ಆಕಾಶದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಭಾಗಗಳು
ರಾಶಿಚಕ್ರವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಸಮಭಾಗ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ೧೩ ಡಿಗ್ರಿ ೨೦ ನಿಮಿಷ. ಅವೇ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೋ ಅದೇ ಆ ಕ್ಷಣದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಕ್ರಮವಾಗಿ: ಅಶ್ವಿನಿ, ಭರಣಿ, ಕೃತಿಕಾ, ರೋಹಿಣಿ, ಮೃಗಶಿರಾ, ಆರ್ದ್ರ, ಪುನರ್ವಸು, ಪುಷ್ಯ, ಅಶ್ಲೇಷ, ಮಾಘ, ಪೂರ್ವ ಫಾಲ್ಗುಣಿ, ಉತ್ತರ ಫಾಲ್ಗುಣಿ, ಹಸ್ತಾ, ಚಿತ್ರಾ, ಸ್ವಾತಿ, ವಿಶಾಖ, ಅನುರಾಧ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಮೂಲ, ಪೂರ್ವಾಷಾಢ, ಉತ್ತರಾಷಾಢ, ಶ್ರವಣ, ಧನಿಷ್ಠ, ಶತಾಭಿಷ, ಪೂರ್ವ ಭದ್ರ, ಉತ್ತರ ಭದ್ರ ಮತ್ತು ರೇವತಿ.
ಚಂದ್ರ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೩ ಡಿಗ್ರಿ ೧೦ ನಿಮಿಷ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ತಿಥಿಯಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ: ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶುರುವಾಗಿ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮುಗಿಯಬಹುದು, ಎರಡು ಸೂರ್ಯೋದಯಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಮುಗಿದರೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬಹುದು, ಉದ್ದವಾದರೆ ಎರಡು ದಿನ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಮುದ್ರಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹೊತ್ತಿನದು, ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಗಿಯುವ ಸಮಯ.
ಇದು ನಿರಯನ ಪದ್ಧತಿ, ಹಾಗಾಗಿ ಅಯನಾಂಶ ಮುಖ್ಯ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಋತುಗಳಿಗಲ್ಲ, ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದವು. ಕಚ್ಚಾ ಖಗೋಳ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು ನಮ್ಮ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಯನಾಂಶವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ೧೩ ಡಿಗ್ರಿ ೨೦ ನಿಮಿಷದಿಂದ ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಬಳಸುವುದು ಲಾಹಿರಿ ಅಯನಾಂಶ; ೨೦೨೬ರಲ್ಲಿ ಅದು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ದಾಟುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಅಯನಾಂಶ ಬಳಸುವ ತಾಣ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಡಿಯನ್ನು ನಮ್ಮದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಈಚೆ ಆಚೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹತ್ತಿರವೇ ನಕ್ಷತ್ರ ಬದಲಾಗುವ ದಿನ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಾಕು, ದಿನಾಂಕದ ಎದುರು ಬೇರೆ ಹೆಸರೇ ಮುದ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂದರೇನು
ನೀವು ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಯಾವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದನೋ ಅದೇ ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರ. ದಿನಾಂಕವಲ್ಲ, ಸ್ಥೂಲವಾದ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಆ ನಿಖರ ಕ್ಷಣ. ಚಂದ್ರ ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಡಿಗ್ರಿ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ಒಂದೇ ಬೆಳಗಿನ ಒಳಗೆ ಗಡಿ ದಾಟಿಬಿಡಬಹುದು.
ಪ್ರತಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತೆ ೩ ಡಿಗ್ರಿ ೨೦ ನಿಮಿಷದ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಮಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಅಕ್ಷರ ಬರುವುದು ಈ ಪಾದದಿಂದ. ಅಶ್ವಿನಿಗೆ ಚು, ಚೇ, ಚೋ, ಲಾ; ಭರಣಿಗೆ ಲೀ, ಲೂ, ಲೇ, ಲೋ; ಹೀಗೆ ಚಕ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ. ಇಂದಿಗೂ ಪಾದಾಕ್ಷರದಿಂದಲೇ ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಸರಿಡುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳು ಜನ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪುರೋಹಿತರ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದು ಇದಕ್ಕೇ. ಅಕ್ಷರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಊಹಿಸದೆ ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
