Chhath Puja 2026

ಛಠ್ ಪೂಜಾ: ಸೂರ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಛಠಿ ಮೈಯಾಳ ಆರಾಧನೆ

ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ನಂತರ ಬರುವ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಛಠ್ ಪೂಜಾ ಒಂದು. ಸೂರ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಛಠಿ ಮೈಯಾಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಶುದ್ಧತೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಜೀವದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ತೆರಾಯ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಛಠ್ ಪೂಜೆಯು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯಲ್ಲದೆ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು, ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗದೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

ಛಠ್ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ

ಸೂರ್ಯದೇವನು ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಧಿಪತಿ. ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಈ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಛಠಿ ಮೈಯಾ (ಷಷ್ಠಿ ದೇವಿ) ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವವಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು (ಕಠಿಣ ವ್ರತ)

ಛಠ್ ಪೂಜೆಯು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಠಿಣ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದಿಂದ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ನಹಾಯ್ ಖಾಯ್ (Nahay Khay): ಪೂಜೆಯ ಮೊದಲ ದಿನ, ಭಕ್ತರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯ ತರಕಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ, ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ.
• ಖರ್ನಾ (Kharna): ಎರಡನೇ ದಿನ, ಭಕ್ತರು ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ 'ಖೀರ್' (ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಯಸ) ಮತ್ತು 'ರೋಟಿ'ಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ವಿಶೇಷ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ 36 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಸಂಧ್ಯಾ ಅರ್ಘ್ಯ (Sandhya Arghya): ಮೂರನೇ ದಿನವು ಛಠ್ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿನ. ಭಕ್ತರು ಸಂಜೆ ನದಿ, ಕೊಳ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜಲಮೂಲದ ದಡದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಮುಳುಗುವಾಗ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು 'ಠೇಕುಆ' (ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಾದ) ಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಉದಯಗಾಮಿ ಅರ್ಘ್ಯ (Udaygami Arghya): ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ದಿನ, ಭಕ್ತರು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ನದಿ ಅಥವಾ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅರ್ಘ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಹಂಚಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಛಠ್ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಈ ಪೂಜೆಯು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೇಹವನ್ನು ನಿರ್ವಿಷಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣ ಉಪವಾಸವು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆಗಳು

ಛಠ್ ಪೂಜೆಯು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸೀತಾ ದೇವಿಯು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ಛಠ್ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಣನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ದ್ರೌಪದಿಯು ಪಾಂಡವರ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು ಎಂದೂ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಮುಕ್ತಾಯ

ಛಠ್ ಪೂಜಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಇದು ಭಕ್ತಿ, ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತ. ಇದರ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆಯು ಭಕ್ತರನ್ನು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.