ಶ್ರೀ ಷಿರಿಡೀಸಾಯಿ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ

ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ನೂರೆಂಟು ನಾಮಗಳು; ಓಂ ಶ್ರೀ ಸಾಯಿನಾಥಾಯ ನಮಃ, ಓಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಾಯ ನಮಃ ಎಂದು ಆರಂಭ. ಮೊದಲಿಗೇ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತು: ಇದು ಆಧುನಿಕ ಭಕ್ತಿಪಾಠ. ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಬದುಕಿ ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಶಿರಡಿಯಲ್ಲಿ ಶರೀರ ತ್ಯಜಿಸಿದವರು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಪುರಾಣದಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಜನ ಕಂಡು ಮಾತನಾಡಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದು. ಗುರುವಾರ ಅವರ ದಿನ.

ಮಹತ್ವ

ಎರಡನೆಯ ನಾಮವೇ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಪುರಾಣದ ಪದವನ್ನು, ದ್ವಾರಕಾಮಾಯಿ ಎಂದು ತಾವೇ ಕರೆದ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಫಕೀರನಿಗೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಭಕ್ತಿಪರಂಪರೆ ತನ್ನ ಸಂತರನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಸದಾ ಹೀಗೆಯೇ — ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪದಕೋಶವನ್ನು ಜನ ನೋಡಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಕಿರಿಕಿರಿ ಎನಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಎಂದು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ನೋಡುವುದೇ ಲೇಸು.

ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಕಡಿಮೆ; ಅವರೇ ಅದನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿದರು. ಹುಟ್ಟು, ತಂದೆತಾಯಿ, ಧರ್ಮ — ಯಾವುದನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಸಬ್‌ಕಾ ಮಾಲಿಕ್ ಏಕ್ ಎಂದರು, ಅಲ್ಲಾ ಮಾಲಿಕ್ ಎಂದರು. ಅವರ ಜೀವಿತಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹಿಂದೂಗಳೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ ಬಂದರು, ಇಬ್ಬರೂ ಗುರುವಾರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ತಾವು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಧುನಿಯ ಬೂದಿಯನ್ನು — ಊದಿ — ಬಂದವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಶಿರಡಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಅಂದೇ ಹಂಚಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರ ಸಾಯಿ ಸಚ್ಚರಿತ್ರೆ. ಬಾಬಾ ಹೇಮಾಡಪಂತ ಎಂದು ಕರೆದ ಗೋವಿಂದ ರಘುನಾಥ ದಾಬೋಲ್ಕರ್ ಅವರು ಬಾಬಾರ ನಿಧನದ ಸುಮಾರಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದು. ಐವತ್ಮೂರು ಅಧ್ಯಾಯ; ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ದಿನದ ಸಪ್ತಾಹವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಗೊಂದಲವನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿಯ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬೇರೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ; ತಾವು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾರ ಮರುಹುಟ್ಟು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಈ ನಾಮಾವಳಿ ಶಿರಡಿಯ ಸಂತರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವುದು. ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ನಂಬುವವರು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಪಠಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು

ಗುರುವಾರ, ಬಹುತೇಕರು ಸಂಜೆ. ಶಿರಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಆರತಿ — ಬೆಳಗಿನ ಕಾಕಡ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಂಜೆಯ ಧೂಪ, ರಾತ್ರಿಯ ಶೇಜ್; ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವವರು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಪಠಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ: ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಪಾದುಕೆಗಳ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಬಲಗಡೆ ಹೂವು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರತಿ ನಾಮಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಸಮರ್ಪಿಸಿ. ಶಿರಡಿಯಿಂದ ತಂದ ಊದಿ ಇದ್ದರೆ ಹಣೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಿ. ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣ್ಣು, ಸರಳ ಸಿಹಿ ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲ. ಅರ್ಚನೆಯ ನಂತರ ಸಚ್ಚರಿತ್ರೆಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ ಜೋರಾಗಿ ಓದುವುದು ಬಹುತೇಕ ಸಾಯಿ ಮನೆಗಳ ರೂಢಿ.

ಒಂಬತ್ತು ಗುರುವಾರಗಳ ವ್ರತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ: ಒಂಬತ್ತು ವಾರ ಅರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ಪಾರಾಯಣ, ಕೊನೆಗೆ ಅನ್ನದಾನ. ಬಾಬಾರ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಡಿಸುವುದೇ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು. ವ್ರತ ಹಿಡಿಯುವುದಾದರೆ ಮೊದಲು ಊಟದ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ವಿಧಿ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಲ್ಲ; ಜನರಿಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿ ಉಣಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಂದಲೇ ಸಚ್ಚರಿತ್ರೆ ತುಂಬಿದೆ.

ಉಪದೇಶ ಬೇಡ, ಪುರೋಹಿತರು ಬೇಡ, ಅರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇಡ. ಅವರು ಜೀವಿತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಆಚರಣೆಯೂ ಆ ರೂಪವನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.