ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಸಂಪಾದನೆ: ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಿಲ್ಲ
0 ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಅವಿನಯಮಪನಯ ವಿಷ್ಣೋ
ದಮಯ ಮನಃ ಶಮಯ ವಿಷಯಮೃಗತೃಷ್ಣಾಂ |
ಭೂತದಯಾಂ ವಿಸ್ತಾರಯ
ತಾರಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರತಃ || 1 ||

ದಿವ್ಯಧುನೀಮಕರಂದೇ
ಪರಿಮಳಪರಿಭೋಗಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇ |
ಶ್ರೀಪತಿಪದಾರವಿಂದೇ
ಭವಭಯಖೇದಚ್ಛಿದೇ ವಂದೇ || 2 ||

ಸತ್ಯಪಿ ಭೇದಾಪಗಮೇ
ನಾಥ ತವಾಽಹಂ ನ ಮಾಮಕೀನಸ್ತ್ವಂ |
ಸಾಮುದ್ರೋ ಹಿ ತರಂಗಃ
ಕ್ವಚನ ಸಮುದ್ರೋ ನ ತಾರಂಗಃ || 3 ||

ಉದ್ಧೃತನಗ ನಗಭಿದನುಜ
ದನುಜಕುಲಾಮಿತ್ರ ಮಿತ್ರಶಶಿದೃಷ್ಟೇ |
ದೃಷ್ಟೇ ಭವತಿ ಪ್ರಭವತಿ
ನ ಭವತಿ ಕಿಂ ಭವತಿರಸ್ಕಾರಃ || 4 ||

ಮತ್ಸ್ಯಾದಿಭಿರವತಾರೈ-
-ರವತಾರವತಾವತಾ ಸದಾ ವಸುಧಾಂ |
ಪರಮೇಶ್ವರ ಪರಿಪಾಲ್ಯೋ
ಭವತಾ ಭವತಾಪಭೀತೋಽಹಂ || 5 ||

ದಾಮೋದರ ಗುಣಮಂದಿರ
ಸುಂದರವದನಾರವಿಂದ ಗೋವಿಂದ |
ಭವಜಲಧಿಮಥನಮಂದರ
ಪರಮಂ ದರಮಪನಯ ತ್ವಂ ಮೇ || 6 ||

ನಾರಾಯಣ ಕರುಣಾಮಯ
ಶರಣಂ ಕರವಾಣಿ ತಾವಕೌ ಚರಣೌ |
ಇತಿ ಷಟ್ಪದೀ ಮದೀಯೇ
ವದನಸರೋಜೇ ಸದಾ ವಸತು || 7 ||

ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದಭಗವತ್ಪೂಜ್ಯಪಾದಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಭಗವತಃ ಕೃತೌ ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ |

ಅರ್ಥ

ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರಂ, ಆದಿ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. 'ಷಟ್ಪದೀ' ಎಂದರೆ 'ಆರು ಪಾದಗಳನ್ನುಳ್ಳ' ಅಥವಾ 'ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನುಳ್ಳ' ಎಂದರ್ಥ, ಆದರೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕವು ಸ್ತೋತ್ರದ ಸಮರ್ಪಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿವಿಧ ಗುಣಗಳು, ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಹಂಕಾರ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಭೀತಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವು ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವವರೆಗಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತಂದು, ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸ್ವರೂಪ, ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಆಶ್ರಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳು ದಿವ್ಯ ಮಕರಂದದಂತೆ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದದ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅವು ಭವಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿನ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ – ಸಾಗರ ಮತ್ತು ತರಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಂತೆ, ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ಭಕ್ತನಿಗೆ ಸದಾ ಆಶ್ರಯ. ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸುವ ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮ, ವರಾಹ, ನೃಸಿಂಹ ಮುಂತಾದ ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ತನು ತನ್ನನ್ನು ಸಂಸಾರತಾಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರನೇ ಶ್ಲೋಕವು ದಾಮೋದರ ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ, ಭವಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುವ ಮಂದರ ಪರ್ವತದಂತೆ, ಭಕ್ತನ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ, ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಕರುಣಾಮಯಿ ನಾರಾಯಣನ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸದಾ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ, ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು, ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಆದರೆ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಲೌಕಿಕ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ನಿರಂತರ ಪಠಣವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಕ್ತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):

  • ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣವು ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
  • ಸಂಸಾರ ಭೀತಿಯ ನಿವಾರಣೆ: ಭಗವಂತನ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ, ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಭವಸಾಗರದ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
  • ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹ ಪ್ರಾಪ್ತಿ: ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಕ್ತನು ಅವರ ಅಪಾರ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಶುಭಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
  • ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ: ಸ್ತೋತ್ರವು ಭಕ್ತನನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ: ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ, ಭಕ್ತನು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೆ ಷಟ್ಪದೀ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಏಕೆ?
ಷಟ್ಪದಿ ಎಂದರೆ ಆರು ಕಾಲಿನದು, ಅಂದರೆ ದುಂಬಿ; ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. “ಇತಿ ಷಟ್ಪದೀ ಮದೀಯೇ ವದನಸರೋಜೇ ಸದಾ ವಸತು” ಎಂಬ ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕ ಈ ದುಂಬಿ ನನ್ನ ಮುಖಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸಲಿ ಎಂದು ಆ ಹೆಸರನ್ನೇ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು?
ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಕೃತಿ ಎಂದು ಸ್ತೋತ್ರದ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ಮುಕ್ತಾಯ ವಾಕ್ಯ ಇದೇ.
ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದಿಯ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ಏನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ?
“ಅವಿನಯಮಪನಯ ವಿಷ್ಣೋ” ಎಂದು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊಲಗಿಸಲು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತಂದು ವಿಷಯಸುಖಗಳೆಂಬ ಬಿಸಿಲುಗುದುರೆಯ ದಾಹವನ್ನು ತಣಿಸಲು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ದಾಟಿಸು ಎಂದೂ ಅದೇ ಶ್ಲೋಕ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಅಲೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಹೋಲಿಕೆ ಏನು?
ಭೇದ ಅಳಿದರೂ “ನಾನು ನಿನ್ನವನು, ನೀನು ನನ್ನವನಲ್ಲ” ಎಂದು ಆ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಲೆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಆದರೆ ಸಮುದ್ರ ಎಂದೂ ಅಲೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರರು ಅದ್ವೈತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕು?
ಇದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಚಿಕ್ಕ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವುದರಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ ಸುಮಾರು ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು. ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಯಿಪಾಠವಾಗುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರು ದಿನನಿತ್ಯದ ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆಗೆ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Comments

Please login to leave a comment

Loading comments...