ಶ್ರೀ ಕುಬೇರ ಸ್ತೋತ್ರಂ

ಕುಬೇರನನ್ನು ಧನದ, ಶ್ರೀದ, ರಾಜರಾಜ, ಧನೇಶ್ವರ ಎಂದೂ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರಿಯ ಎಂದೂ ದೀನರ ಮತ್ತು ಸಂಕಟಪಟ್ಟವರ ರಕ್ಷಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ಹದಿನೇಳರಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಎಳೆಬಿಸಿಲಿನಂತೆ ಕಾಂತಿ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಪ್ರಾತಃ ಕಾಲೇ ಪಠೇತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಬೇರ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಲೋಕಪಾಲ.

ಮಹತ್ವ

ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ವಿಶೇಷಣವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ: ದೀನಾರ್ತಿಜನರಕ್ಷಕ — ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವವರ ಮತ್ತು ಬಡವರ ರಕ್ಷಕ. ಧನದ ಎಂಬ ಪದದ ಪಕ್ಕ ಇದನ್ನು ಇಟ್ಟು ನೋಡಿ; ಆಗ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಅದೃಷ್ಟದ ಹಣಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಅರ್ಜಿಯಂತೆ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏನೂ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಅದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದೆ; ಕೇಳಿದವರಿಗೆಲ್ಲ ಹಣ ಹಂಚುವುದು ಅವನ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.

ಅವನ ಕಥೆಯೂ ಇದನ್ನೇ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಯಕ್ಷರ ರಾಜ, ವಿಶ್ರವಸ್ಸಿನ ಮಗ, ರಾವಣನ ಮಲಸಹೋದರ; ಉತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಕೆಯನ್ನು ಆಳುವವನು. ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅದೇ ಸಹೋದರ ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ. ತಾನೇ ಸೂರೆಹೋದ ಒಬ್ಬ ಧನದೇವತೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಸುಲಭ ದಾರಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಪೋಷಕ; ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಅಂಥ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪಕ್ಕ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು. ಅವನು ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರಿಯ; ಅವಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೂಲವಲ್ಲ. ಮನೆಯ ತರ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ — ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ, ಕುಬೇರ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೀಪಾವಳಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇಡುವುದೂ, ಕುಬೇರನೊಬ್ಬನಿಗೇ ಪೂಜೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವುದೂ ಅದಕ್ಕೇ.

ದಿಕ್ಕು ಅವನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರದ ಲೋಕಪಾಲ ಅವನಾದ್ದರಿಂದಲೇ ಅಂಗಡಿಗಳ ತಿಜೋರಿ ಮತ್ತು ಹಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯುವಂತೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ, ಪೂಜೆಯ ಮೂಲೆ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೇಗೇ ನೋಡಿದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ನಿಜವಾದ ರೂಢಿ ಇದು.

ಪಾಠ ಹೇಳದಿರುವುದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಪಠಿಸಿದವರಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಹಣ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ವಾಗ್ದಾನವಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಇಷ್ಟು ಲಾಭ ಎಂದು ಕುಬೇರ ಮಂತ್ರ ಮಾರುವವರು ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು

ಕಾಲವನ್ನು ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕವೇ ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಸ್ನಾನವಾದ ಮೇಲೆ, ಶುಚಿಯಾಗಿ. ಸ್ತೋತ್ರ ಕೇಳುವ ವಿಧಿ ಇಷ್ಟೇ. ಪೂಜೆಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖವಾದ ದೀಪ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಹೂವು ಸಾಕು.

ಆಶ್ವಯುಜ ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಯೋದಶಿಯ ಧನತ್ರಯೋದಶಿ ಮತ್ತು ವೈಶಾಖದ ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯ — ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಡಿಸುವ ಎರಡು ದಿನಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು: ಧನತೇರಸ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ಭಾರ ಹೊರುವುದು ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ. ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಬೇರ ಪೂಜೆ ಮನೆಗಿಂತ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು — ಲೆಕ್ಕದ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಹಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮುಂದೆ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವವರು ಧನತ್ರಯೋದಶಿಯ ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಕೊಂಡದ್ದಲ್ಲದ ಒಂದು ನಾಣ್ಯ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ತುಂಡನ್ನು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಆವಾಹನೆ; ಅದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ.

ಹಣದ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪಠಿಸಿ; ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಿ. ಕುಬೇರನಿಗೆ ದೀನರ ರಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಕೊಟ್ಟ ಪರಂಪರೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೆಲಸದ ಬದಲಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.