ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯ ಮುಕ್ತಾಯ: ಕ್ಷಮಾಪಣೆ, ಪ್ರಸಾದ ಮತ್ತು ಉದ್ವಾಸನೆ

ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಆರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಗೃಹಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮವು ಅದರ ನಂತರ ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಮಾನಸಿಕ ಉಪಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಪಣಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊನೆಯ ಹಂತಗಳು ಮಾಡಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನ

ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆತ್ಮಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರದ ವಿವರಣೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಕನು ದೇವಿಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬೇಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದೇಹದಿಂದ ಮಾಡುವ ನಮಸ್ಕಾರವು ಮನಸ್ಸಿನ ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಬೇಕೆಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕ್ರಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅದರ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ; ಕೇವಲ ಚಲನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಭಾಗದ ಆಶಯ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾನಸಿಕ ಉಪಚಾರಗಳು ಯಾವುವು?

ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಛತ್ರ, ಚಾಮರ, ಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಉಯ್ಯಾಲೆಯಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ದೇವಿಗೆ ಇಂತಹ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದೇ ಈ ಹಂತದ ಕೇಂದ್ರ. ಪೂಜಾಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಇರಲೇಬೇಕೆಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

ಈ ಭಾಗವು ಪೂಜೆಯ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮರ್ಪಣೆಗೂ ಸ್ಥಾನವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಕ್ಷಮಾಪಣಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಏಕೆ?

ಪೂಜಾವಿಧಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು; ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದೆ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಮಾಡಿದ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ದೇವಿಯನ್ನು ಬೇಡುವುದೇ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯ ಭಾವ. ಪುಸ್ತಕವು ಅದನ್ನು ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಭಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತನ್ನ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿನಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಲಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಈ ಹಂತ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಉದ್ವಾಸನೆ ಬೇಕೇ?

ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಪುಟವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮನೆಯ ನಿತ್ಯಪೂಜೆಗೆ ಉದ್ವಾಸನೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ನವರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಗ್ರಂಥದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಚನೆ. ಎಲ್ಲ ಮನೆ, ಮಠ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗೆ ಒಂದೇ ನಿಯಮವೆಂದು ಅನ್ವಯಿಸಬಾರದು.

ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಸಾದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಫಲಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿ ಓದಬೇಕು; ಆರೋಗ್ಯದ ಖಚಿತ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪೂಜೆಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗಿನ ಭಾವ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.