ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯವೆಂದರೆ ದೇವಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸುವ ಹಂತ. ಈ ಗೃಹಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಧೂಪ ಮತ್ತು ದೀಪದ ನಂತರ ನೈವೇದ್ಯ, ತಾಂಬೂಲ ಮತ್ತು ನೀರಾಜನದ ಕ್ರಮ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು?
ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಇತರ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಡ್ಡಾಯ ಮೆನು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುವ ಪೂಜೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು.
ಪೂಜೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಡಿ. ಯಾವುದು ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಇಟ್ಟದ್ದು, ಯಾವುದು ಕುಟುಂಬದ ಬಳಕೆಗೆ ಇಟ್ಟದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇಡುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಈ ಹಂತವನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ನೈವೇದ್ಯದೊಡನೆ ನೀರನ್ನು ಏಕೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಪುಸ್ತಕದ ನೈವೇದ್ಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯೆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೈ, ಪಾದ ಹಾಗೂ ಮುಖಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಲೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ಭಾವಿಸುವುದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿವರಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಇಟ್ಟುಬಿಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮೀರಿ, ಪೂರ್ಣ ಸೇವೆಯ ಭಾವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇವು ದೇವಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಪಚಾರಗಳು. ಈ ಪರಿಚಯವು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಿಖರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.