|

Vakya Vritti

No ratings
0 views

Vaakyavri'ttih'

Sargasthitipral'ayahetumachintyashaktim'
Vishveshvaram' viditavishvamanantamoortim |
Nirmuktabandhanamapaarasukhaamburaashim'
Shreevallabham' vimalabodhaghanam' namaami || 1 ||

Yasya prasaadaadahameva vishnu-
-rmayyeva sarvam' parikalpitam' cha |
Ittham' vijaanaami sadaatmaroopam'
Tasyaanghripadmam' pranato'smi nityam || 2 ||

Taapatrayaarkasantaptah' kashchidudvignamaanasah' |
Shamaadisaadhanairyuktah' sadgurum' paripri'chchhati || 3 ||

Anaayaasena yenaasmaanmuchyeyam' bhavabandhanaat |
Tanme sankshipya bhagavan kevayam' kri'payaa vada || 4 ||

Gururuvaacha |
Saadhvee te vachanavyaktih' pratibhaati vadaami te |
Idam' taditi vispasht'am' saavadhaanamanaah' shri'nu || 5 ||

Tattvamasyaadivaakyottham' yajjeevaparamaatmanoh' |
Taadaatmyavishayam' jnyaanam' tadidam' muktisaadhanam || 6 ||

Shishya uvaacha |
Ko jeevah' kah' parashchaatmaa taadaatmyam' vaa katham' tayoh' |
Tattvamasyaadivaakyam' vaa katham' tatpratipaadayet || 7 ||

Gururuvaacha |
Atra broomah' samaadhaanam' ko'nyo jeevastvameva hi |
Yastvam' pri'chchhasi maam' ko'ham' brahmaivaasi na sam'shayah' || 8 ||

Shishya uvaacha |
Padaarthameva jaanaami naadyaapi bhagavan sphut'am |
Aham' brahmeti vaakyaartham' pratipadye katham' vada || 9 ||

Gururuvaacha |
Satyamaaha bhavaanatra vijnyaanam' naiva vidyate |
Hetuh' padaarthabodho hi vaakyaarthaavagateriha || 10 ||

Antah'karanatadvri'ttisaakshee chaitanyavigrahah' |
Aanandaroopah' satyah' san kim' naatmaanam' prapadyase || 11 ||

Satyaanandasvaroopam' dheesaakshinam' jnyaanavigraham |
Chintayaatmatayaa nityam' tyaktvaa dehaadigaam' dhiyam || 12 ||

Roopaadimaanyatah' pind'astato naatmaa ghat'aadivat |
Viyadaadimahaabhootavikaaratvaachcha kumbhavat || 13 ||

Anaatmaa yadi pind'o'yamuktahetubalaanmatah' |
Karaamalakavatsaakshaadaatmaanam' pratipaadaya || 14 ||

Ghat'adrasht'aa ghat'aadbhinnah' sarvathaa na ghat'o yathaa |
Dehadri'sht'aa tathaa deho naahamityavadhaaraya || 15 ||

Evamindriyadri'ngnaahamindriyaaneeti nishchinu |
Mano buddhistathaa praano naahamityavadhaaraya || 16 ||

Sanghaato'pi tathaa naahamiti dri'shyavilakshanam |
Drasht'aaramanumaanena nipunam' sampradhaaraya || 17 ||

Dehendriyaadayo bhaavaa haanaadivyaapri'tikshamaah' |
Yasya sannidhimaatrena so'hamityavadhaaraya || 18 ||

Anaapannavikaarah' sannayaskaantavadeva yah' |
Buddhyaadeem'shchaalayetpratyakso'hamityavadhaaraya || 19 ||

Ajad'aatmavadaabhaanti yatsaannidhyaajjad'aa api |
Dehendriyamanah'praanaah' so'hamityavadhaaraya || 20 ||

Aagamanme mano'nyatra saampratam' cha sthireekri'tam |
Evam' yo veda dheevri'ttim' so'hamityavadhaaraya || 21 ||

Svapnajaagarite suptim' bhaavaabhaavau dhiyaam' tathaa |
Yo vettyavikriyah' saakshaatso'hamityavadhaaraya || 22 ||

Ghat'aavabhaasako deepo ghat'aadanyo yatheshyate |
Dehaavabhaasako dehee tathaaham' bodhavigrahah' || 23 ||

Putravittaadayo bhaavaa yasya sheshatayaa priyaah' |
Drasht'aa sarvapriyatamah' so'hamityavadhaaraya || 24 ||

Parapremaaspadatayaa maa na bhoovamaham' sadaa |
Bhooyaasamiti yo drasht'aa so'hamityavadhaaraya || 25 ||

Yah' saakshilakshano bodhastvampadaarthah' sa uchyate |
Saakshitvamapi boddhri'tvamavikaaritayaatmanah' || 26 ||

Dehendriyamanah'praanaahankri'tibhyo vilakshanah' |
Projjhitaasheshashad'bhaavavikaarastvampadaabhidhah' || 27 ||

Tvamarthamevam' nishchitya tadartham' chintayetpunah' |
Atadvyaavri'ttiroopena saakshaadvidhimukhena cha || 28 ||

Nirastaasheshasam'saaradosho'sthoolaadilakshanah' |
Adri'shyatvaadigunakah' paraakri'tatamomalah' || 29 ||

Nirastaatishayaanandah' satyah' prajnyaanavigrahah' |
Sattaasvalakshanah' poornah' paramaatmeti geeyate || 30 ||

Sarvajnyatvam' pareshatvam' tathaa sampoornashaktitaa |
Vedaih' samarthyate yasya tadbrahmetyavadhaaraya || 31 ||

Yajjnyaanaatsarvavijnyaanam' shrutishu pratipaaditam |
Mri'daadyanekadri'sht'aantaistadbrahmetyavadhaaraya || 32 ||

Yadaanantyam' pratijnyaaya shrutistatsiddhaye jagau |
Tatkaaryatvam' prapanchasya tadbrahmetyavadhaaraya || 33 ||

Vijijnyaasyatayaa yachcha vedaanteshu mumukshubhih' |
Samarthyate'tiyatnena tadbrahmetyavadhaaraya || 34 ||

Jeevaatmanaa praveshashcha niyantri'tvam' cha taanprati |
Shrooyate yasya vedeshu tadbrahmetyavadhaaraya || 35 ||

Karmanaam' phaladaatri'tvam' yasyaiva shrooyate shrutau |
Jeevanaam' hetukartri'tvam' tadbrahmetyavadhaaraya || 36 ||

Tattvampadaarthau nirneetau vaakyaarthashchintyate'dhunaa |
Taadaatmyamatra vaakyaarthastayoreva padaarthayoh' || 37 ||

Sam'sargo vaa vishisht'o vaa vaakyaartho naatra sam'matah' |
Akhand'aikarasatvena vaakyaartho vidushaam' matah' || 38 ||

Pratyagbodho ya aabhaati so'dvayaanandalakshanah' |
Advayaanandaroopashcha pratyagbodhaikalakshanah' || 39 ||

Itthamanyonyataadaatmyapratipattiryadaa bhavet |
Abrahmatvam' tvamarthasya vyaavarteta tadaiva hi || 40 ||

Tadarthasya cha paarokshyam' yadyevam' kim' tatah' shri'nu |
Poornaanandaikaroopena pratyagbodho'vatisht'hate || 41 ||

Tattvamasyaadivaakyam' cha taadaatmyapratipaadane |
Lakshyau tattvampadaarthau dvaavupaadaaya pravartate || 42 ||

Hitvaa dvau shabalau vaachyau vaakyam' vaakyaarthabodhane |
Yathaa pravartate'smaabhistathaa vyaakhyaatamaadaraat || 43 ||

Aalambanatayaa bhaati yo'smatpratyayashabdayoh' |
Antah'karanasambhinnabodhah' sa tvampadaabhidhah' || 44 ||

Maayopaadhirjagadyonih' sarvajnyatvaadilakshanah' |
Paarokshyashabalah' satyaadyaatmakastatpadaabhidhah' || 45 ||

Pratyakparokshataikasya sadviteeyatvapoornataa |
Virudhyate yatastasmaallakshanaa sampravartate || 46 ||

Maanaantaravirodhe tu mukhyaarthasyaaparigrahe |
Mukhyaarthenaavinaabhoote prateetirlakshanochyate || 47 ||

Tattvamasyaadivaakyeshu lakshanaa bhaagalakshanaa |
So'hamityaadivaakyasthapadayoriva naaparaa || 48 ||

Aham' brahmetivaakyaarthabodho yaavaddri'd'hee bhavet |
Shamaadisahitastaavadabhyasechchhravanaadikam || 49 ||

Shrutyaachaaryaprasaadena dri'd'ho bodho yadaa bhavet |
Nirastaasheshasam'saaranidaanah' purushastadaa || 50 ||

Visheernakaaryakarano bhootasookshmairanaavri'tah' |
Vimuktakarmanigalah' sadya eva vimuchyate || 51 ||

Praarabdhakarmavegena jeevanmukto yadaa bhavet |
Kinchitkaalamanaarabdhakarmabandhasya sankshaye || 52 ||

Nirastaatishayaanandam' vaishnavam' paramam' padam |
Punaraavri'ttirahitam' kaivalyam' pratipadyate || 53 ||

Iti shreematparamaham'saparivraajakaachaaryasya shreegovindabhagavatpoojyapaadashishyasya shreemachchhankarabhagavatah' kri'tau vaakyavri'ttih' sampoornam |

Meaning

Vakya Vritti is a classical Vedantic dialogue where the Guru teaches the disciple the meaning of the Mahavakya “Tat Tvam Asi”.
It systematically explains:

• Nature of Brahman

Infinite, omniscient, creator–sustainer–destroyer, pure consciousness, bliss absolute.

• Nature of the Jiva

Not the body, senses, mind, intellect, or prana.
The witnessing consciousness behind all experiences.

• Method of inquiry
    •    Separate the Self from non-self
    •    Understand the “tvam” (you) as the Witness-Consciousness
    •    Understand the “tat” (Brahman) as Pure Existence–Consciousness–Bliss beyond Maya
    •    Apply Bhaga-tyaga-lakshana and realize the identity:
“You are That” — the nondual Self.

• Practice

Through shravana, manana, nididhyasana, the knowledge becomes firm.

• Liberation

With firm realization:
    •    Bondage ends
    •    One becomes a jivanmukta
    •    After prarabdha ends, attains kaivalya moksha — the supreme Vishnu-pada

Frequently Asked Questions

What is Vakya Vritti?
It is an Advaita Vedanta text explaining the Mahavakya "Tat Tvam Asi" (You are That) through a Guru-Shishya dialogue, aiming to establish the non-dual identity of the individual soul with Brahman. It serves as a guide for self-realization.
When/How to study Vakya Vritti?
It is not typically recited like a mantra but studied and contemplated upon. Daily study, especially in the morning or during quiet times, helps in understanding its profound wisdom and integrating its teachings.
What are the benefits of studying Vakya Vritti?
It leads to self-realization, liberation from worldly suffering, mental peace, and the understanding of one's true, eternal nature as Brahman, fostering fearlessness and bliss. It dispels ignorance and ego.
Who should study Vakya Vritti?
Seekers of spiritual truth, especially those interested in Advaita Vedanta and self-inquiry, who wish to understand the non-dual nature of the Self and Brahman, will find this text invaluable.
How many times should one study Vakya Vritti?
It's not about repetition but deep understanding. One should study it repeatedly (shravana), reflect upon its teachings (manana), and meditate on its meaning (nididhyasana) until the truth is fully realized.
What is the origin/source of Vakya Vritti?
It is a classical text attributed to Adi Shankaracharya, forming a part of the Advaita Vedanta tradition, specifically designed to elucidate the meaning of the Mahavakyas found in the Upanishads for spiritual aspirants.

Comments

Please login to leave a comment

Loading comments...