ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ
ಶ್ರೀಮದಾದ್ಯ-ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ-ವಿರಚಿತ-ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ ||
ಸಬಿಂದುಸಿಂಧುಸುಸ್ಖಲತ್ತರಂಗಭಂಗರಂಜಿತಂ
ದ್ವಿಷತ್ಸುಪಾಪಜಾತಜಾತಕಾರಿವಾರಿಸಂಯುತಂ |
ಕೃತಾಂತದೂತಕಾಲಭೂತಭೀತಿಹಾರಿವರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 1 ||
ತ್ವದಂಬುಲೀನದೀನಮೀನದಿವ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯಕಂ
ಕಲೌಮಲೌಘಭಾರಹಾರಿಸರ್ವತೀರ್ಥನಾಯಕಂ |
ಸುಮಚ್ಛಕಚ್ಛನಕ್ರಚಕ್ರಚಕ್ರವಾಕಶರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 2 ||
ಮಹಾಗಭೀರನೀರಪೂರಪಾಪಧೂತಭೂತಲಂ
ನಮತ್ಸಮಸ್ತಪಾತಕಾರಿದಾರಿತಾಪದಾಚಲಂ |
ಜಗಲ್ಲಯೇ ಮಹಾಭಯೇ ಮೃಕಂಡುಸೂನುಹರ್ಮ್ಯದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 3 ||
ಗತಂ ತದೈವ ಮೇ ಭಯಂ ತ್ವದಂಬು ವೀಕ್ಷಿತಂ ಯದಾ
ಮೃಕಂಡುಸೂನುಶೌನಕಾಸುರಾರಿಸೇವಿಸರ್ವದಾ |
ಪುನರ್ಭವಾಬ್ಧಿಜನ್ಮಜಂ ಭವಾಬ್ಧಿದುಃಖವರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 4 ||
ಅಲಕ್ಷಲಕ್ಷಕಿನ್ನರಾಮರಾಸುರಾದಿಪೂಜಿತಂ
ಸುಲಕ್ಷನೀರತೀರಧೀರಪಕ್ಷಿಲಕ್ಷಕೂಜಿತಂ |
ವಸಿಷ್ಠಶಿಷ್ಟಪಿಪ್ಪಲಾದಕರ್ದಮಾದಿಶರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 5 ||
ಸನತ್ಕುಮಾರನಾಚಿಕೇತಕಶ್ಯಪಾತ್ರಿಷಟ್ಪದೈಃ
ಧೃತಂ ಸ್ವಕೀಯಮಾನಸೇಷು ನಾರದಾದಿಷಟ್ಪದೈಃ |
ರವೀಂದುರಂತಿದೇವದೇವರಾಜಕರ್ಮಶರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 6 ||
ಅಲಕ್ಷಲಕ್ಷಲಕ್ಷಪಾಪಲಕ್ಷಸಾರಸಾಯುಧಂ
ತತಸ್ತು ಜೀವಜಂತುತಂತು ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಾಯಕಂ |
ವಿರಿಂಚಿವಿಷ್ಣುಶಂಕರಸ್ವಕೀಯಧಾಮವರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 7 ||
ಅಹೋಽಮೃತಂ ಸ್ವನಂ ಶ್ರುತಂ ಮಹೇಶಕೇಶಜಾತಟೇ
ಕಿರಾತಸೂತವಾಡಬೇಷು ಪಂಡಿತೇ ಶಠೇ ನಟೇ |
ದುರಂತಪಾಪತಾಪಹಾರಿಸರ್ವಜಂತುಶರ್ಮದೇ
ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ || 8 ||
ಇದಂ ತು ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ ತ್ರಿಕಾಲಮೇವ ಯೇ ಸದಾ
ಪಠಂತಿ ತೇ ನಿರಂತರಂ ನ ಯಾಂತಿ ದುರ್ಗತಿಂ ಕದಾ |
ಸುಲಭ್ಯದೇಹದುರ್ಲಭಂ ಮಹೇಶಧಾಮಗೌರವಂ
ಪುನರ್ಭವಾ ನರಾ ನ ವೈ ವಿಲೋಕಯಂತಿ ರೌರವಂ || 9 ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ ಆದ್ಯಶಂಕರಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತಂ ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ | ನರ್ಮದೇ ಹರ | ನರ್ಮದೇ ಹರ | ನರ್ಮದೇ ಹರ ||
ಮೂಲ ಪಠ್ಯ: Wikisource (CC BY-SA 4.0)
ಅರ್ಥ
ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನು ದೇವಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ. ಸ್ತೋತ್ರದ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯ ಇದನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳೂ "ತ್ವದೀಯಪಾದಪಂಕಜಂ ನಮಾಮಿ ದೇವಿ ನರ್ಮದೇ", ದೇವಿ ನರ್ಮದೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಕ್ಕೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ, ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ. "ಸಬಿಂದುಸಿಂಧು" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಸಾಲನ್ನು ಓದಿದಾಗಲೇ ಅಲೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳುವಂತೆ ಪದಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅಮರಕಂಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನರ್ಮದೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವಿದೆ.
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಾವಾರ್ಥ
ಶ್ಲೋಕ 1: ಹನಿ ಸಿಡಿಸುತ್ತ ಹರಿಯುವ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಪಾಪರಾಶಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನೀರುಳ್ಳ, ಯಮದೂತರ ಭಯ ತೆಗೆಯುವ ಕವಚ ಕೊಡುವ ದೇವಿ.
ಶ್ಲೋಕ 2: ನಿನ್ನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಬಡ ಮೀನಿಗೂ ದಿವ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಕೊಡುವವಳು; ಕಲಿಯುಗದ ಪಾಪಭಾರ ಇಳಿಸುವ ತೀರ್ಥಗಳ ನಾಯಕಿ; ಮೀನು, ಆಮೆ, ಮೊಸಳೆ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸುಖ ನೀಡುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 3: ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಗಂಭೀರ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಪಾಪ ತೊಳೆಯುವವಳು; ಆಪತ್ತಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೀಳುವವಳು. ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೃಕಂಡು ಮುನಿಯ ಮಗ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 4: ನಿನ್ನ ನೀರನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ಭಯ ಹೋಯಿತು. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಶೌನಕರು ಸದಾ ಸೇವಿಸುವವಳು; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 5–6: ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಿನ್ನರ, ದೇವ, ಅಸುರರು ಪೂಜಿಸುವ, ತೀರದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗುವ ನದಿ. ವಸಿಷ್ಠ, ಪಿಪ್ಪಲಾದ, ಕರ್ದಮ, ಸನತ್ಕುಮಾರ, ನಚಿಕೇತ, ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ನಾರದರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವಳು; ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ರಂತಿದೇವ, ಇಂದ್ರರಿಗೂ ಸುಖ ಕೊಡುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 7: ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಆಯುಧ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭೋಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಕೊಡುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 8: ಶಿವನ ಜಟೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಂತಹ ನಾದ ಕೇಳಿದೆ. ಬೇಡ, ಸೂತ, ಪಂಡಿತ, ಮೋಸಗಾರ, ನಟ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರ ತಾಪ ಕಳೆಯುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 9: ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಓದುವವರು ದುರ್ಗತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಶಿವಧಾಮ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಫಲಶ್ರುತಿ.
ಮಹತ್ವ
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ, ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕದ "ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಭಯ ಹೋಯಿತು" ಎಂಬುದು ಅದೇ ಭಾವ. ನರ್ಮದಾ ಪರಿಕ್ರಮ ಮಾಡುವ ಯಾತ್ರಿಕರು ದಿನವೂ ಇದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; "ನರ್ಮದೇ ಹರ" ಎಂಬುದು ಅವರ ನಮಸ್ಕಾರದ ಮಾತು.
ಪಠಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಯಾವ ದಿನವಾದರೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನದ ಸಮಯ ಅಥವಾ ನಂತರ ಹೇಳಬಹುದು; ನದೀಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಹೇಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ತ. ಫಲಶ್ರುತಿ ತ್ರಿಕಾಲ ಪಠಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಸಾಕು. ನರ್ಮದಾ ಜಯಂತಿ (ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ) ಮತ್ತು ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಕ್ಷೇತ್ರಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯ ವಿಶೇಷ. ದೀಪ, ಹೂ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ನದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ "ನರ್ಮದೇ ಹರ" ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕಂ ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?
ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಹೇಳಬೇಕು?
"ನರ್ಮದೇ ಹರ" ಎಂದರೆ ಏನು?
ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಿಂದ ದೂರವಿರುವವರು ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕ ಹೇಳಬಹುದೇ?
ನರ್ಮದಾಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರ ಉಲ್ಲೇಖ ಏಕೆ?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...