ಶ್ರೀ ಶನಿ ಕವಚಂ

ಸಂಪಾದನೆ: ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಿಲ್ಲ
0 ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

ಆಲಿಸಿ, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಿ

ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡಿ, ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ.

ಶ್ರೀ ಶನಿ ಕವಚಂ

ಓಂ ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಶನೈಶ್ಚರ ಕವಚ ಸ್ತೋತ್ರಮಹಾಮಂತ್ರಸ್ಯ ಕಾಶ್ಯಪ ಋಷಿಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ಛಂದಃ, ಶನೈಶ್ಚರೋ ದೇವತಾ, ಶಂ ಬೀಜಂ, ವಾಂ ಶಕ್ತಿಃ, ಯಂ ಕೀಲಕಂ, ಮಮ ಶನೈಶ್ಚರಕೃತಪೀಡಾಪರಿಹಾರಾರ್ಥೇ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ||

ಕರನ್ಯಾಸಃ ||

ಶಾಂ ಅಂಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ |
ಶೀಂ ತರ್ಜನೀಭ್ಯಾಂ ನಮಃ |
ಶೂಂ ಮಧ್ಯಮಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ |
ಶೈಂ ಅನಾಮಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ |
ಶೌಂ ಕನಿಷ್ಠಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ |
ಶಃ ಕರತಲಕರಪೃಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ ||

ಅಂಗನ್ಯಾಸಃ ||

ಶಾಂ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ |
ಶೀಂ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ |
ಶೂಂ ಶಿಖಾಯೈ ವಷಟ್ |
ಶೈಂ ಕವಚಾಯ ಹುಂ |
ಶೌಂ ನೇತ್ರತ್ರಯಾಯ ವೌಷಟ್ |
ಶಃ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್ |
ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸುವರೋಮಿತಿ ದಿಗ್ಭಂಧಃ ||

ಧ್ಯಾನಂ ||

ಚತುರ್ಭುಜಂ ಶನಿಂ ದೇವಂ ಚಾಪತೂಣೀ ಕೃಪಾಣಕಂ |
ವರದಂ ಭೀಮದಂಷ್ಟ್ರಂ ಚ ನೀಲಾಂಗಂ ವರಭೂಷಣಂ |
ನೀಲಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪಂ ಚ ನೀಲರತ್ನೈರಲಂಕೃತಂ |
ಜ್ವಾಲೋರ್ಧ್ವ ಮಕುಟಾಭಾಸಂ ನೀಲಗೃಧ್ರ ರಥಾವಹಂ |
ಮೇರುಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವಲೋಕಭಯಾವಹಂ |
ಕೃಷ್ಣಾಂಬರಧರಂ ದೇವಂ ದ್ವಿಭುಜಂ ಗೃಧ್ರಸಂಸ್ಥಿತಂ |
ಸರ್ವಪೀಡಾಹರಂ ನೄಣಾಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ಗ್ರಹಗಣೋತ್ತಮಂ ||

ಅಥ ಕವಚಂ ||

ಶನೈಶ್ಚರಃ ಶಿರೋ ರಕ್ಷೇತ್ ಮುಖಂ ಭಕ್ತಾರ್ತಿನಾಶನಃ |
ಕರ್ಣೌ ಕೃಷ್ಣಾಂಬರಃ ಪಾತು ನೇತ್ರೇ ಸರ್ವಭಯಂಕರಃ |
ಕೃಷ್ಣಾಂಗೋ ನಾಸಿಕಾಂ ರಕ್ಷೇತ್ ಕರ್ಣೌ ಮೇ ಚ ಶಿಖಂಡಿಜಃ |
ಭುಜೌ ಮೇ ಸುಭುಜಃ ಪಾತು ಹಸ್ತೌ ನೀಲೋತ್ಪಲಪ್ರಭಃ |
ಪಾತು ಮೇ ಹೃದಯಂ ಕೃಷ್ಣಃ ಕುಕ್ಷಿಂ ಶುಷ್ಕೋದರಸ್ತಥಾ |
ಕಟಿಂ ಮೇ ವಿಕಟಃ ಪಾತು ಊರೂ ಮೇ ಘೋರರೂಪವಾನ್ |
ಜಾನುನೀ ಪಾತು ದೀರ್ಘೋ ಮೇ ಜಂಘೇ ಮೇ ಮಂಗಳಪ್ರದಃ |
ಗುಲ್ಫೌ ಗುಣಾಕರಃ ಪಾತು ಪಾದೌ ಮೇ ಪಂಗುಪಾದಕಃ |
ಸರ್ವಾಣಿ ಚ ಮಮಾಂಗಾನಿ ಪಾತು ಭಾಸ್ಕರನಂದನಃ |

ಫಲಶ್ರುತಿಃ ||

ಯ ಇದಂ ಕವಚಂ ದಿವ್ಯಂ ಸರ್ವಪೀಡಾಹರಂ ನೃಣಾಂ |
ಪಠತಿ ಶ್ರದ್ಧಯಾಯುಕ್ತಃ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್ ||

ಇತಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣೇ ಶನೈಶ್ಚರ ಕವಚಂ ||

ಅರ್ಥ

ಶನಿ ಕವಚಂ ಶನೈಶ್ಚರನಿಗೆ ಹೇಳುವ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರ. ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಪದ್ಮ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಚ ಎಂಬುದು ಸ್ತುತಿಯ ಹಾಡಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಹೊದಿಕೆ. ದೇಹದ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವನ್ನೂ ದೇವತೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ರಚನೆ. ಇದು ಸರ್ವಾಣಿ ಚ ಮಮಾಂಗಾನಿ ಪಾತು ಭಾಸ್ಕರನಂದನಃ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ — ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ ಕಾಪಾಡಲಿ ಎಂದು.

ಮಹತ್ವ

ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲು ಕವಚ ತನ್ನ ಪರಿಚಯವನ್ನು ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಋಷಿ ಕಶ್ಯಪ — ಅಂದರೆ ಈ ಪಠ್ಯ ಯಾರ ಮೂಲಕ ಇಳಿದು ಬಂತು ಎಂಬುದು. ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್ — ನಾಲ್ಕು ಪಾದ, ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಅಳತೆ; ಪುರಾಣಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅಳತೆಯೂ ಇದೇ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಕವಚ ಬಾಯಿಪಾಠ ಆಗುವುದು ಸುಲಭ. ದೇವತೆ ಶನೈಶ್ಚರ. ಆಮೇಲೆ ಮೂರು ಶಬ್ದಗಳು ಬರುತ್ತವೆ: ಬೀಜ ಶಂ, ಶಕ್ತಿ ವಾಂ, ಕೀಲಕ ಯಂ. ಬೀಜ ಎಂದರೆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಶಬ್ದರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತ ಅಕ್ಷರ; ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಆ ಬೀಜವನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಚೈತನ್ಯ; ಕೀಲಕ ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಬೆಣೆ — ಅದನ್ನು ಕಿತ್ತರೆ ಪಠ್ಯ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನುಡಿ. ಬಹಳ ಜನ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ನಿಜದಲ್ಲಿ ಅವೇ ಈ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸಾಲುಗಳು. ಆಮೇಲೆ ಶ್ಲೋಕಗಳು ತಲೆಯಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿ ಅಂಗವನ್ನೂ ಶನಿಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ; ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೆಸರಿಸದೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಫಲಶ್ರುತಿ ಚಿಕ್ಕದು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿದವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಪೀಡೆಯೂ ತೊಲಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಪೀಡೆ ಎಂದರೆ ತೊಂದರೆ, ಒತ್ತಡ, ಕಷ್ಟ — ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯದು. ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಷ್ಟವನ್ನೂ ಪಠ್ಯ ಹೆಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಫಲವನ್ನೂ ಖಾತ್ರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು

ದಿನ ಶನಿವಾರ. ಬೆಳಗಿನ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ, ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತು, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಹೇಳಿ. ನ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ — ಋಷಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ದೇವತೆಯ ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತಾ ತಲೆ, ಬಾಯಿ, ಹೃದಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕವಚವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಎಂಬುದು ಮನೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬೇರೆ. ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಶನಿವಾರ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ. ಶನಿ ಸಂಚಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಹೇಳಿ ಆಮೇಲೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳು, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಕಡುಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆ — ಶನಿಯ ಉಳಿದ ಪಠಣಗಳಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇವೇ ಸಮರ್ಪಣೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಶನಿ ಕವಚಂ ಯಾವ ಪುರಾಣದ್ದು?
ಪಠ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಪದ್ಮ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ — ಇತಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣೇ ಶನೈಶ್ಚರ ಕವಚಂ ಎಂದು. ಪುರಾಣದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೀಗೆಯೇ. ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಕೊನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ.
ಋಷಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ದೇವತಾ, ಬೀಜ, ಶಕ್ತಿ, ಕೀಲಕ ಎಂದರೇನು?
ಇವು ಕವಚ ತನ್ನ ಪರಿಚಯವನ್ನು ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲುಗಳು. ಕಶ್ಯಪ ಋಷಿ — ಪಠ್ಯ ಇಳಿದು ಬಂದ ದಾರಿ. ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸು — ಶ್ಲೋಕದ ಅಳತೆ, ಮೂವತ್ತೆರಡು ಅಕ್ಷರ. ದೇವತೆ ಶನೈಶ್ಚರ. ಶಂ ಎಂಬುದು ಬೀಜಾಕ್ಷರ, ವಾಂ ಶಕ್ತಿ, ಯಂ ಕೀಲಕ. ಕೀಲಕ ಎಂದರೆ ಬೆಣೆ — ಅದನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ ಪಠ್ಯ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನುಡಿ.
ಈ ಕವಚ ಏನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ?
ರಕ್ಷೆಯನ್ನು, ಅಂಗ ಅಂಗವಾಗಿ. ಶ್ಲೋಕಗಳು ತಲೆಯಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವನ್ನೂ ಶನಿಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೆಸರಿಸದೆ ಉಳಿದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ — ಸರ್ವಾಣಿ ಚ ಮಮಾಂಗಾನಿ ಪಾತು ಭಾಸ್ಕರನಂದನಃ. ಪಠ್ಯದ ಒಟ್ಟು ರಚನೆ ಇಷ್ಟೇ.
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಶನಿವಾರ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಗಿನ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಹೇಳಿ ಶನಿವಾರ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಶಿಗೆ ಶನಿ ಸಂಚಾರ ಇರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಸಂಜೆ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲವೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಗಂಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ.
ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕೇ?
ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಾಡಿ; ಅದು ಪಠ್ಯದ ಭಾಗವೇ. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕವಚವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕರು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದೂ ಅದನ್ನೇ. ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಅಥವಾ ಪುರೋಹಿತರಿಂದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಅದು ಇಂದೇ ಶುರು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಲ್ಲ.
ಶನಿ ಕವಚಂ ಮತ್ತು ಶನಿ ವಜ್ರ ಪಂಜರ ಕವಚಂ ಒಂದೇಯೇ?
ಅಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಠ್ಯಗಳು. ಇದು ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದ್ದು, ಅಂಗ ಅಂಗವಾಗಿ ರಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ರಚನೆ. ವಜ್ರ ಪಂಜರ ಕವಚಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರದರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶನಿಯ ಸ್ಥಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತವೆ. ಎರಡಕ್ಕೂ ಋಷಿ ಕಶ್ಯಪರೇ.
ಇದು ಸಾಡೇಸಾತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
ಪಠ್ಯ ಆ ಪದವನ್ನೇ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿದರೆ ಪೀಡೆ ತೊಲಗುತ್ತದೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಅದರ ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಪೀಡೆ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ. ಸಾಡೇಸಾತಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮ ಶನಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಸಂಚಾರ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾವ ಗ್ರಂಥವೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಬಹುದೇ?
ಖಂಡಿತ. ಕವಚ ಸಂಸ್ಕೃತದ್ದಾದರೂ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ಹೇಳುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಪದ್ಧತಿ; ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಉಚ್ಚಾರ. ಒತ್ತಕ್ಷರ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಒಂದೆರಡು ಸಲ ಪಠಣವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಮೇಲೆ ಲಿಪಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ.

Comments

Please login to leave a comment

Loading comments...