ಗಂಟಿನ ದಾರ): ಅರಿಶಿನ ಹಚ್ಚಿದ ದಾರಕ್ಕೆ ಹದಿನಾರು ಗಂಟು ಹಾಕಿ, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರು ಬಲಗೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ವತಿಯ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
- ಗಣಪತಿಗೆ ಮೊದಲ ಮಣೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ಗೌರಿ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಹೇಳಿ, ಗೌರಿ ಕಥೆ ಓದಿ/ಕೇಳಿ, ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ನೈವೇದ್ಯ: ಕಡುಬು, ಹೋಳಿಗೆ, ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣು ಮುಂತಾದ ಸಿಹಿ-ಮಂಗಳ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಗಿನ ಮತ್ತು ಮೊರದ ಬಾಗಿನ
ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತದ ವಿಶೇಷ ಭಾಗವೇ ಬಾಗಿನ. ಬಾಗಿನ ಎಂದರೆ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಒಂದು ತಟ್ಟೆ/ಮೊರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಬಳೆ, ಕನ್ನಡಿ, ಬಾಚಣಿಗೆ, ರವಿಕೆ ಕಣ (ಬ್ಲೌಸ್ ಪೀಸ್), ಅಕ್ಕಿ-ಬೇಳೆ-ಧಾನ್ಯ, ಬೆಲ್ಲ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಒಳಗೆ ಗೌರಿದಾರವನ್ನೂ ಇಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಒಂದು ಬಾಗಿನವನ್ನು ಗೌರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಳಿದವನ್ನು ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ (ಮದುವೆಯಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ) ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮೊರದ ಬಾಗಿನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬಾಗಿನದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಇಡಬೇಕು, ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಊರು-ಮನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ — ಎರಡು ದಿನದ ಸಂಬಂಧ
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ — ಒಂದೇ ಕಥೆಯ ಎರಡು ದಿನ. ತೃತೀಯಾದಂದು ತವರಿಗೆ ಬಂದ ಗೌರಿಯನ್ನು, ಮರುದಿನ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮಗ ಗಣಪತಿ ಬಂದು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೇ 2026ರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಗೌರಿ ಪೂಜೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಗಣೇಶ ಪೂಜೆ. ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮರುದಿನ ಗಣೇಶನ ಜೊತೆಗೇ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಓದು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ — ಹಬ್ಬಗಳ ಪಂಚಾಂಗ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ, ಮಂಗಳಗೌರಿ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಗೌರಿ-ಪಾರ್ವತಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.
