ಅಂಬಾ ಶಾಂಭವಿ ಚಂದ್ರಮೌಳಿ ರಬಲಾಪರ್ಣಾ ಉಮಾ ಪಾರ್ವತೀ
ಕಾಳೀ ಹೈಮವತೀ ಶಿವಾ ತ್ರಿನಯನೀ ಕಾತ್ಯಾಯನೀ ಭೈರವಿ
ಸಾವಿತ್ರೀ ನವಯೌವನಾ ಶುಭಕರೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರದಾ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 1 ||
ಅಂಬಾ ಮೋಹಿನಿ ದೇವತಾ ತ್ರಿಭುವನೀ ಆನಂದಸಂದಾಯಿನೀ
ವಾಣೀ ಪಲ್ಲವಪಾಣೀ ವೇಣು ಮುರಳೀ ಗಾನ ಪ್ರಿಯಾ ಲೋಲಿನೀ
ಕಲ್ಯಾಣೀ ಉಡುರಾಜಬಿಂಬವದನಾ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಸಂಹಾರಿಣೀ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 2 ||
ಅಂಬಾನೂಪುರ ರತ್ನಕಂಕಣಧರೀ ಕೇಯೂರ ಹಾರಾವಳೀ
ಜಾತೀಚಂಪಕ ವೈಜಯಂತಿಲಹರೀ ಗ್ರೈವೇಯಕೈರಾಜಿತಾ
ವೀಣಾವೇಣುವಿನೋದಮಂಡಿತಕರಾ ವೀರಾಸನೇ ಸಂಸ್ಥಿತಾ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 3 ||
ಅಂಬಾ ರೌದ್ರಿಣಿ ಭದ್ರಕಾಳಿ ಬಗಳಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖೀ ವೈಷ್ಣವೀ
ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕೀ ಸುರನುತಾ ದೇದೀಪ್ಯಮಾನೋಜ್ವಲಾ
ಚಾಮುಂಡಾ ಶ್ರಿತರಕ್ಷಪೋಷಜನನೀ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಭೈರವೀ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 4 ||
ಅಂಬಾ ಶೂಲಧನುಃಕುಶಾಂಕುಶಧರೀ ಅರ್ಧೇಂದು ಬಿಂಬಾಧರೀ
ವಾರಾಹೀ ಮಧುಕೈಟಭ ಪ್ರಶಮನೀ ವಾಣೀ ರಮಾ ಸೇವಿತಾ
ಮಲ್ಲಾದ್ಯಾಸುರ ಮೂಕದೈತ್ಯದಮನೀ ಮಾಹೇಶ್ವರೀ ಅಂಬಿಕಾ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 5 ||
ಅಂಬಾ ಸೃಷ್ಟಿ ವಿನಾಶ ಪಾಲನಕರೀ ಆರ್ಯಾ ವಿಸಂಶೋಭಿತಾ
ಗಾಯತ್ರೀ ಪ್ರಣವಾಕ್ಷರಾಮೃತರಸಃ ಪೂರ್ಣಾನುಸಂಧೀಕೃತಾ
ಓಂಕಾರೀ ವಿನುತಾ ಸುರಾರ್ಚಿತಪದಾ ಉದ್ದಂಡದೈತ್ಯಾಪಹಾ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 6 ||
ಅಂಬಾ ಶಾಶ್ವತ ಆಗಮಾದಿ ವಿನುತಾ ಆರ್ಯಾ ಮಹಾದೇವತಾ
ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಪಿಪೀಲಿಕಾಂತ ಜನನಿ ಯಾ ವೈ ಜಗನ್ಮೋಹಿನೀ
ಯಾ ಪಂಚಪ್ರಣವಾದಿ ರೇಫ ಜನನೀ ಯಾ ಚಿತ್ಕಳಾಮಾಲಿನೀ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 7 ||
ಅಂಬಾ ಪಾಲಿತ ಭಕ್ತರಾಜಿ ರನಿಶಂ ಅಂಬಾಷ್ಟಕಂ ಯಃ ಪಠೇ
ದಂಬಾ ಲೋಕಕಟಾಕ್ಷವೀಕ್ಷಣ ಲಲಿತಾ ಐಶ್ವರ್ಯಮವ್ಯಾಹತಾ
ಅಂಬಾ ಪಾವನ ಮಂತ್ರರಾಜ ಪಠನಾದಂತೇ ಚ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾ
ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ || 8 ||
ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು "ಅಂಬಾಷ್ಟಕ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ "ಅಂಬಾ" ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಚಿದ್ರೂಪೀ ಪರದೇವತಾ ಭಗವತೀ ಶ್ರೀರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ" ಎಂಬ ಸಾಲಿನಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಭಕ್ತರಾಜ ಎಂಬ ಕವಿಯ ಹೆಸರನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಎಂದರೆ ರಾಜಾಧಿರಾಜರಿಗೂ ಒಡತಿ, ಲಲಿತಾ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ. ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಉದ್ದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಬರುತ್ತವೆ.
1: ಶಾಂಭವಿ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮುಡಿದವಳು, ಅಪರ್ಣೆ, ಉಮೆ, ಪಾರ್ವತಿ, ಕಾಳಿ, ಹೈಮವತಿ, ಶಿವೆ, ತ್ರಿನಯನೆ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿ, ಭೈರವಿ, ಸಾವಿತ್ರಿ; ನಿತ್ಯಯೌವನೆ, ಶುಭ ಮಾಡುವವಳು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೊಡುವವಳು. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
2: ಮೋಹಿನಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ಕೊಡುವವಳು, ಚಿಗುರಿನಂಥ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು-ವೀಣೆ ಹಿಡಿದು ಗಾನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾದ ವಾಣಿ, ಚಂದ್ರಮುಖಿ, ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಕಲ್ಯಾಣಿ.
3: ರತ್ನದ ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ, ಕಂಕಣ, ತೋಳ್ಬಂದಿ, ಹಾರಗಳು; ಜಾಜಿ, ಸಂಪಿಗೆ, ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲೆಗಳು; ವೀಣೆ-ಕೊಳಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಕೈಗಳು; ವೀರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ದೇವಿಯ ರೂಪದ ವರ್ಣನೆ.
4 ಮತ್ತು 5: ರೌದ್ರಿಣಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ, ಬಗಳೆ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ, ವೈಷ್ಣವಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ, ಚಾಮುಂಡೆ, ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ ಎಂಬ ಉಗ್ರ ರೂಪಗಳು. ಶೂಲ, ಬಿಲ್ಲು, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ ಹಿಡಿದ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವಾರಾಹಿ, ಮಧು-ಕೈಟಭರನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದವಳು, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ರಮೆ ಸೇವಿಸುವವಳು, ಮಲ್ಲ ಮೊದಲಾದ ಅಸುರರನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿದ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ.
6 ಮತ್ತು 7: ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಆರ್ಯೆ; ಪ್ರಣವಾಕ್ಷರದ ಅಮೃತರಸವೇ ತುಂಬಿದ ಗಾಯತ್ರಿ; ಓಂಕಾರಿ. ಆಗಮಗಳು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮಹಾದೇವತೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಇರುವೆಯವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ತಾಯಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವಳು, ಚಿತ್ಕಲೆಗಳ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದವಳು.
8: ಫಲಶ್ರುತಿ: ಈ ಅಂಬಾಷ್ಟಕವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಓದುವವನ ಮೇಲೆ ಅಂಬೆಯ ಕರುಣೆಯ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಮಂತ್ರರಾಜದ ಪಠಣದಿಂದ ಕೊನೆಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಲಲಿತೆಯ ಸೌಮ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಕಾಳಿ, ಬಗಳೆ, ಚಾಮುಂಡೆಯಂಥ ಉಗ್ರ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ದೇವಿಯ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಈ ಅಷ್ಟಕ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಗೆ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆ ದಿನ ಈ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬಂದದ್ದೇ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಜಯದಶಮಿ, ಹಾಗೂ ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಪೌರ್ಣಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಪಠಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಕೆಂಪು ಹೂವು, ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ, ಪಾಯಸ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು. ಇದು ಸ್ತೋತ್ರವಾದ್ದರಿಂದ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು; ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಮಂತ್ರೋಪಾಸನೆ ಮಾತ್ರ ಗುರುವಿನಿಂದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದು ಮಾಡುವಂಥದ್ದು.
Please login to leave a comment
Loading comments...
