Soundarya Lahari
saundaryalaharee
shivah' shaktyaa yukto yadi bhavati shaktah' prabhavitum'
na chedevam' devo na khalu kushalah' spanditumapi |
atastvaamaaraadhyaam' hariharavirinchaadibhirapi
pranantum' stotum' vaa kathamakri'tapunyah' prabhavati || 1 ||
taneeyaam'sam' paam'sum' tava charanapankeruhabhavam'
virinchih' sanchinvanvirachayati lokaanavikalam |
vahatyenam' shaurih' kathamapi sahasrena shirasaam'
harah' sankshudyainam' bhajati bhasitoddhoolanavidhim || 2 ||
avidyaanaamantastimiramihiradveepanagaree
jad'aanaam' chaitanyastabakamakarandasrutijharee |
daridraanaam' chintaamanigunanikaa janmajaladhau
nimagnaanaam' dam'sht'raa muraripuvaraahasya bhavatee || 3 ||
tvadanyah' paanibhyaamabhayavarado daivatagana-
-stvamekaa naivaasi prakat'itavaraabheetyabhinayaa |
bhayaattraatum' daatum' phalamapi cha vaanchhaasamadhikam'
sharanye lokaanaam' tava hi charanaaveva nipunau || 4 ||
haristvaamaaraadhya pranatajanasaubhaagyajananeem'
puraa naaree bhootvaa puraripumapi kshobhamanayat |
smaro'pi tvaam' natvaa ratinayanalehyena vapushaa
muneenaamapyantah' prabhavati hi mohaaya mahataam || 5 ||
dhanuh' paushpam' maurvee madhukaramayee pancha vishikhaa
vasantah' saamanto malayamarudaayodhanarathah' |
tathaapyekah' sarvam' himagirisute kaamapi kri'paa-
-mapaangaatte labdhvaa jagadidamanango vijayate || 6 ||
kvanatkaancheedaamaa karikalabhakumbhastananataa
pariksheenaa madhye parinatasharachchandravadanaa |
dhanurbaanaanpaasham' sri'nimapi dadhaanaa karatalaih'
purastaadaastaam' nah' puramathituraahopurushikaa || 7 ||
sudhaasindhormadhye suravit'apivaat'eeparivri'te
manidveepe neepopavanavati chintaamanigri'he |
shivaakaare manche paramashivaparyankanilayaam'
bhajanti tvaam' dhanyaah' katichana chidaanandalahareem || 8 ||
maheem' moolaadhaare kamapi manipoore hutavaham'
sthitam' svaadhisht'haane hri'di marutamaakaashamupari |
mano'pi bhroomadhye sakalamapi bhittvaa kulapatham'
sahasraare padme saha rahasi patyaa viharase || 9 ||
sudhaadhaaraasaaraishcharanayugalaantarvigalitaih'
prapancham' sinchantee punarapi rasaamnaayamahasah' |
avaapya svaam' bhoomim' bhujaganibhamadhyusht'avalayam'
svamaatmaanam' kri'tvaa svapishi kulakund'e kuharini || 10 ||
chaturbhih' shreekant'haih' shivayuvatibhih' panchabhirapi
prabhinnaabhih' shambhornavabhirapi moolaprakri'tibhih' |
chatushchatvaarim'shadvasudalakalaashratrivalaya-
-trirekhaabhih' saardham' tava sharanakonaah' parinataah' || 11 ||
tvadeeyam' saundaryam' tuhinagirikanye tulayitum'
kaveendraah' kalpante kathamapi virinchiprabhri'tayah' |
yadaalokautsukyaadamaralalanaa yaanti manasaa
tapobhirdushpraapaamapi girishasaayujyapadaveem || 12 ||
naram' varsheeyaam'sam' nayanavirasam' narmasu jad'am'
tavaapaangaaloke patitamanudhaavanti shatashah' |
galadveneebandhaah' kuchakalashavisrastasichayaa
hat'haattrut'yatkaanchyo vigalitadukoolaa yuvatayah' || 13 ||
kshitau shat'panchaashaddvisamadhikapanchaashadudake
hutaashe dvaashasht'ishchaturadhikapanchaashadanile |
divi dvih'shat'trim'shanmanasi cha chatuh'shasht'iriti ye
mayookhaasteshaamapyupari tava paadaambujayugam || 14 ||
sharajjyotsnaashuddhaam' shashiyutajat'aajoot'amakut'aam'
varatraasatraanasphat'ikaghat'ikaapustakakaraam |
sakri'nna tvaa natvaa kathamiva sataam' sam'nidadhate
madhuksheeradraakshaamadhurimadhureenaah' phanitayah' || 15 ||
kaveendraanaam' chetah'kamalavanabaalaataparuchim'
bhajante ye santah' katichidarunaameva bhavateem |
virinchipreyasyaastarunatarashri'ngaaralaharee-
-gabheeraabhirvaagbhirvidadhati sataam' ranjanamamee || 16 ||
savitreebhirvaachaam' shashimanishilaabhangaruchibhi-
-rvashinyaadyaabhistvaam' saha janani sanchintayati yah' |
sa kartaa kaavyaanaam' bhavati mahataam' bhangiruchibhi-
-rvachobhirvaagdeveevadanakamalaamodamadhuraih' || 17 ||
tanuchchhaayaabhiste tarunataranishreesaranibhi-
-rdivam' sarvaamurveemarunimani magnaam' smarati yah' |
bhavantyasya trasyadvanaharinashaaleenanayanaah'
sahorvashyaa vashyaah' kati kati na geervaanaganikaah' || 18 ||
mukham' bindum' kri'tvaa kuchayugamadhastasya tadadho
haraardham' dhyaayedyo haramahishi te manmathakalaam |
sa sadyah' sankshobham' nayati vanitaa ityatilaghu
trilokeemapyaashu bhramayati raveendustanayugaam || 19 ||
kiranteemangebhyah' kirananikurumbaamri'tarasam'
hri'di tvaamaadhatte himakarashilaamoortimiva yah' |
sa sarpaanaam' darpam' shamayati shakuntaadhipa iva
jvaraplusht'aan dri'sht'yaa sukhayati sudhaadhaarasirayaa || 20 ||
tat'illekhaatanveem' tapanashashivaishvaanaramayeem'
nishannaam' shannaamapyupari kamalaanaam' tava kalaam |
mahaapadmaat'avyaam' mri'ditamalamaayena manasaa
mahaantah' pashyanto dadhati paramaahlaadalahareem || 21 ||
bhavaani tvam' daase mayi vitara dri'sht'im' sakarunaa-
-miti stotum' vaanchhankathayati bhavaani tvamiti yah' |
tadaiva tvam' tasmai dishasi nijasaayujyapadaveem'
mukundabrahmendrasphut'amakut'aneeraajitapadaam || 22 ||
tvayaa hri'tvaa vaamam' vapuraparitri'ptena manasaa
shareeraardham' shambhoraparamapi shanke hri'tamabhoot |
yadetattvadroopam' sakalamarunaabham' trinayanam'
kuchaabhyaamaanamram' kut'ilashashichood'aalamakut'am || 23 ||
jagatsoote dhaataa hariravati rudrah' kshapayate
tiraskurvannetatsvamapi vapureeshastirayati |
sadaapoorvah' sarvam' tadidamanugri'hnaati cha shiva-
-stavaajnyaamaalambya kshanachalitayorbhroolatikayoh' || 24 ||
trayaanaam' devaanaam' trigunajanitaanaam' tava shive
bhavetpoojaa poojaa tava charanayoryaa virachitaa |
tathaahi tvatpaadodvahanamanipeet'hasya nikat'e
sthitaa hyete shashvanmukulitakarottam'samakut'aah' || 25 ||
virinchih' panchatvam' vrajati hariraapnoti viratim'
vinaasham' keenaasho bhajati dhanado yaati nidhanam |
vitandree maahendree vitatirapi sam'meelitadri'shaa
mahaasam'haare'sminviharati sati tvatpatirasau || 26 ||
japo jalpah' shilpam' sakalamapi mudraavirachanaa
gatih' praadakshinyakramanamashanaadyaahutividhih' |
pranaamah' sam'veshah' sukhamakhilamaatmaarpanadri'shaa
saparyaaparyaayastava bhavatu yanme vilasitam || 27 ||
sudhaamapyaasvaadya pratibhayajaraamri'tyuharineem'
vipadyante vishve vidhishatamakhaadyaa divishadah' |
karaalam' yatkshvelam' kabalitavatah' kaalakalanaa
na shambhostanmoolam' tava janani taat'ankamahimaa || 28 ||
kireet'am' vairincham' parihara purah' kait'abhabhidah'
kat'hore kot'eere skhalasi jahi jambhaarimakut'am |
pranamreshveteshu prasabhamupayaatasya bhavanam'
bhavasyaabhyutthaane tava parijanoktirvijayate || 29 ||
svadehodbhootaabhirghri'nibhiranimaadyaabhirabhito
nishevye nitye tvaamahamiti sadaa bhaavayati yah' |
kimaashcharyam' tasya trinayanasamri'ddhim' tri'nayato
mahaasam'vartaagnirvirachayati neeraajanavidhim || 30 ||
chatuh'shasht'yaa tantraih' sakalamatisandhaaya bhuvanam'
sthitastattatsiddhiprasavaparatantraih' pashupatih' |
punastvannirbandhaadakhilapurushaarthaikaghat'anaa-
-svatantram' te tantram' kshititalamavaateetaradidam || 31 ||
shivah' shaktih' kaamah' kshitiratha ravih' sheetakiranah'
smaro ham'sah' shakrastadanu cha paraamaaraharayah' |
amee hri'llekhaabhistisri'bhiravasaaneshu ghat'itaa
bhajante varnaaste tava janani naamaavayavataam || 32 ||
smaram' yonim' lakshmeem' tritayamidamaadau tava mano-
-rnidhaayaike nitye niravadhimahaabhogarasikaah' |
bhajanti tvaam' chintaamanigunanibaddhaakshavalayaah'
shivaagnau juhvantah' surabhighri'tadhaaraahutishataih' || 33 ||
shareeram' tvam' shambhoh' shashimihiravakshoruhayugam'
tavaatmaanam' manye bhagavati navaatmaanamanagham |
atah' sheshah' shesheetyayamubhayasaadhaaranatayaa
sthitah' sambandho vaam' samarasaparaanandaparayoh' || 34 ||
manastvam' vyoma tvam' marudasi marutsaarathirasi
tvamaapastvam' bhoomistvayi parinataayaam' na hi param |
tvameva svaatmaanam' parinamayitum' vishvavapushaa
chidaanandaakaaram' shivayuvati bhaavena bibhri'she || 35 ||
tavaajnyaachakrastham' tapanashashikot'idyutidharam'
param' shambhum' vande parimilitapaarshvam' parachitaa |
yamaaraadhyanbhaktyaa ravishashishucheenaamavishaye
niraaloke'loke nivasati hi bhaalokabhuvane || 36 ||
vishuddhau te shuddhasphat'ikavishadam' vyomajanakam'
shivam' seve deveemapi shivasamaanavyavasitaam |
yayoh' kaantyaa yaantyaah' shashikiranasaaroopyasarane-
-rvidhootaantardhvaantaa vilasati chakoreeva jagatee || 37 ||
samunmeelatsam'vitkamalamakarandaikarasikam'
bhaje ham'sadvandvam' kimapi mahataam' maanasacharam |
yadaalaapaadasht'aadashagunitavidyaaparinati-
-ryadaadatte doshaadgunamakhilamadbhyah' paya iva || 38 ||
tava svaadhisht'haane hutavahamadhisht'haaya niratam'
tameed'e sam'vartam' janani mahateem' taam' cha samayaam |
yadaaloke lokaandahati mahati krodhakalite
dayaardraa yaa dri'sht'ih' shishiramupachaaram' rachayati || 39 ||
tat'ittvantam' shaktyaa timiraparipanthisphuranayaa
sphurannaanaaratnaabharanaparinaddhendradhanusham |
tava shyaamam' megham' kamapi manipooraikasharanam'
nisheve varshantam' haramihirataptam' tribhuvanam || 40 ||
tavaadhaare moole saha samayayaa laasyaparayaa
navaatmaanam' manye navarasamahaataand'avanat'am |
ubhaabhyaametaabhyaamudayavidhimuddishya dayayaa
sanaathaabhyaam' jajnye janakajananeemajjagadidam || 41 ||
gatairmaanikyatvam' gaganamanibhih' saandraghat'itam'
kireet'am' te haimam' himagirisute keertayati yah' |
sa need'eyachchhaayaachchhuranashabalam' chandrashakalam'
dhanuh' shaunaaseeram' kimiti na nibadhnaati dhishanaam || 42 ||
dhunotu dhvaantam' nastulitadalitendeevaravanam'
ghanasnigdhashlakshnam' chikuranikurumbam' tava shive |
yadeeyam' saurabhyam' sahajamupalabdhum' sumanaso
vasantyasminmanye valamathanavaat'eevit'apinaam || 43 ||
tanotu kshemam' nastava vadanasaundaryalaharee-
-pareevaahah' srotah'saraniriva seemantasaranih' |
vahantee sindooram' prabalakabareebhaaratimira-
-dvishaam' bri'ndairbandeekri'tamiva naveenaarkakiranam || 44 ||
araalaih' svaabhaavyaadalikalabhasashreebhiralakaih'
pareetam' te vaktram' parihasati pankeruharuchim |
darasmere yasmindashanaruchikinjalkaruchire
sugandhau maadyanti smaradahanachakshurmadhulihah' || 45 ||
lalaat'am' laavanyadyutivimalamaabhaati tava ya-
-ddviteeyam' tanmanye makut'aghat'itam' chandrashakalam |
viparyaasanyaasaadubhayamapi sambhooya cha mithah'
sudhaalepasyootih' parinamati raakaahimakarah' || 46 ||
bhruvau bhugne kinchidbhuvanabhayabhangavyasanini
tvadeeye netraabhyaam' madhukararuchibhyaam' dhri'tagunam |
dhanurmanye savyetarakaragri'heetam' ratipateh'
prakosht'he musht'au cha sthagayati nigood'haantaramume || 47 ||
ahah' soote savyam' tava nayanamarkaatmakatayaa
triyaamaam' vaamam' te sri'jati rajaneenaayakatayaa |
tri'teeyaa te dri'sht'irdaradalitahemaambujaruchih'
samaadhatte sandhyaam' divasanishayorantarachareem || 48 ||
vishaalaa kalyaanee sphut'aruchirayodhyaa kuvalayaih'
kri'paadhaaraadhaaraa kimapi madhuraabhogavatikaa |
avantee dri'sht'iste bahunagaravistaaravijayaa
dhruvam' tattannaamavyavaharanayogyaa vijayate || 49 ||
kaveenaam' sandarbhastabakamakarandaikarasikam'
kat'aakshavyaakshepabhramarakalabhau karnayugalam |
amunchantau dri'sht'vaa tava navarasaasvaadataralaa-
-vasooyaasam'sargaadalikanayanam' kinchidarunam || 50 ||
shive shri'ngaaraardraa taditarajane kutsanaparaa
saroshaa gangaayaam' girishacharite vismayavatee |
haraahibhyo bheetaa sarasiruhasaubhaagyajananee
sakheeshu smeraa te mayi janani dri'sht'ih' sakarunaa || 51 ||
gate karnaabhyarnam' garuta iva pakshmaani dadhatee
puraam' bhettushchittaprashamarasavidraavanaphale |
ime netre gotraadharapatikulottam'sakalike
tavaakarnaakri'sht'asmarasharavilaasam' kalayatah' || 52 ||
vibhaktatraivarnyam' vyatikaritaleelaanjanatayaa
vibhaati tvannetratritayamidameeshaanadayite |
punah' srasht'um' devaandruhinaharirudraanuparataa-
-nrajah' sattvam' bibhrattama iti gunaanaam' trayamiva || 53 ||
pavitreekartum' nah' pashupatiparaadheenahri'daye
dayaamitrairnetrairarunadhavalashyaamaruchibhih' |
nadah' shono gangaa tapanatanayeti dhruvamamum'
trayaanaam' teerthaanaamupanayasi sambhedamanagham || 54 ||
nimeshonmeshaabhyaam' pralayamudayam' yaati jagatee
tavetyaahuh' santo dharanidhararaajanyatanaye |
tvadunmeshaajjaatam' jagadidamashesham' pralayatah'
paritraatum' shanke parihri'tanimeshaastava dri'shah' || 55 ||
tavaaparne karnejapanayanapaishunyachakitaa
nileeyante toye niyatamanimeshaah' shapharikaah' |
iyam' cha shreerbaddhachchhadaput'akavaat'am' kuvalayam'
jahaati pratyooshe nishi cha vighat'ayya pravishati || 56 ||
dri'shaa draagheeyasyaa daradalitaneelotpalaruchaa
daveeyaam'sam' deenam' snapaya kri'payaa maamapi shive |
anenaayam' dhanyo bhavati na cha te haaniriyataa
vane vaa harmye vaa samakaranipaato himakarah' || 57 ||
araalam' te paaleeyugalamagaraajanyatanaye
na keshaamaadhatte kusumasharakodand'akutukam |
tirashcheeno yatra shravanapathamullanghya vilasa-
-nnapaangavyaasango dishati sharasandhaanadhishanaam || 58 ||
sphuradgand'aabhogapratiphalitataat'ankayugalam'
chatushchakram' manye tava mukhamidam' manmatharatham | [sukha]
yamaaruhya druhyatyavanirathamarkenducharanam'
mahaaveero maarah' pramathapataye sajjitavate || 59 ||
sarasvatyaah' sookteeramri'talahareekaushalahareeh'
pibantyaah' sharvaani shravanachulukaabhyaamaviralam |
chamatkaarashlaaghaachalitashirasah' kund'alagano
jhanatkaaraistaaraih' prativachanamaachasht'a iva te || 60 ||
asau naasaavam'shastuhinagirivam'shadhvajapat'i
tvadeeyo nedeeyah' phalatu phalamasmaakamuchitam |
vahatyantarmuktaah' shishirakaranishvaasagalitam'
samri'ddhyaa yattaasaam' bahirapi cha muktaamanidharah' || 61 ||
prakri'tyaa raktaayaastava sudati dantachchhadarucheh'
pravakshye saadri'shyam' janayatu phalam' vidrumalataa |
na bimbam' tadbimbapratiphalanaraagaadarunitam'
tulaamadhyaarod'hum' kathamiva vilajjeta kalayaa || 62 ||
smitajyotsnaajaalam' tava vadanachandrasya pibataam'
chakoraanaamaaseedatirasatayaa chanchujad'imaa |
ataste sheetaam'shoramri'talahareemamlaruchayah'
pibanti svachchhandam' nishi nishi bhri'sham' kaanjikadhiyaa || 63 ||
avishraantam' patyurgunaganakathaamred'anajapaa
japaapushpachchhaayaa tava janani jihvaa jayati saa |
yadagraaseenaayaah' sphat'ikadri'shadachchhachchhavimayee
sarasvatyaa moortih' parinamati maanikyavapushaa || 64 ||
rane jitvaa daityaanapahri'tashirastraih' kavachibhi-
-rnivri'ttaishchand'aam'shatripuraharanirmaalyavimukhaih' |
vishaakhendropendraih' shashivishadakarpoorashakalaa
vileeyante maatastava vadanataamboolakabalaah' || 65 ||
vipanchyaa gaayantee vividhamapadaanam' pashupate-
-stvayaarabdhe vaktum' chalitashirasaa saadhuvachane |
tadeeyairmaadhuryairapalapitatantreekalaravaam'
nijaam' veenaam' vaanee nichulayati cholena nibhri'tam || 66 ||
karaagrena spri'sht'am' tuhinagirinaa vatsalatayaa
gireeshenodastam' muhuradharapaanaakulatayaa |
karagraahyam' shambhormukhamukuravri'ntam' girisute
kathankaaram' broomastava chibukamaupamyarahitam || 67 ||
bhujaashleshaannityam' puradamayituh' kant'akavatee
tava greevaa dhatte mukhakamalanaalashriyamiyam |
svatah' shvetaa kaalaagurubahulajambaalamalinaa
mri'naaleelaalityam' vahati yadadho haaralatikaa || 68 ||
gale rekhaastisro gatigamakageetaikanipune
vivaahavyaanaddhapragunagunasankhyaapratibhuvah' |
viraajante naanaavidhamadhuraraagaakarabhuvaam'
trayaanaam' graamaanaam' sthitiniyamaseemaana iva te || 69 ||
mri'naaleemri'dveenaam' tava bhujalataanaam' chatasri'naam'
chaturbhih' saundaryam' sarasijabhavah' stauti vadanaih' |
nakhebhyah' santrasyanprathamamathanaadandhakaripo-
-shchaturnaam' sheershaanaam' samamabhayahastaarpanadhiyaa || 70 ||
nakhaanaamudyotairnavanalinaraagam' vihasataam'
karaanaam' te kaantim' kathaya kathayaamah' kathamume |
kayaachidvaa saamyam' bhajatu kalayaa hanta kamalam'
yadi kreed'allakshmeecharanatalalaakshaarasachanam || 71 ||
samam' devi skandadvipavadanapeetam' stanayugam'
tavedam' nah' khedam' haratu satatam' prasnutamukham |
yadaalokyaashankaakulitahri'dayo haasajanakah'
svakumbhau herambah' parimri'shati hastena jhad'iti || 72 ||
amoo te vakshojaavamri'tarasamaanikyakutupau
na sandehaspando nagapatipataake manasi nah' |
pibantau tau yasmaadaviditavadhoosangarasikau
kumaaraavadyaapi dviradavadanakraunchadalanau || 73 ||
vahatyamba stamberamadanujakumbhaprakri'tibhih'
samaarabdhaam' muktaamanibhiramalaam' haaralatikaam |
kuchaabhogo bimbaadhararuchibhirantah' shabalitaam'
prataapavyaamishraam' puradamayituh' keertimiva te || 74 ||
tava stanyam' manye dharanidharakanye hri'dayatah'
payah'paaraavaarah' parivahati saarasvatamiva |
dayaavatyaa dattam' dravid'ashishuraasvaadya tava ya-
-tkaveenaam' praud'haanaamajani kamaneeyah' kavayitaa || 75 ||
harakrodhajvaalaavalibhiravaleed'hena vapushaa
gabheere te naabheesarasi kri'tasango manasijah' |
samuttasthau tasmaadachalatanaye dhoomalatikaa
janastaam' jaaneete tava janani romaavaliriti || 76 ||
yadetatkaalindeetanutaratarangaakri'ti shive
kri'she madhye kinchijjanani tava yadbhaati sudhiyaam |
vimardaadanyonyam' kuchakalashayorantaragatam'
tanoobhootam' vyoma pravishadiva naabhim' kuharineem || 77 ||
sthiro gangaavartah' stanamukularomaavalilataa-
-kalaavaalam' kund'am' kusumasharatejohutabhujah' |
raterleelaagaaram' kimapi tava naabhirgirisute
biladvaaram' siddhergirishanayanaanaam' vijayate || 78 ||
nisargaksheenasya stanatat'abharena klamajusho
namanmoorternaareetilaka shanakaistrut'yata iva |
chiram' te madhyasya trut'itatat'ineeteeratarunaa
samaavasthaasthemno bhavatu kushalam' shailatanaye || 79 ||
kuchau sadyah' svidyattat'aghat'itakoorpaasabhidurau
kashantau dormoole kanakakalashaabhau kalayataa |
tava traatum' bhangaadalamiti valagnam' tanubhuvaa
tridhaa naddham' devi trivali lavaleevallibhiriva || 80 ||
gurutvam' vistaaram' kshitidharapatih' paarvati nijaa-
-nnitambaadaachchhidya tvayi haranaroopena nidadhe |
ataste visteerno gururayamasheshaam' vasumateem'
nitambapraagbhaarah' sthagayati laghutvam' nayati cha || 81 ||
kareendraanaam' shund'aankanakakadaleekaand'apat'alee-
-mubhaabhyaamoorubhyaamubhayamapi nirjitya bhavatee |
suvri'ttaabhyaam' patyuh' pranatikat'hinaabhyaam' girisute
vidhijnyye jaanubhyaam' vibudhakarikumbhadvayamasi || 82 ||
paraajetum' rudram' dvigunasharagarbhau girisute
nishangau janghe te vishamavishikho baad'hamakri'ta |
yadagre dri'shyante dashasharaphalaah' paadayugalee-
-nakhaagrachchhadmaanah' suramakut'ashaanaikanishitaah' || 83 ||
shruteenaam' moordhaano dadhati tava yau shekharatayaa
mamaapyetau maatah' shirasi dayayaa dhehi charanau |
yayoh' paadyam' paathah' pashupatijat'aajoot'atat'inee
yayorlaakshaalakshmeerarunaharichood'aamaniruchih' || 84 ||
namovaakam' broomo nayanaramaneeyaaya padayo-
-stavaasmai dvandvaaya sphut'aruchirasaalaktakavate |
asooyatyatyantam' yadabhihananaaya spri'hayate
pashoonaameeshaanah' pramadavanakankelitarave || 85 ||
mri'shaa kri'tvaa gotraskhalanamatha vailakshyanamitam'
lalaat'e bhartaaram' charanakamale taad'ayati te |
chiraadantah'shalyam' dahanakri'tamunmoolitavataa
tulaakot'ikvaanaih' kilikilitameeshaanaripunaa || 86 ||
himaaneehantavyam' himagirinivaasaikachaturau
nishaayaam' nidraanam' nishi charamabhaage cha vishadau |
varam' lakshmeepaatram' shriyamatisri'jantau samayinaam'
sarojam' tvatpaadau janani jayatashchitramiha kim || 87 ||
padam' te keerteenaam' prapadamapadam' devi vipadaam'
katham' neetam' sadbhih' kat'hinakamat'heekarparatulaam |
katham' vaa baahubhyaamupayamanakaale purabhidaa
yadaadaaya nyastam' dri'shadi dayamaanena manasaa || 88 ||
nakhairnaakastreenaam' karakamalasankochashashibhi-
-staroonaam' divyaanaam' hasata iva te chand'i charanau |
phalaani svah'sthebhyah' kisalayakaraagrena dadataam'
daridrebhyo bhadraam' shriyamanishamahnaaya dadatau || 89 ||
dadaane deenebhyah' shriyamanishamaashaanusadri'shee-
-mamandam' saundaryaprakaramakarandam' vikirati |
tavaasminmandaarastabakasubhage yaatu charane
nimajjanmajjeevah' karanacharanah' shat'charanataam || 90 ||
padanyaasakreed'aaparichayamivaarabdhumanasah'
skhalantaste khelam' bhavanakalaham'saa na jahati |
atasteshaam' shikshaam' subhagamanimanjeeraranita-
-chchhalaadaachakshaanam' charanakamalam' chaarucharite || 91 ||
gataaste manchatvam' druhinaharirudreshvarabhri'tah'
shivah' svachchhachchhaayaaghat'itakapat'aprachchhadapat'ah' |
tvadeeyaanaam' bhaasaam' pratiphalanaraagaarunatayaa
shareeree shri'ngaaro rasa iva dri'shaam' dogdhi kutukam || 92 ||
araalaa kesheshu prakri'tisaralaa mandahasite
shireeshaabhaa chitte dri'shadupalashobhaa kuchatat'e |
bhri'sham' tanvee madhye pri'thururasijaarohavishaye
jagattraatum' shambhorjayati karunaa kaachidarunaa || 93 ||
kalankah' kastooree rajanikarabimbam' jalamayam'
kalaabhih' karpoorairmarakatakarand'am' nibid'itam |
atastvadbhogena pratidinamidam' riktakuharam'
vidhirbhooyo bhooyo nibid'ayati noonam' tava kri'te || 94 ||
puraaraaterantah'puramasi tatastvachcharanayoh'
saparyaamaryaadaa taralakaranaanaamasulabhaa |
tathaa hyete neetaah' shatamakhamukhaah' siddhimatulaam'
tava dvaaropaantasthitibhiranimaadyaabhiramaraah' || 95 ||
kalatram' vaidhaatram' katikati bhajante na kavayah'
shriyo devyaah' ko vaa na bhavati patih' kairapi dhanaih' |
mahaadevam' hitvaa tava sati sateenaamacharame
kuchaabhyaamaasangah' kuravakatarorapyasulabhah' || 96 ||
giraamaahurdeveem' druhinagri'hineemaagamavido
hareh' patneem' padmaam' harasahachareemadritanayaam |
tureeyaa kaapi tvam' duradhigamanih'seemamahimaa
mahaamaayaa vishvam' bhramayasi parabrahmamahishi || 97 ||
kadaa kaale maatah' kathaya kalitaalaktakarasam'
pibeyam' vidyaarthee tava charananirnejanajalam |
prakri'tyaa mookaanaamapi cha kavitaakaaranatayaa
kadaa dhatte vaaneemukhakamalataamboolarasataam || 98 ||
sarasvatyaa lakshmyaa vidhiharisapatno viharate
rateh' paativratyam' shithilayati ramyena vapushaa |
chiram' jeevanneva kshapitapashupaashavyatikarah'
paraanandaabhikhyam' rasayati rasam' tvadbhajanavaan || 99 ||
pradeepajvaalaabhirdivasakaraneeraajanavidhih'
sudhaasooteshchandropalajalalavairarghyarachanaa |
svakeeyairambhobhih' salilanidhisauhityakaranam'
tvadeeyaabhirvaagbhistava janani vaachaam' stutiriyam || 100 ||
iti shreematparamaham'saparivraajakaachaaryasya shreegovindabhagavatpoojyapaadashishyasya shreemachchhankarabhagavatah' kri'tau saundaryalaharee |
Meaning
1. Verse 1 — The text opens with the teaching that Shakti (creative power) united with Shiva brings manifestation; without that union no force can arise — therefore the poet worships the Divine Mother with heart and voice.
2. Verse 2 — The Mother’s foot-mud (her presence) sustains worlds; her splendour makes universal welfare possible and visible.
3. Verse 3 — Her compassion is a rescue-stream for those drowned in ignorance, poverty and sorrow; the poem frames her as the liberator of the fallen.
4. Verse 4 — Her very feet confer refuge and abundant boons; devotees find protection and fruit of desires at her lotus feet.
5. Verse 5 — Adorned with fresh charms and petals of beauty, she wins the hearts of devotees and softens their minds with her smile.
6. Verse 6 — She is the source of prosperity and art; her radiance is like a treasure-island of jewels and creative bounty.
7. Verse 7 — The goddess’s power flows in the creative chorus of poets and musicians; her speech naturally mesmerizes the world.
8. Verse 8 — Her anointment in language, poetry, and music brings constant grace, success and inner elegance to those who worship.
9. Verse 9 — The inner form of her beauty purifies the student’s heart and opens spontaneous speech and insight.
10. Verse 10 — The pot of nectar and rosary in her hands symbolize devotion, knowledge and protection — she guides the seeker on the path.
11. Verse 11 — Her creative womb-power grants progeny, forms and auspiciousness; reciting these lines invokes those blessings.
12. Verse 12 — The poet celebrates the mother’s manifold charms and the transforming power they exert on sincere worshippers — praise fills his heart.
Summary:
Saundarya Lahari is not merely an ode to physical beauty — it’s a tantric-poetic manual showing how divine beauty (śakti) functions as soteriological power. Adi Śaṅkara’s verses (the traditional attribution) weave together sensual imagery and metaphysical teaching: each ornament and gesture of the Goddess is a symbol for a spiritual faculty — speech, mantra, wealth, creative bliss and liberation. Recitation is presented as a practice that awakens speech, removes inner impurities, grants worldly prosperity and leads toward inner freedom. This text sits at the confluence of devotion, aesthetics and nondual teaching.
Frequently Asked Questions
What is Soundarya Lahari Stotram?
When should one recite Soundarya Lahari Stotram?
What are the benefits of reciting Soundarya Lahari Stotram?
Who can recite Soundarya Lahari Stotram?
How many times should one recite Soundarya Lahari Stotram?
What is the origin of Soundarya Lahari Stotram?
Related Stotras
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...