ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ
ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ
ಪ್ರಾತಃ ಸ್ಮರಾಮಿ ಲಲಿತಾವದನಾರವಿಂದಂ
ಬಿಂಬಾಧರಂ ಪೃಥುಲಮೌಕ್ತಿಕಶೋಭಿನಾಸಂ |
ಆಕರ್ಣದೀರ್ಘನಯನಂ ಮಣಿಕುಂಡಲಾಢ್ಯಂ
ಮಂದಸ್ಮಿತಂ ಮೃಗಮದೋಜ್ಜ್ವಲಫಾಲದೇಶಂ || 1 ||
ಪ್ರಾತರ್ಭಜಾಮಿ ಲಲಿತಾಭುಜಕಲ್ಪವಲ್ಲೀಂ
ರಕ್ತಾಂಗುಳೀಯಲಸದಂಗುಳಿಪಲ್ಲವಾಢ್ಯಾಂ |
ಮಾಣಿಕ್ಯಹೇಮವಲಯಾಂಗದಶೋಭಮಾನಾಂ
ಪುಂಡ್ರೇಕ್ಷುಚಾಪಕುಸುಮೇಷುಸೃಣೀರ್ದಧಾನಾಂ || 2 ||
ಪ್ರಾತರ್ನಮಾಮಿ ಲಲಿತಾಚರಣಾರವಿಂದಂ
ಭಕ್ತೇಷ್ಟದಾನನಿರತಂ ಭವಸಿಂಧುಪೋತಂ |
ಪದ್ಮಾಸನಾದಿಸುರನಾಯಕಪೂಜನೀಯಂ
ಪದ್ಮಾಂಕುಶಧ್ವಜಸುದರ್ಶನಲಾಂಛನಾಢ್ಯಂ || 3 ||
ಪ್ರಾತಃ ಸ್ತುವೇ ಪರಶಿವಾಂ ಲಲಿತಾಂ ಭವಾನೀಂ
ತ್ರಯ್ಯಂತವೇದ್ಯವಿಭವಾಂ ಕರುಣಾನವದ್ಯಾಂ |
ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿವಿಲಯಸ್ಥಿತಿಹೇತುಭೂತಾಂ
ವಿದ್ಯೇಶ್ವರೀಂ ನಿಗಮವಾಙ್ಮನಸಾತಿದೂರಾಂ || 4 ||
ಪ್ರಾತರ್ವದಾಮಿ ಲಲಿತೇ ತವ ಪುಣ್ಯನಾಮ
ಕಾಮೇಶ್ವರೀತಿ ಕಮಲೇತಿ ಮಹೇಶ್ವರೀತಿ |
ಶ್ರೀಶಾಂಭವೀತಿ ಜಗತಾಂ ಜನನೀ ಪರೇತಿ
ವಾಗ್ದೇವತೇತಿ ವಚಸಾ ತ್ರಿಪುರೇಶ್ವರೀತಿ || 5 ||
ಯಃ ಶ್ಲೋಕಪಂಚಕಮಿದಂ ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾಯಾಃ
ಸೌಭಾಗ್ಯದಂ ಸುಲಲಿತಂ ಪಠತಿ ಪ್ರಭಾತೇ |
ತಸ್ಮೈ ದದಾತಿ ಲಲಿತಾ ಝಟಿತಿ ಪ್ರಸನ್ನಾ
ವಿದ್ಯಾಂ ಶ್ರಿಯಂ ವಿಮಲಸೌಖ್ಯಮನಂತಕೀರ್ತಿಂ || 6 ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದಭಗವತ್ಪೂಜ್ಯಪಾದಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಭಗವತಃ ಕೃತೌ ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ |
ಅರ್ಥ
ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ, ಆದಿ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಐದು ರತ್ನಗಳಂತಹ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಭಕ್ತರನ್ನು ಭವಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಮಹಾತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿಯ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಮಯ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ತೋತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಆಳವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಥಮ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ದೇವಿಯ ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಂಬ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ತುಟಿಗಳು, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ನಾಸಿಕ, ಕಿವಿಗಳವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳು, ಮಣಿ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು, ಮಂದಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಹಣೆಯು ದೇವಿಯ ಮುಖಾರವಿಂದವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದಿವ್ಯ ರೂಪದ ಧ್ಯಾನವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ದೇವಿಯ ಕರುಣಾಮಯಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ಲಲಿತಾ ದೇವಿಯ ಕೈಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಣಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣದ ಬಳೆಗಳಿಂದ, ರತ್ನಖಚಿತ ಅಂಗದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅವಳ ಕೈಗಳು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಬಾಣ, ಪುಷ್ಪಬಾಣಗಳು, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಇವು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಭುಜಗಳು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತೆ ಇವೆ.
ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ಲಲಿತಾ ದೇವಿಯ ಚರಣಾರವಿಂದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಚರಣಗಳು ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ದೋಣಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಪಾದಗಳು, ಪದ್ಮ, ಅಂಕುಶ, ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಮುಂತಾದ ದಿವ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಸ್ತ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ಪರಶಿವ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಲಲಿತಾ ಭವಾನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ ಪರಮಶಕ್ತಿ, ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಭೂತೆ. ಅವಳು ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀತವಾದ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ. ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ದೇವಿಯ ಪುಣ್ಯನಾಮಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಕಾಮೇಶ್ವರಿ, ಕಮಲಾ, ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಶ್ರೀಶಾಂಭವಿ, ಜಗಜ್ಜನನಿ, ವಾಗ್ ದೇವತಾ, ತ್ರಿಪುರೇಶ್ವರಿ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಮವೂ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶುಭವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ದೇವಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಆನಂದ ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಭಕ್ತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಶುಭಗಳನ್ನು ತಂದು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):
- **ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಿ (Attainment of Knowledge):** ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- **ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ (Wealth and Prosperity):** ಲಲಿತಾ ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಧನ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
- **ಆನಂದ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ (Happiness and Peace):** ದೇವಿಯ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಖಂಡ ಆನಂದ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
- **ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು (Fame and Success):** ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ನಿಯಮಿತ ಪಠಣದಿಂದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- **ಭವಬಂಧನ ವಿಮುಕ್ತಿ (Liberation from Worldly Bonds):** ಇದು ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ದೋಣಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ ಸ್ತೋತ್ರ ಎಂದರೇನು?
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ ಪಠಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು?
ಯಾರು ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬಹುದು?
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪಂಚರತ್ನಂ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂಲ ಯಾವುದು?
ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
Comments
Please login to leave a comment
Loading comments...