ಶ್ರೀ ಹನುಮದಷ್ಟಕಂ

ಶ್ರೀ ಹನುಮದಷ್ಟಕಂ ಭಕ್ತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ನೋವು, ಭಯ, ಅಜ್ಞಾನ, ಪಾಪಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲಲು ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತನ ದಯೆಯನ್ನು ಬೇಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವು ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಸಮುದ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಲು ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತನೇ ಏಕೈಕ ಆಶ್ರಯ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ದಯಾಳುವಾದ ಹನುಮಂತನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮದ ಆಳವಾದ ಆರ್ತನಾಥವಾಗಿದೆ.

ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ರಘುರಾಜನ (ಶ್ರೀರಾಮನ) ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯನಿವಾಸಿ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಮಹಾಬಲದಿಂದ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ದಯಾಮೂರ್ತಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಶರಣು ಕೋರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ತನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಸಂಸಾರಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಯ ದುಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬ, ಸಂಪತ್ತು, ಮಕ್ಕಳು, ಮನೆ ಮುಂತಾದ ಲೌಕಿಕ ಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಪಾಪಪೂರ್ಣವಾದ ಮನಸ್ಸು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಲ್ಪ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಆತನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತರುವಂತಹ ಸಾಗರ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಜೀವವನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಕಾಲರೂಪಿಯಾದ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಯನ್ನು, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳೆಂಬ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಕ್ತನು ಹನುಮಂತನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಾನೆ. ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮವನದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಮ, ಈರ್ಷ್ಯೆ, ಮೋಹ, ಅಹಂಕಾರದಂತಹ ಮೃಗಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಜೀವಿಯನ್ನು ಹನುಮಂತನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆರನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಸಂಸಾರ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಅನಂತ ಕರ್ಮಶಾಖೆಗಳು, ದುಃಖದ ಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮದ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅದರ ಬೇರುಗಳು ಸಹ ಅಚಿಂತ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಏರಿ ಬಿದ್ದು ಹೋದ ಮೂರ್ಖ ಭಕ್ತನು ಹನುಮಂತನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ.

ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರವನ್ನು ವಿಷಪೂರಿತ ಸರ್ಪಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಅದರ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ದೇಹವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಹದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಜೀವಿಯು ಹನುಮಂತನ ದಯೆಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂಬ ಕಳ್ಳರು ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಪಾಶವು ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದುಃಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಏಕೈಕ ಆಶ್ರಯ ಹನುಮಂತನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳೇ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಈ ಹನುಮದಷ್ಟಕವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು) ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Benefits):

• ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಭಯ, ಆತಂಕ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹನುಮಂತನು ಸಂಕಟಮೋಚಕನಾಗಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
• ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸಂಸಾರ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ: ಹನುಮಂತನು ಬಲ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ನಿರಂತರ ಪಠಣದಿಂದ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
• ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ: ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಶುದ್ಧ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತಿ: ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಜನನ-ಮರಣ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.