ಕಲಶಾರಾಧನೆ ಎಂದಾಗ ಹಲವರಿಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಕಲಶ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಗೃಹಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮದ ಈ ಭಾಗವು ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸುವ ಜಲಪಾತ್ರೆಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಲೋಟ ಅಥವಾ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ.
ಕಲಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೀರು ಏಕೆ?
ಪೂಜಕನು ಆಚಮನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಪಾತ್ರೆಯ ನೀರನ್ನು ದೇವರ ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದೆಂದು ಗ್ರಂಥವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲಶಾರಾಧನೆಗೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಪೂಜೆಯ ನಡುವೆ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪಾತ್ರೆಗೆ ಗಂಧ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹಾಕುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುಸ್ತಕವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಕಲಶದ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಠಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಂತ್ರಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಕಲಶದ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಬರುತ್ತದೆ?
ಕಲಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾತೃಗಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಶ್ಲೋಕವು ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಲಪಾತ್ರೆಯೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಪವಿತ್ರ ಲೋಕದ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೆ ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಗೋದಾವರಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ನರ್ಮದಾ, ಸಿಂಧು ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರಾಧನೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆ; ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಾಮಗ್ರಿಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲ.
