ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಸ್ನಾನೋಪಚಾರದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಮೃತ ಎಂಬ ಪದವು ಬರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ನಿತ್ಯಾರಾಧನೆ ಪುಸ್ತಕದ ಸಾಮಗ್ರಿ ವಿಭಾಗವು ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಮೃತದ ದ್ರವ್ಯಗಳಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಸ್ನಾನವಿಭಾಗವು ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತದ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದು ಪೂಜಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಇಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವು ದೇವಿಗೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು.
ಐದು ದ್ರವ್ಯಗಳು ಯಾವುವು?
- ಹಾಲು: ಕ್ಷೀರಸ್ನಾನ.
- ಮೊಸರು: ದಧಿಸ್ನಾನ.
- ತುಪ್ಪ: ಆಜ್ಯಸ್ನಾನ.
- ಜೇನುತುಪ್ಪ: ಮಧುಸ್ನಾನ.
- ಸಕ್ಕರೆ: ಶರ್ಕರಾಸ್ನಾನ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ರವ್ಯಕ್ಕೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಭಾಗವಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಒಂದೇ ಮಿಶ್ರಣದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನದ ವಿವರಣೆ ಎಂಬ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರಣದ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಈ ಲೇಖನವು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ನೀರು ಪಂಚಾಮೃತದ ಭಾಗವೇ?
ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಸ್ನಾನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಐದು ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಂತರ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ನೀರಿನಿಂದ ಫಲೋದಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ನೀರನ್ನು ಪಂಚಾಮೃತದ ಆರನೇ ದ್ರವ್ಯವೆಂದು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮುಂದಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ನಾನೋಪಚಾರವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ಓದು.
ಅದರ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸ್ನಾನ ಬರುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕವು ಪಂಚಾಮೃತ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಶುದ್ಧೋದಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತಗಳು ಸ್ನಾನೋಪಚಾರದೊಳಗಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.