2026ರಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ಮೇ 29, ಶುಕ್ರವಾರ ಬರುತ್ತದೆ — ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು. ಬೇರೆ ಹಬ್ಬಗಳಂತೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಸ್ಪಷ್ಟ — ಭಗವಂತ ನೃಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಬ ಸೀಳಿ ಬಂದದ್ದು ಹಗಲೂ ಅಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ.
ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ಎಂದರೇನು
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ನೃಸಿಂಹ — ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯ, ಅರ್ಧ ಸಿಂಹ. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಪಡೆದಿದ್ದ ವರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ಬಂದ ರೂಪ ಇದು. ಭಕ್ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ದುಷ್ಟನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಭಗವಂತ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನಾದರೂ ತಾಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಅವತಾರ ಸಾಕ್ಷಿ.
ವ್ರತ ಕಥೆ
ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಒಂದು ವರ ಪಡೆದಿದ್ದ — ಹಗಲಾಗಲೀ ರಾತ್ರಿಯಾಗಲೀ ಸಾಯಬಾರದು, ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅಲ್ಲ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ-ದೇವತೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾವ ಆಯುಧದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಆ ವರದಿಂದ ಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿ ತಾನೇ ದೇವರೆಂದು ಸಾರಿದ.
ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷಣವೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ತಂದೆ ಎಷ್ಟು ಬೆದರಿಸಿದರೂ, ವಿಷ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದರೂ ಬಾಲಕ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು 'ನಿನ್ನ ದೇವರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?' ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸಿದಾಗ, 'ಎಲ್ಲ ಕಡೆ, ಈ ಕಂಬದಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾನೆ' ಎಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದ. ಆ ಕ್ಷಣ ಕಂಬ ಸೀಳಿ ನೃಸಿಂಹ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ.
ವರದ ಪ್ರತಿ ಪದವನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಲೇ ಭಗವಂತ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ — ಮನುಷ್ಯನೂ ಅಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ಅಲ್ಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಮೇಲೆ (ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅಲ್ಲದ ಜಾಗ), ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ (ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ), ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ), ತನ್ನ ಉಗುರುಗಳಿಂದ (ಆಯುಧವಲ್ಲ). ಇದು ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ವ್ರತ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ.