ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ

ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನು ದೇವಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ. ಸ್ತೋತ್ರದ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯ ಇದನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳೂ "ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ", ದೇವಿ ನರ್ಮದೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಕ್ಕೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ, ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ. "ಸಬಿಂದುಸಿಂಧು" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಸಾಲನ್ನು ಓದಿದಾಗಲೇ ಅಲೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳುವಂತೆ ಪದಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅಮರಕಂಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನರ್ಮದೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವಿದೆ.

ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಾವಾರ್ಥ

ಶ್ಲೋಕ 1: ಹನಿ ಸಿಡಿಸುತ್ತ ಹರಿಯುವ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಪಾಪರಾಶಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನೀರುಳ್ಳ, ಯಮದೂತರ ಭಯ ತೆಗೆಯುವ ಕವಚ ಕೊಡುವ ದೇವಿ.

ಶ್ಲೋಕ 2: ನಿನ್ನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಬಡ ಮೀನಿಗೂ ದಿವ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಕೊಡುವವಳು; ಕಲಿಯುಗದ ಪಾಪಭಾರ ಇಳಿಸುವ ತೀರ್ಥಗಳ ನಾಯಕಿ; ಮೀನು, ಆಮೆ, ಮೊಸಳೆ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸುಖ ನೀಡುವವಳು.

ಶ್ಲೋಕ 3: ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಗಂಭೀರ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಪಾಪ ತೊಳೆಯುವವಳು; ಆಪತ್ತಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೀಳುವವಳು. ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೃಕಂಡು ಮುನಿಯ ಮಗ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದವಳು.

ಶ್ಲೋಕ 4: ನಿನ್ನ ನೀರನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ಭಯ ಹೋಯಿತು. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಶೌನಕರು ಸದಾ ಸೇವಿಸುವವಳು; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವವಳು.

ಶ್ಲೋಕ 5–6: ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಿನ್ನರ, ದೇವ, ಅಸುರರು ಪೂಜಿಸುವ, ತೀರದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗುವ ನದಿ. ವಸಿಷ್ಠ, ಪಿಪ್ಪಲಾದ, ಕರ್ದಮ, ಸನತ್ಕುಮಾರ, ನಚಿಕೇತ, ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ನಾರದರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವಳು; ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ರಂತಿದೇವ, ಇಂದ್ರರಿಗೂ ಸುಖ ಕೊಡುವವಳು.

ಶ್ಲೋಕ 7: ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಆಯುಧ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭೋಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಕೊಡುವವಳು.

ಶ್ಲೋಕ 8: ಶಿವನ ಜಟೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಂತಹ ನಾದ ಕೇಳಿದೆ. ಬೇಡ, ಸೂತ, ಪಂಡಿತ, ಮೋಸಗಾರ, ನಟ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರ ತಾಪ ಕಳೆಯುವವಳು.

ಶ್ಲೋಕ 9: ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಓದುವವರು ದುರ್ಗತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಶಿವಧಾಮ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಫಲಶ್ರುತಿ.

ಮಹತ್ವ

ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ, ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕದ "ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಭಯ ಹೋಯಿತು" ಎಂಬುದು ಅದೇ ಭಾವ. ನರ್ಮದಾ ಪರಿಕ್ರಮ ಮಾಡುವ ಯಾತ್ರಿಕರು ದಿನವೂ ಇದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; "ನರ್ಮದೇ ಹರ" ಎಂಬುದು ಅವರ ನಮಸ್ಕಾರದ ಮಾತು.

ಪಠಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಯಾವ ದಿನವಾದರೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನದ ಸಮಯ ಅಥವಾ ನಂತರ ಹೇಳಬಹುದು; ನದೀಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಹೇಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ತ. ಫಲಶ್ರುತಿ ತ್ರಿಕಾಲ ಪಠಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಸಾಕು. ನರ್ಮದಾ ಜಯಂತಿ (ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ) ಮತ್ತು ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಕ್ಷೇತ್ರಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯ ವಿಶೇಷ. ದೀಪ, ಹೂ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ನದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ "ನರ್ಮದೇ ಹರ" ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿ.