ಹನುಮ ಜಯಂತಿ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ, ಮಾರುತಿ, ಅಥವಾ ಬಜರಂಗಬಲಿ ಎಂದೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನ ಶುಭ ಜನ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರು ಶಿವನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅವತಾರವಾಗಿದ್ದು, ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಭಕ್ತಿ, ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿ, ಅಚಲ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನವು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ, ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸದ್ಗುಣದ ವಿಜಯದ ಪ್ರಬಲ ಜ್ಞಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಇದು ಶಕ್ತಿ, ರಕ್ಷಣೆ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನ ಜನನವು ಹಲವಾರು ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವಾನರನಾಗಿ (ಕೋತಿ) ಹುಟ್ಟಲು ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆಯಾದ ಅಂಜನಾ ಮತ್ತು ವಾನರರ ರಾಜನಾದ ಕೇಸರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ವಾಯು ದೇವರು, ಗಾಳಿ ದೇವರು, ಅವರ ಜನನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹನುಮಂತನನ್ನು 'ಪವನಪುತ್ರ' ಅಥವಾ 'ವಾಯುನಂದನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ತಮ್ಮ ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅವರ ಜನನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಿನಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುಕ್ಲ ತ್ರಯೋದಶಿ (ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಹದಿಮೂರನೇ ದಿನ) ದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ, ಇದು ಚೈತ್ರ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅಥವಾ ವೈಶಾಖ ಕೃಷ್ಣ ದಶಮಿಯಂದು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ನಿಖರವಾದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.
ಹನುಮಂತನನ್ನು 'ಚಿರಂಜೀವಿ' ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ – ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಅಮರ ಜೀವಿ. ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಹಸಗಳು, ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಲಂಕೆಗೆ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದಾಗಿನಿಂದ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಂಜೀವಿನಿ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ಬಾಲದಿಂದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯವೂ ಅವರ ನಂಬಲಾಗದ ಶಕ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯು ಆಳವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನು ಆದರ್ಶ ಭಕ್ತ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಿನಯದ ಸಾಕಾರರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದಿನ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು 'ಸಂಕಟ ಮೋಚನ' (ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು) ಮತ್ತು 'ಭಕ್ತ ವತ್ಸಲ' (ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿರುವವನು) ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯ ಆಚರಣೆಯು ಅಪಾರ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತೆ, ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಹನುಮಂತನ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಿನವಿಡೀ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೇವಲ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ಪೂಜೆಯವರೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳು:
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುಕ್ಲ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಆಚರಣೆಯು ಆಂಜನೇಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಷೇಕಗಳು, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪಠಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಮಾಂಚಕ ವಾತಾವರಣವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಳವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನ ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳು ಅಪಾರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಗುಣಗಳು – ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥಿರತೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿನಯ – ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು, ಎಷ್ಟೇ ಭೀಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹನುಮ ಜಯಂತಿ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮತ್ತು ಅವರ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಒಂದು ದಿನವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕರಿಗೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದಿಂದ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಸಮುದಾಯದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಶ್ರೀಮಂತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
Please login to leave a comment
Loading comments...